metrologiyaning asosiy postulotlari va aksiomalari

PPTX 10 pages 2.1 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

metrologiyaning asosiy postulotlari va aksiomalari metrologiyaning asosiy postulotlari va aksiomalari metrologiyaning asosiy postulatlari ushbu mavzuni koʼrib chiqishdan oldin birgalikda oddiygina bir tajriba qilib koʼramiz: bir dona chiroyli olma olamiz (haqiqiy, isteʼmol qilinadigan olma). uni biror bir tarozida, masalan savdo doʼkonlaridagi oʼlchash tarozisida tortib koʼramiz. aytaylik massasi 74 g chiqdi. soʼngra uni kattaroq, masalan qoplangan mahsulotlarni tortadigan yerga qoʼyiladigan tarozida oʼlchab koʼramiz. endi olgan qiymatimiz 75 g. keyin xuddi shu olmani yuk avtomobillarining massasini (10 tonnagacha) oʼlchaydigan katta tarozida oʼlchaymiz. bu tarozi olmaning massasi yoʼq deb uning ogʼirligini sezmaydi. endi oxirgi tajriba, olmani bir necha boʼlaklarga boʼlib, laboratoriya tarozisida har bir boʼlakni tortamiz va yakuniy natijani hisoblaymiz. olingan qiymatimiz quyidagicha boʼlishi mumkin - 74,3718 g. toʼrt xil oʼlchash vositasida toʼrt xil qiymat oldik. xoʼsh, qaysi bir qiymatni haqiqiy deb olishimiz mumkin. 2 albatta, tajribada koʼrilayotgan olmaning aynan olingan qiymati mavjud. bu qiymatni biz chinakamqiymat deb ataymiz. chinakam qiymat kattalikni miqdor jihatdan …

2 / 10

tavsiflari mavjud boʼlib, bu tavsiflarga ega boʼlgandan soʼnggina biz olingan natijani baholashimiz mumkin. biz aytayotgan oʼlchash vositasini metrologik tavsiflash uchun undan ham aniq oʼlchaydigan boshqa asbob kerak boʼladi. bu xuddi analginning tarkibida kofein bor, kofeinning tarkibida kodein, kodeinning tarkibida esa analgin bor degandek gap. 1-postulat - oʼlchanayotgan kattalikning chinakam qiymati mavjuddir. 2-postulat - kattalikning chinakam qiymatini aniqlash mumkin emas. 3-postulat - oʼlchash amalida kattalikning chinakam qiymati doimiydir. 4 xullas, kattalikning chinakam qiymatini oʼlchab boʼlmaydi. modomiki, chinakam qiymatni oʼlchash imkoni yoʼq ekan, oʼlchash amalida qiymati unga yaqin boʼlgan va uni oʼrniga ishlatilishi mumkin boʼlgan boshqa qiymat, yaʼni haqiqiy qiymat qoʼllaniladi. bu xususda metrologiyaning uchta asosiy postulatlari mavjud: endi aytishimiz mumkinki, oʼlchanayotgan kattalikning uchta qiymati boʼlar ekan: 1.chinakam qiymat (uni aniqlash imkoni mavjud emas); 2.haqiqiy qiymat (chinakam qiymatga yaqin); 3.olingan qiymat (tajribadan olingan qiymat). metrologiyaning aksiomalari 5 har bir fanda boʼlgani kabi metrologiyada ham talaygina aksiomalarni koʼrishimiz mumkin. lekin hozir biz shulardan …

3 / 10

arni bildiradi. bu soʼzlarni ilk bora qadimgi grek faylasuflari kiritganlar. ularning talqinicha, har bir inson anglaydigan ilm, maʼlumot yoki axborot muayyan bir tajribadan, voqelikdan yoki amal (saboq olish, yodlash, oʼqish va shu kabilar) dan soʼng mujassamlashadi. hosil qilingan axborot keyingi amallar mobaynida ortib boradi va maʼlum bir davrdagi aposterior maʼlumot aprior maʼlumotga aylanadi. shunday qilib, oʼlchashlar nazariyasi nuqtai nazaridan qaraydigan boʼlsak, muayyan oʼlchashni amalga oshirishdan oldin shu oʼlchashga tegishli boʼlgan maʼlum doiradagi maʼlumotlar aynan aprior maʼlumotni bildiradi. agar bizda mana shu maʼlumotlar boʼlmasa, u holda umuman oʼlchash toʼgʼrisidagi tushunchaning oʼzi shakllana olmaydi ham. tajriba orqali, yuqorida aytilganlarga ishonch hosil qilishingiz mumkin. tili chiqqan, bemalol soʼzlasha oladigan 4-5 yoshlar atrofidaboʼlgan bogʼcha bolasiga elektr tarmogʼidagi kuchlanish qandayqiymatga ega ekanligini aniqlab berishni soʼrab murojaat qilib koʼring… natijasi oldindan maʼlum. darhaqiqat bu bolada elektr kuchlanishi degan kattalikning mohiyati, uni qanday birliklarda va qanday oʼlchash asbobida, qanday qilib oʼlchash mumkinligi borasida deyarli hech qanday maʼlumotlar …

4 / 10

salan, koʼz oldimizda turgan ixtiyoriy bir narsani, aytaylik stolni olaylik. uning tomonlarining uzunligini aniqlash kerak boʼlsa, bizning koʼz oldimizga bir metrga teng boʼlgan uzunlik keladi va unga nisbatan qiyos qilib taxminiy tarzda eni va boʼyi toʼgʼrisidagi maʼlumotlarni olishimiz mumkin. lekin bu shunday tez va gʼayri oddiy bir tarzda yuz beradiki, biz bu haqda oʼylashga ulgurmaymiz ham, koʼz oldimizga keltira olmaymiz ham. boshqa bir kattalik, masalan, tanavvul qilayotgan ovqatning mazasini koʼraylik. bu kattalik hozircha oʼlchab boʼlmaydigan kattaliklardan. u odatda faqat baholanadi. baholash esa, individual tarzda boʼlib muayyan mezon asosida amalga oshiriladi. bunda mezonlarning soni birdan tortib, bir nechtagacha boʼlishi mumkin. 8 masalan va hokazolar. agar ovqatning faqat mazasi yoki soddaroq boʼlishi uchun tuzning yaxshi -yomonligini koʼrib chiqaylik. bunda biz xuddi shu kattalikiing (yaʼni tuz miqdorining) yaxshi boʼlgan qiymatini olamiz va shu qiymatga nisbatan yuqorida yoki pastda boʼlgan holatga guvoh bo’lamiz. 9 2 mezon yahshi yomon 3 mezon yahshi yomon 5 mezon …

5 / 10

$t3_fill_v2 { fill:#aac3e8; } .msftofcthm_accent4_fill_v2 { fill:#d2d592; } .msftofcthm_accent3_stroke_v2 { stroke:#aac3e8; } /docprops/thumbnail.jpeg$

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiyaning asosiy postulotlari va aksiomalari"

metrologiyaning asosiy postulotlari va aksiomalari metrologiyaning asosiy postulotlari va aksiomalari metrologiyaning asosiy postulatlari ushbu mavzuni koʼrib chiqishdan oldin birgalikda oddiygina bir tajriba qilib koʼramiz: bir dona chiroyli olma olamiz (haqiqiy, isteʼmol qilinadigan olma). uni biror bir tarozida, masalan savdo doʼkonlaridagi oʼlchash tarozisida tortib koʼramiz. aytaylik massasi 74 g chiqdi. soʼngra uni kattaroq, masalan qoplangan mahsulotlarni tortadigan yerga qoʼyiladigan tarozida oʼlchab koʼramiz. endi olgan qiymatimiz 75 g. keyin xuddi shu olmani yuk avtomobillarining massasini (10 tonnagacha) oʼlchaydigan katta tarozida oʼlchaymiz. bu tarozi olmaning massasi yoʼq deb uning ogʼirligini sezmaydi. endi oxirgi tajriba, olmani bir necha boʼlaklarga boʼlib, laboratoriya ta...

This file contains 10 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "metrologiyaning asosiy postulotlari va aksiomalari", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiyaning asosiy postulot… PPTX 10 pages Free download Telegram