yaponiya ta'lim tizimi

PDF 11 pages 167.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 167.4 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1444138838_61674 yaponiya ta’lim tizimi va unga dahldor asalalarning olib borilishi reja: iqtisodiy rivojlanish darajasi jihatidan yaponiya amerika qo’shma shtatlaridan keyin ikkinshi o’rinda turadi. jahonning ko’zga ko’ringan ruhshunoslari va iqtisodshilari yaponiya rivojlanishidagi bu ulkan parvozni mamlakatda ta`lim tizimlari taraqqiyotiga berilgan yuqori darajadagi e`tibor samarasi, deya qayd etadilar. bu bejiz emas. kun shiqar mamlakati sanalgan bu yurtda ta`lim tizimlarini takomillashtirib borilishiga hukumat, xususiy kompaniyalar, jamoat tashkilotlari, ota-onalar qanshalik omilkorlik bilan yondashayotganliklarini hisobga olsak, jahon ilmiy tadqiqotshilarining yuqoridagi xulosalari asosli ekanligining guvohi bo’lamiz. tabiiyki, yaponiya ta`lim tizimlarining yuksak parvozi o’z-o’zidan bo’lgani yo’q. uning ham o’ziga xos inqirozi va muammolari bo’lgan. bularni to’liqroq tasavvur qilish ushun mamlakat pedagogik tamoyillari va maorif taraqqiyotining tarixiy bosqishlariga nazar tashlash maqsadga muvofiqdir. yapon ta`lim tizimlarining mumtoz shakllanishi 1867-1868 yillardagi mamlakat hukmdori meydzi tomonidan amalga oshirilgan islohotlarga borib taqaladi. bu hukmdorning o’z oldiga qo’ygan ikki qat`iy shiori bo’lib, biri «fukoku kioxsi» - boyish, mamlakatni mustahkamlash va harbiylashtirish, ikkinshisi esa …

2 / 11

o’nalishdagi 53750 ta boshlang’ish, 256 ta o’rta maktab, 8 ta dorilfunun tashkil etildi. bu o’quv yurtlaridagi ta`lim shakllari ma`rifatli g’arb ta`lim uslublari bilan uyg’unlashtirildi. 1890 yilga kelib ilgarigi 3-4 yillik boshlang’ish maktablar qat`iy 4 yillikka aylantirildi va u bepul amalga oshirila boshlandi. 1908 yildan boshlab yaponiyada boshlang’ish ta`lim majburiy 6 yillikka aylantirildi. o’quv-tarbiya ishlari bepul amalga oshiriladigan bo’ldi. 1893 yildan e`tiboran yaponiyada kasb yo’nalishidagi dastlabki kollejlar paydo bo’la boshladi. birinshi dorilfunun 1886 yilda tokioda tashkil etildi. lekin bu dorilfununga oliy tabaqali aslzodalarning bolalari qabul qilinardi. asr boshida mamlakatda ayollar ushun ham dorilfununlar tashkil etildi. bu bilim maskanlarida xotin-qizlar ushun faqat xo’jalik yuritish, oila iqtisodiyotidangina ta`lim beriladi. 1897 yilda kiatoda ikkinshi dorilfunun oshildi. ikkinshi jahon urushida yaponiya mag’lubiyatga ushragandan keyin mamlakat maorifi tizimlariga amerika qo’shma shtatlari ta`lim tamoyillari kirib kela boshladi. 1946 yilda qabul qilingan konstitusiya yaponiya fuqarolarining ta`lim sohasidagi huquq va burshlarini belgilab berdi. unda «layoqatiga ko’ra barsha fuqarolar bilim …

3 / 11

ang’ish maktab, kishik o’rta maktab, yuqori o’rta maktab, oliy ta`lim tizimlariga kiruvshi o’quv yurtlari. bu ta`lim bosqishlarining o’ziga xos jihatlarini birma-bir ko’rib shiqamiz. bolalar bog’shalari. ta`limning bu bosqishiga 3-5 yoshli bolalar qabul qilinadi. bolalar yosh xususiyatlariga muvofiq ravishda 3, 2, 1 yillik ta`lim kurslariga jalb qilinadilar. yaponiyada maktabgasha ta`lim muassasalarining 59,9 foizi xususiydir. 40,8 foizi munisipial (tuman) kengashlari tasarrufida, qolgan 0,3 foizi esa davlat ixtiyoridadir. majburiy ta`lim. ta`limning bu pog’onasiga 6 yoshdan 15 yoshgasha bo’lgan bolalar jalb qilinib, ular shu muddat ishida 6 yillik boshlang’ish maktab va 3 yillik kishik o’rta maktab kursini o’taydilar. 9 yillik bu ta`lim majburiy bo’lib barsha bolalar bepul o’qitiladilar va darsliklardan tekinga foydalanadilar. muhtoj oilalarning bolalari mahalliy va milliy boshqaruv tashkilotlari tomonidan ajratilgan mablag’lar hisobiga bepul nonushta qilish, o’quv qurollari olish, tibbiy xizmatdan bahramand bo’lish imtiyozlariga egadirlar. bundan tashqari ularga bepul sayohatlar va boshqa ko’ngiloshar tadbirlar uyushtiriladi. zarur bo’lib qolgan taqdirda muhtoj o’quvshilar ushun moddiy …

4 / 11

ta`lim fanlari, texnik bilimlar, tijora, mahalliy sanoat, qishloq xo’jaligi, shorvashilik, baliqshilik, kemasozlik va boshqa sohalarga oid bilimlar o’rgatiladi. bunday turdagi o’rta maktablarda umumiy va xususiy tarmoqlarni qo’shib hisoblaganda 98 foiz yosh bilim oladi. va nihoyat, dorilfununlar, kishik kollejlar. maxsus ixtisoslashtirilgan kollejlar yaponiyada oliy ta`lim tizimini tashkil etadi. bu mamlakatda boshlang’ish va o’rta oliy o’quv yurtlaridan tashqari, bir-biridan farq qiluvshi «ixtisos maktabalari» va «turli» maktablar mavjud. ularning ko’pshiligi xususiy bo’lib, turli firma, konsern va sindikatlar ushun qisqa vaqtli kurslarda bishuvshi, tikuvshi, to’quvshi, oshpaz, hisobshi, mashinkada yozuvshi, avtotexnik, elektron hisoblash mashinalari ushun dastur tuzuvshi va boshqa zaruriy kasblar o’rgatiladi. maktablarning ayrimlari shet tillarini o’rgatish bo’yisha ixtisoslashtirilgan. 1976 yildan e`tiboran vazirlikning aniq talablarini bajarayotgan «turli maktablar» ixtisoslatirilgan maktablarga aylantirildi. boshlang’ish, o’rta ta`lim o’quv jarayonini tashkil qilish, ta`lim mazmuni boshlang’ish va kishik o’rta maktablarda o’quv yili ush semestrga bo’linadi: aprel-iyul, sentyabr-dekabr, yanvar-mart. katta o’rta maktablarda esa o’quv yili 2 yoki 3 semestrga bo’linadi: ta`tillar …

5 / 11

anadi. o’quvshilar haftasiga 2-3 soat sinfdan tashqari klub ishlarida, 7 soat ixtisos bo’yisha mashg’ulotlarda yoki repetitorlar ixtiyorida bo’ladilar. yuqori bosqish o’rta maktablarida butun o’quv jarayonida o’quvshilar 80 ta sinov topshirishadi. o’quvshilar majburiy asosiy fanlardan tashqari o’z hohishlariga ko’ra ingliz tili, texnik ta`lim va maxsus fanlardan sinovlarga jalb etiladilar. yapon maktablari elektron hisoblash mashinalari va boshqa o’quv-texnika vositalari bilan to’la ta`minlanganligiga qaramay, mutaxassislarning fikrisha, asosiy e`tibor o’qituvshi faoliyati va darslikka qaratilmog’i kerak. ularning fikrisha, o’qituvshi bilan o’quvshi o’rtasidagi jonli muloqot o’rnini har qanday takomillashgan mashina ham bosa olmaydi. deyarli barsha darsliklar xususiy bosmaxonalarda shop etiladi. ularni shop etishga mablag’ni vazirlik ajratadi. yuqorida qayd etilganidek, darsliklar boshlang’ish va quyi o’rta maktablarda bepul, yuqori pulli maktablarda esa pullidir. darsliklar narxi boshqa joylardagidan farqli o’laroq yaponiya maktablarida o’qish 1 apreldan boshlanib, kelasi yilning 31 martidan nihoyasiga yetadi. shundayki, ularni xarid qilishga hammaning imkoniyati bor. foydalanilgan darsliklar pullik bo’lsa ham, tekin bo’lsa ham o’quvshining o’zida …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yaponiya ta'lim tizimi"

1444138838_61674 yaponiya ta’lim tizimi va unga dahldor asalalarning olib borilishi reja: iqtisodiy rivojlanish darajasi jihatidan yaponiya amerika qo’shma shtatlaridan keyin ikkinshi o’rinda turadi. jahonning ko’zga ko’ringan ruhshunoslari va iqtisodshilari yaponiya rivojlanishidagi bu ulkan parvozni mamlakatda ta`lim tizimlari taraqqiyotiga berilgan yuqori darajadagi e`tibor samarasi, deya qayd etadilar. bu bejiz emas. kun shiqar mamlakati sanalgan bu yurtda ta`lim tizimlarini takomillashtirib borilishiga hukumat, xususiy kompaniyalar, jamoat tashkilotlari, ota-onalar qanshalik omilkorlik bilan yondashayotganliklarini hisobga olsak, jahon ilmiy tadqiqotshilarining yuqoridagi xulosalari asosli ekanligining guvohi bo’lamiz. tabiiyki, yaponiya ta`lim tizimlarining yuksak parvozi o’z-o’zidan...

This file contains 11 pages in PDF format (167.4 KB). To download "yaponiya ta'lim tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: yaponiya ta'lim tizimi PDF 11 pages Free download Telegram