molekulyar biofizika

PPTX 115 стр. 7,8 МБ Бесплатная загрузка

115 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 115

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 115

slayd 1 mavzu; molekulyar biofizika. reja. 1.makromolekulalar tuzilishining fazoviy o'ziga xosligi. oqsillar va uglevodlar. 2.dnk makromolekulasi zanjirining strukturaviy tuzilishi. 3. uglevodlar molekulasining tuzilish. 4.makromolekulalarda o'zaro ta'sirlashuvchi kuchlar. 1 molekulyar biofizika biopolimerlarning strukturaviy tuzilishini, fizik-kimyoviy xossalari va ularning hujayra faoliyatidagi o'rnini o'rganadi. molekulyar biofizikaning asosiy ob'ekti biopolimerlar bo'lib, ular oqsillar, uglevodlar, nuklein kislotalar va boshqa biologik birikmalardan iborat. makromolekulalarga tuzilishning fazoviy o'ziga xos sterioizomer hosil qilish xususiyati xarakterli hisoblanadi. makromolekulalarning fazoda joylashishida ba'zi guruhlarning, radikallarning joyini o'zgarishi natijasida xiralilik xususiyati kuzatiladi. deyarli hamma aminokislotalar optik faoliyatga, ya'ni qutblangan nur sathini ma'lum bir burchak ostida burish xossasiga ega. faqat glitsin aminokislotasidagina bu xossa kuzatilmagan. aminokislotalarning ushbu xossasi ularning α– uglerod atomi to'rt valent bog'lari bilan to'rt xil atom guruhlariga bog'langanligidan kelib chiqadi. bunday tuzilishda molekula xirallik xususiyatiga ega, ya'ni unda simmetriya markazi va simmetrik sath bo'lmaydi. xirallikka ega bo'lgan birikma tuzilishiga ko'ra bir-birining oynadagi aksini ifodalaydigan qo'sh izomerlar shaklida bo'ladi. ular α …

2 / 115

o atomlar guruhi fazoda yuqorida va tasvir orqasida, -sn2on atomlar guruhi pastda va tasvir orqasida ko'rsatilsa, bunday holatda – on gidroksil guruhi chapda va l-shakl, (leve-chap) yuzaga keladi hamda –on guruhi o'ng tarafda bo'lganda d-shakl, (dexter-o'ng) hosil bo'ladi (rasm.1). rasm.1. aminokislotalarda l-shakl va d-shakl ko'rinishidagi sterioizomerlarning fazoviy holati. stereoizomerlar spektral analizda turlicha xarakterga ega bo'ladi. organizmda xirallik muhim ahamiyatga ega, masalan ba'zi modda molekulalari xirallik xususiyatiga ko'ra zaharsiz bo'lsa, ularning stereoizomeri zaharli ta'sirga ega bo'lishi mumkin. masalan, stereoizomerlardan d-asparagin kislota shirin, l- asparagin kislota esa ta'msizdir. ma'lumki, hayvonlarning proteaza fermentlari oqsillarning d-izomer holatdagi molekulalariga ta'sir qila olmaydi, faqat l-shaklidagi molekulalarga ta'sir qiladi. “sibir yarasi” bakteriyalari qobig'ida d - izomer holatdagi glutamin kislotasi mavjud va shu sababli proteazalar ta'siriga chidamli bo'ladi. biologik organizm kimyoviy strukturasi asosan – c, h, o, n (shuningdek, s) atomlaridan tashkil topgan 4 ta tipdagi biomakromolekulalar iborat. oqsillar (20 ta aminokislota manomerlaridan tashkil topgan); uglevodlar (monosaxaridlar, polisaxaridlar); …

3 / 115

hi aniqlangan: m.v.volkenshteyn. biofizika: ucheb. rukovodstvo, 2–e izd., pererab. i dop. – moskva. izd–vo. «nauka». gl. –red. fiz.–mat. lit., 1988. – 592 s.: il. oqsil makromolekulasi tarkibida aminokislotalarning polipeptid zanjir hosil qilish reaktsiyasi (polikondensatsiyalanish reaktsiyasi) deyiladi: m.v.volkenshteyn. biofizika: ucheb. rukovodstvo, 2–e izd., pererab. i dop. – moskva. izd–vo. «nauka». gl. –red. fiz.–mat. lit., 1988. – 592 s.: il. oqsillar hujayra struktura tuzilishida «qurilish materiali» hisoblanadi va mikrofilamentlarni tashkil qiladi. immun tizimi oqsillari hujayrani «begona» agentlarning salbiy ta’siridan himoya qiladi. regulyator oqsillar hujayrada genlar ekspressiyasi jarayonini nazorat qiladi, biomembranada joylashgan retseptor–oqsillar – hujayralararo signal uzatilishi jarayonida ishtirok etadi. shuningdek, biomembranada joylashgan ion transport tizimlari ham oqsillardan tuzilgan. hujayra bioenergetikasida ishtirok etuvchi tizimlarning asosiy qismi ham oqsil molekullaridan tashkil topgan. muskullarda aktin–miozin oqsil kompleksi atf energiyasini mexanik energiyaga transformatsiyalaydi va qisqarish jarayoni (harakatlanish) amalga oshadi. oqsillarning funktsiyasi ularning struktura tuzilishiga bog`liq hisoblanadi. oqsil makromolekulasi (polipeptid zanjir) tarkibida aminokislota qoldiqlari o`zaro peptid bog`lar …

4 / 115

strukturasi hosil bo’ladi. oqsilning uchlamchi strukturasi tarkibida ixcham (compact) «sub–glyabula» – ya’ni, «domen» mavjud hisoblanadi. bir nechta uchlamchi strukturaning kompleks ko’rinishida birlashishi («super globula») natijasida oqsillarning to’rtlamchi strukturasi shakllanadi. oqsillarning ikkilamchi, uchlamchi va to’rtlamchi struktura tuzilishi. oqsillar joylashish joyiga bog`liq holatda quyidagi guruhlarga klassifikatsiyalanadi: fibrillyar oqsillar; membrana oqsillari; suvda eruvchan, glyabulyar oqsillar. uchlamchi struktura oqsil biosintezi jarayonida hosil bo’ladi, shuningdek tashqi fizik omillar ta’sirida denaturatsiyaga uchragan oqsil makromolekulasi o’z–o’zidan renaturatsiya jarayoni asosida uchlamchi strukturani qayta tiklashi mumkin. ya’ni, aynan oqsilning birlamchi strukturasi makromolekulasining ikkilamchi, uchlamchi va to’rtlamchi strukturasi shakllanishini belgilab beradi. rentgen–struktura tahlil uslubi asosida, oqsil polipeptid zanjirida peptid bog` bitta tekislikda yotuvchi spetsifik konfyarmatsion strukturani hosil qilishi aniqlangan: oqsillarning aminokislota tarkibini o’rganishda proteaza fermenti ta’sirida peptid bog`lar uziladi va keyin, xromotografiya va elektroforez uslublari yordamida tahlil qilinadi. jumladan, biopolimerlarni (oqsillar) o’rganishda gel–elektroforez uslubidan foydalaniladi. bunda natriy dodetsilsulfat molekulasi oqsil molekulasi bilan bog`lanadi va oqsil denaturatsiyalanadi. gel fazada molekula fragmentlarining …

5 / 115

yur tengmasi bilan ifodalanadi bu yerda: m-adsorbtsiyalangan modda miqdori; c-adsorbtsiyalanuvchi moddaning eritma tarkibidagi konsentratsiyasi; a-va k-o’zgarmas kattaliklar (konstanta) hisoblanadi. oqsilning birlamchi strukturasi uning funktsiyasi amalga oshishida muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. masalan, odam gemoglobini 141 ta aminokislota qoldig’idan tashkil topgan 2 ta α–zanjir va 146 ta aminokislota qoldig’idan tashkil topgan 2 ta β–zanjirdan iborat hisoblanadi. gemoglobin β–zanjiri tarkibida 6- o’rinda joylashgan glutamin (glu) aminokislota qoldig’ining mutatsiya ta’sirida valin (val) aminokislota qoldig’iga o’rin almashinishi natijasida og’ir kasallik – o’roqsimon kamqonlik (anemiya) yuzaga kelishi qayd qilinadi. dnk birinchi marta 1869–yilda shveytsariyalik shifokor friedrich miescher tomonidan hujayra yadro «nucleus – yadro» tarkibidan ajratib olingan va shu sababli, «nuklein kislota» deb nomlangan. 1937–yilda william astbury rentgen difraktsiya uslubi yordamida dnk struktura tuzilishini o’rgangan. 1953–yilda alfred mershey va martpa chase tomonidan dnk irsiy belgilarning avloddan–avlodga uzatilishini taminlovchi genetik material hisoblanishi qayd qilingan. 1953–yilda rosalind franklin tomonidan rentgen difraktsiya uslubida qayd qilingan dnk strukturasi tasviri asosida, james …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 115 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "molekulyar biofizika"

slayd 1 mavzu; molekulyar biofizika. reja. 1.makromolekulalar tuzilishining fazoviy o'ziga xosligi. oqsillar va uglevodlar. 2.dnk makromolekulasi zanjirining strukturaviy tuzilishi. 3. uglevodlar molekulasining tuzilish. 4.makromolekulalarda o'zaro ta'sirlashuvchi kuchlar. 1 molekulyar biofizika biopolimerlarning strukturaviy tuzilishini, fizik-kimyoviy xossalari va ularning hujayra faoliyatidagi o'rnini o'rganadi. molekulyar biofizikaning asosiy ob'ekti biopolimerlar bo'lib, ular oqsillar, uglevodlar, nuklein kislotalar va boshqa biologik birikmalardan iborat. makromolekulalarga tuzilishning fazoviy o'ziga xos sterioizomer hosil qilish xususiyati xarakterli hisoblanadi. makromolekulalarning fazoda joylashishida ba'zi guruhlarning, radikallarning joyini o'zgarishi natijasida xiralilik xusu...

Этот файл содержит 115 стр. в формате PPTX (7,8 МБ). Чтобы скачать "molekulyar biofizika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: molekulyar biofizika PPTX 115 стр. Бесплатная загрузка Telegram