tuproqshunoslik va dehqonchilik

PPTX 40 pages 11.6 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.6 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

mavzu: tuproqning fizik xossalari tuproqshunoslik va dexqonchilir kafedrasi, qishloq xo’jalik fanlari falsafa doctori xaitbaeva jamila umarovna tuproqning organik qismi va unumdorligi. mavzu 05 tuproqshunoslik va dehqonchilik fan: 1 mavzu: tuproqning organik qismi va unumdorligi reja tuproq organik qismining kelib chiqishi, tarkibi va xossalari. tuproq gumusining tarkibi va xossalari. tuproq unumdorligi va uning ahamiyati. foydalanilgan adabiyotlar: o.ramazonov, o.yusupbekov. “tuproqshunoslik va dehqonchilik” toshkent, 2003, 2005 yy. i.boboxo'jaev, p.uzoqov. “tuproqshunoslik” toshkent , mehnat, 1996 y. 1. tuproq organik qismining kelib chiqishi, tarkibi va xossalari tuproqning organik qismi turli xildagi va tarkibdagi organik moddalardan tashkil topgan. bu organik moddalar o'simliklar, jonivorlar va mikroorganizmlarning xar xil darajada chirigan qoldiqlari va gumus yig'indisidan iborat. o’simlikrar mikroorganizmlarga mineral modda va suv organik moddalar, gumus sizdan ugina-bizdan bugina oddiy tuproqda stellyuloza 20-50 yil. batqoq tuproqda 200 yil davomida minerallashadi. qora tuproqda 2 yilda tuproqning organik qismi 4 ta kimyoviy elementdan — azot, uglerod, kislorod va vodoroddan iborat. uglevodlar-hujayra, …

2 / 40

asi – 150-2500 g/m² ; o'rmon-tayga mintaqasi - 25000-40000 g/m² ; dasht mintaqasi - 1200-2500 g/m² ; cho'l mintaqasi - 350-600 g/m² ; gumus - 85 % o'simlik qoldiqlari - 10% tuproq florasi va faunasi - 5% tuproq organik qismining tarkibi tuproqlar organik qismining tarkibi taxminan quyidagi nisbatda bo'ladi: 1) gumus – 85 %, 2) o'simlik qoldiqlari – 10 %, 3) tuproq florasi va faunasi (zamburug'lar, suv o'tlari, bakteriya va aktinomitsetlar, yomg'ir chuvalchanglari kabilar) – 5 % atrofida. gumus-lotincha humus so'zidan kelib chiqqan bo'lib, er, tuproq degan ma'noni beradi. gumus murakkab kimyoviy tarkibli azot saqlovchi yuqori molekulyar modda kompleksi bo'lib, odatda qoramtir tusli va tuproqqa tekis singib ketgan hamda mineral qismi bilan juda mustahkam birikkan holatdadir. tuproqda gumus zarralari loyga yopishib, yagona kompleks hosil qiladi. gumus namlik va erigan minerallarni saqlash qobiliyatini oshirib, tuproq xususiyatlarini yaxshilaydi. o'simlik va gumus tarkibidagi kimyoviy elementlar miqdori (toiz hisobida) uglerod vodorod kislorod azot kul …

3 / 40

mtir tusli va tuproqqa singib ketgan hamda birikkan mineral qismi bilan juda mustahkam holatdadir. tuproq gumusi tarkibi gumus hosil bo'lish tezligi gumin kislotasi bo'z tuproqlarda (o'rtacha 4,7 foiz) va uglerod (61,9 foiz). fulvokislotalar. past konsentrasiyada och sariq, yuqori konsentrasiyada jigarrang sariq bo’lganidan fulvokislota (iotincha fulvos - sariq) deb atagan. fulvokislotalarning elementar tarkibi s-41-46, n-4-5, n-2-4 foiz. fulvokislotalari gumin kislotasidan och rangli bo'lishi, uglerodni ancha kam, kislorodni ko'proq saqlashi, suvda, kislotalar va ishqorlarda erishi bilan farq qiladi. fulvokislotalar. past kontsentratsiyada och sariq, yuqori kontsentratsiyada jigarrang sariq bo'lganidan fulvokislota (lotincha fulvos – sariq) deb atagan. fulvokislotalarning elementar tarkibi s-41-46, n-4-5, n-2-4 foiz bo'lib, kislorod, uglerod miqdoriga boђliq va gumin kislotasiga nisbatan ko'p (40-48 foiz). fulvokislotalari ham gumin kislotalari kabi azot saqlovchi yuqori molekulyar organik kislotalar jumlasiga kiradi. ammo gumin kislotasidan och rangli bo'lishi, uglerodni ancha kam, kislorodni ko'proq saqlashi, suvda, kislotalar va ishqorlarda erishi bilan farq qiladi. suvli eritmasi kuchli kislotali (rn …

4 / 40

larning elementlar tarkibi turli tuproqlarda bir xil emas. qora tuproqlardagi gumin kislotada uglerod eng kup bulib, chimli podzol tuproqlarda vodorod kupayadi. buz tuproqlarda bu nisbatan azotning kupligi bilan farqlanadi (urtacha 4,7 foiz) va uglerod ham bu tuproqda ancha kup (61,9 foiz). s n o n kul elementlar o'simlik tarkibi 45 6,5 42 1,5 5 gumus 58 4,5 28 3 2-8 tuproqlardagi gumus zahirasi (i.v.tyurin va m.m.kononova bo'yicha) tuproq hillari 0-20 sm qatlamla t/ga 0-100 sm qatlamda t/ga bo’z tuproq 37 82 qora tuproq tipik 224 709 to'q tusli kashtan 98 229 o'zbekiston tuproqlarida gumusning miqdori. 1 gektarida/tonna bo'z tuproq – 61 - 79 och tusli bo'z tuproqda – 40 – 51 sug'oriladigan va o'tloqi tuproqlarda 19, - 47,5 respublika turli tuproqlari tipida ularning tarqalishi, iqlimi, sharoitiga ko'ra, dastlabki (qo'riq) holatida gumus miqdori, % sug'oriladigan tuproqlarni haydov qatlamini gumus bilan ta'minlanganlik ko'rsatkichlari, % hisobida (toshqo'ziev ma'lumoti bo'yicha, 2006 y) ta'minlanganlik ko'rsatkichi …

5 / 40

yaxshi va yuqori holatda saqlab turish maqsadida insonlar tomonidan tuproq xossalarini o'zgartirish jarayonlariga tuproqni madaniylashtirish deyiladi. tuproqni madaniylashtirish usullari biologik kimyoviy fizik dukkakli o'simliklarni ildizida yashovchi (bacterium radicicola) 18-26 gradus va neytralga yaqin ph=5,5-7 muhit yaxshi hisoblanadi. ma'lumki, 1 ga erda bir mavsumda 100-150 kg gacha azot singdiradi. tuproqning samarali unumdorligini oshirish usullari. tuproqqa ishlov berish; organik va mineral o'g'itlar solish; turli meliorativ tadbirlarni o'tkazish; almashlab ekish; asosda erlardan foydalanishni ilmiy tashkil etish; tuproqning ekologik holatini yaxshilash. “nima uchun” cxemasi - tuproqda gumus miqdorining kamayishi tuproqda gumus miqdorining kamayishi nima uchun? global iqlim o’zgarishi nima uchun? nima uchun? tuproqning biologic faolligi kamayadi organik moddalar kam to’planadi namlikning bug’lanishi natijasida kamayishi nima uchun? o’simlik qoldiqlarining kamayishi nima uchun? mikroorganizmlar miqdorining kamayishi nima uchun? tuproqda gumifikatsiya jarayoni susayadi insonning tiproqqa noto’g’ri munosabati nima uchun? nima uchun? e'tiboringiz uchun rahmat ! image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqshunoslik va dehqonchilik"

mavzu: tuproqning fizik xossalari tuproqshunoslik va dexqonchilir kafedrasi, qishloq xo’jalik fanlari falsafa doctori xaitbaeva jamila umarovna tuproqning organik qismi va unumdorligi. mavzu 05 tuproqshunoslik va dehqonchilik fan: 1 mavzu: tuproqning organik qismi va unumdorligi reja tuproq organik qismining kelib chiqishi, tarkibi va xossalari. tuproq gumusining tarkibi va xossalari. tuproq unumdorligi va uning ahamiyati. foydalanilgan adabiyotlar: o.ramazonov, o.yusupbekov. “tuproqshunoslik va dehqonchilik” toshkent, 2003, 2005 yy. i.boboxo'jaev, p.uzoqov. “tuproqshunoslik” toshkent , mehnat, 1996 y. 1. tuproq organik qismining kelib chiqishi, tarkibi va xossalari tuproqning organik qismi turli xildagi va tarkibdagi organik moddalardan tashkil topgan. bu organik moddalar o'simliklar, jon...

This file contains 40 pages in PPTX format (11.6 MB). To download "tuproqshunoslik va dehqonchilik", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqshunoslik va dehqonchilik PPTX 40 pages Free download Telegram