sharq mumtoz adabiyoti manbashunosligi va matnshunosligi

PDF 136 pages 8.5 MB Free download

136 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.5 MB

File type PDF

Pages 136

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 136

microsoft word - 4mm naz mas.doc o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik instituti mahmud hasaniy, alimulla habibullaev adabiy manbashunoslik va matnshunoslikning nazariy masalalari 5a220104 – sharq mumtoz adabiyoti manbashunosligi va matnshunosligi magistrlik mutaxassisligi uchun o'quv qo'llanma toshkent 2012 2 mazkur o'quv qo'llanma ikki qismdan iborat bo'lib, birinchi qism o'tmish yozma yodgorliklari matni ustida ishlash va ularni ilmiy jamoatchilikka, xalqqa etkazishning nazariy masalalarini, ikkinchi qism qo'lyozmalar fondida qo'lyozma kitoblarni ilmiy tavsiflash jarayonida barqarorlashgan tartibotni o'zida mujassam etgan. ya'ni, matnshunoslik hamda adabiy manbashunoslik sohasining bir qancha nazariy masalalari umumlashtirilib kitobxon e'tiboriga havola qilingan. qo'llanmada fihrist nashrlaridan olingan ko'pgina namuna va ko'rgazmali hujjatlar, manbashunoslik va matnshunoslik sohasi- dagi zamonaviy yutuqlar natijasida yuzaga kelgan ko'pgina nazariy fikrlar o'z tajassumini topgan. o'quv qo'llanma sharq mumtoz adabiyoti manbashunosligi va matn- shunosligi mutaxassisligi bo'yicha ta'lim olayotgan magistrantlarga mo'ljallangan. mas'ul muharrir: filol. f.d., prof. mannonov a.m. taqrizchilar: tarix f.n. musaev sh. filol. f.n. …

2 / 136

an, abu bakr roziy, abu rayhon beruniy, ibn sino kabi olimlar fanning har xil sohalari bo'yicha 300 dan ortiq va 400ga yaqin asarlar yozdilar. bu asarlarning ayrimlari 15dan 20 jildgacha edi. shunday qilib, sharq olamida minglab kitoblar paydo bo'la boshladi. podshohlar, xalifalar, hukm- dorlar qo'lida sanoqsiz asarlar yig'ilib qoldi. ularni aniqlashda, qaysi biri kimga taalluqli ekani va qaysi kitobning qaerda tur- ganini bilishda qiyinchiliklar yuzaga kela boshladi. natijada max- sus kitobdorlar (kutubxonachilar) paydo bo'la boshladi va saroydagi kitoblarni kitob yoki muallif nomi bilan ro'yxatga ola boshladilar. shunday qilib, qo'lyozma asarlarni ashyo (inventar) daftariga qayd etish yoki ro'yxatga olish vujudga keldi. kitoblarni zamonaviy usulda (masalan, kitob javonlari, taxta tokchalar yoki stillajlarda) saqlash yo'lga qo'yilishi munosabati bilan ulardan foydalanishni yanada qulaylashtirish ehtiyoji paydo bo'la boshladi. kitoblar ko'paygan sari qo'lyozma yoki toshbosma asarni ashyo daftarlaridan qidirish va uni osongina topa olish muammoga aylandi. bu hol kitobdorlarning o'zlarini ham qiyin ahvolga solib qo'ydi. natijada …

3 / 136

tubxona- larida va qo'lyozma fondlarida shu tartib mavjud. 4 qo'lyozmalarni mukammal tavsiflash orqali katalog (fihrist) kitoblari nashr etish hozirgi davrning dolzarb vazifasidir. fih- ristlar tuzish bundan bir necha asarlar avval boshlangan. hoji xali- faning (xvi asr) arab tilida tuzgan «kashf uz-zunun» asari bunga misol bo'lib, muallif unga o'z ko'zi bilan ko'rgan 16 mingta kitob- ning tavsifini kiritgan. arab va fors tilida tuzilgan bunday fihristlar juda ko'p. ko'rib turganimizdek, fihristlarda aks etgan merosni keng xalq ommasiga etkazib berish madaniyatimizning to'kisligi uchun nihoyatda zarurdir. bu ishlarni o'tmish qo'lyozmalarni ilmiy-tanqidiy o'rganish va nashr qilish bilan shug'ullanuvchi matnshunoslik bilimlarisiz, ara- biy imlo malakasisiz amalga oshirib bo'lmaydi. ushbu o'quv fani tala- balarda filologik bilimning tarkibiy qismi bo'lgan qo'lyozma manba- lar ustida ishlash malakasini hosil qilishlariga yo'naltirilgan. mazkur o'quv fanini o'rganish uchun talabalardan avvalo, tilshu- noslik, adabiyotshunoslik, xususan adabiyot tarixi, yozuv tarixi, arab yozuvi, xattotlik san'ati va arab yozuvi turlaridan ma'lum darajada tayyorgarlikka ega bo'lishlari kerak. …

4 / 136

. matnshunoslik fanining predmeti va uning asosiy vazifalari o'quv maqsadi: 1) matnshunoslik fanining ob'ekti va predmeti haqida ma'lu- mot berish; 2) matnshunoslik fanining maqsadi va vazifalarini bo'yicha tasavvur hosil qilish. *** matnshunoslik fani qadimgi va o'rta asrlar yozma yodgorliklari matnshunosligi hamda yangi davr asarlari matnshunosligiga bo'lib o'rganiladi. chunki bu ikki yo'nalish o'rtasida printsipial farqlar bor. qo'llanmaning bu qismida yangi davr asarlari matnshunosligi haqida emas, o'rta asr manbalarini tadqiqot ob'ekti qilib olgan matnshunoslik xususida bahs yuritamiz. matnshunoslikning umumiy qonuniyatlari, mezonlari va tamoyillari bilan, asosan, adabiy va tarixiy asarlar misolida tanishamiz. o'zbek tilida bu soha asoslariga bag'ishlangan maxsus darslikning yo'qligi va o'quv qo'llanmalarning kamligi1 bu fanni o'qitish ishlarini birmuncha qiyinlashtiradi. shunga qaramay, ma'lum jihatdan, etuk o'zbek matnshunos olimlarimizning tadqiqotlari va rus matnshunos- ligiga bag'ishlangan manbalardan foydalanish mumkin. biroq shunda ham, matnlar tuzish va ularni tadqiq etishda matnshunoslikning umu- miy tamoyillaridan kelib chiqib xulosalar chiqarish lozim. biz etuk matnshunoslarning amaliy faoliyatini ob'ekt qilib …

5 / 136

slik va matnshunoslik / qisqacha kurs. –t.: toshdshi, 2000. –172-b. ) yo'naltirilgan. 6 ta'rif: matn – muallif fikrining yozma ifodasidir. matnshunoslik - filologiya fanining adabiy, tarixiy, ilmiy asarlar hamda tarixiy hujjatlar matnini ilmiy-tanqidiy o'rga- nish va nashr qilish bilan shug'ullanuvchi sohasidir. matnshunoslik kursining maqsadi –arabiy, forsiy, turkiy adabiy merosni qo'lyozmalarda o'qish, ular ustida ishlashga o'rganish. maqsadga etish shartlari (vazifalari): 1/ arab yozuvi va uning turlarini yaxshi bilish; 2/ mumtoz adabiyot xususiyatlarini bilish; 3/ o'rta asrlar til xususiyatlarini bilish; 4/ tegishli terminologiyani o'zlashtirish. matnshunoslik ishlari nashr uchun material etkazib beruvchi soha bo'lgani uchun u arxeografiya fani bilan bevosita birgalikda ish olib boradi. arxeografiya fanining o'rganish ob'ekti – qo'lyozma hujjat va qo'lyozma manba, predmeti esa – qo'lyozma manbani nashrga tayyorlash metodikasidir. demak, arxeografiya qadim va o'rta asrlarda yaratilgan asarlarni nashr etish tartibini belgilab beradi. bu tartibga yozma yodgorliklarni matnini tuzuvchilar, nashriyotlarda ularni nashrga tayyorlovchilar amal qilishi lozim bo'ladi. ammo o'zbek manbashunoslik fanida …

Want to read more?

Download all 136 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq mumtoz adabiyoti manbashunosligi va matnshunosligi"

microsoft word - 4mm naz mas.doc o'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik instituti mahmud hasaniy, alimulla habibullaev adabiy manbashunoslik va matnshunoslikning nazariy masalalari 5a220104 – sharq mumtoz adabiyoti manbashunosligi va matnshunosligi magistrlik mutaxassisligi uchun o'quv qo'llanma toshkent 2012 2 mazkur o'quv qo'llanma ikki qismdan iborat bo'lib, birinchi qism o'tmish yozma yodgorliklari matni ustida ishlash va ularni ilmiy jamoatchilikka, xalqqa etkazishning nazariy masalalarini, ikkinchi qism qo'lyozmalar fondida qo'lyozma kitoblarni ilmiy tavsiflash jarayonida barqarorlashgan tartibotni o'zida mujassam etgan. ya'ni, matnshunoslik hamda adabiy manbashunoslik sohasining bir qancha nazariy masalalari umumlashtirilib kito...

This file contains 136 pages in PDF format (8.5 MB). To download "sharq mumtoz adabiyoti manbashunosligi va matnshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq mumtoz adabiyoti manbashu… PDF 136 pages Free download Telegram