fiziologiya va sport fiziologiyasi

PPTX 19 стр. 2,1 МБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

mavzu: odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanining rivojlanish tarixi. 1. ma’ruza. kirish. kirish. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. reja 1. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanining predmedi maqsadi vazifasi. 2. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanini o’rganish usullari. 3. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanini qisqacha rivojlanish tarixi. 4. organizmda funktsiyalarning boshqarilishi. fiziologiya – tirik organizmda kechayotgan jarayonlar va ularni o’rab turgan muhitda hayot kechirishga moslashishini ta’minlovchi jarayonlar haqidagi fandir. fiziologiya odam va tirik organizmlarning va ularning hujayralari, to’qimalari, organlari va organlar tizimi hamda, organizm va uning qismlarida bajarilayotgan funksiyalar bo’yicha qonuniyatlarni ochib beradi. funksiya – bu organizmning, uning organlari va to’qimalarida tinimsiz ravishda, tashqi muhitning o’zgaruvchan sharoitiga faol holda moslashishida yuz beradigan moddalar almashinuvining o’zgarish natijasidir. funksiya so’zining lug’aviy ma’nosi lotincha “funksio-ijro qilish, faoliyat ko’rsatish” demakdir. funksiyalar o'z navbatida 2 xil bo'ladi: 1. oddiy funksiyalar: qo'l barmoqlarini bukish yoki oyoq-qo'llarni harakatlantirish, qovoqlarning ochilib yumilishi. 2. murakkab funksiyalar: ovqatliklarni tashqi …

2 / 19

shqi muhitga moslashish mexanizmlari haqidagi ma’lumotlarni etkazish va organizm faoliyatini har tomonlama chuqurroq tushunish uchun, a’zo va to’qimalar, hujayra va hujayraviy elementlarining tuzilishi va faoliyati haqida tushuncha berishdan iborat. fanning vazifasi talabalarga odam organizmi a’zolarning fiziologiyasi hamda rivojlanishi qonuniyatlarini, tashqi muxitning odam organizmga ta’sirini eksperimental fan sifatida o‘rgatishdan iborat. odam fiziologiyasi fanining boshqa fanlar bilan aloqasi. odam fiziologiyasi birinchi guruhni fundamental fanlar tashkil qilib, bu fanlarga – fizika, kimyo va biologiya fanlarini kiritish mumkin. odam fiziologiyasi fani bu fanlarning nazariy va amaliy yutuqlariga tayanib rivojlanib boradi. ikkinchi guruhga o'quv va ilmiy yo'nalishda odam fiziologiyasi bilan o'zaro bog'liq bo'lgan fanlar kiritilib, bu fanlarga – biokimyo, biofizika, biomexanika va gigiyena fanlarini kiritish mumkin. uchinchi guruh fanlari bilan ushbu fanning aloqadorligi shundaki, tibbiyotning nazariy, psixologiya, pedagogika va jismoniy tarbiyaning ilmiy asosi hisoblanadi. bu fanlar bevosita odam fiziologiyasining ilmiy yutuqlari va tadqiqot usullaridan foydalanadi. biologiya - tirik organizmlar odamlar hayvonlar o'simliklar fiziologiya fiziologiya mustaqil …

3 / 19

lanishning turli bosqichlarida turgan bir turga mansub organizmlar funksiyasining o'ziga xosligini o'rganadi. evolyutsion fiziologiya funksiyalarni tur va individda rivojlanish qonuniyatlarini o'rganadi. ixtisoslashgan fiziologiya ixtisosiga, bajarayotgan ishiga yoki yashayotgan muhitiga qarab organizm funksiyalarini o'zgarish qonuniyatlarini o'rganadi. normal fiziologiya fiziologik jarayonlarning normal holatini o'rganadi. patologik fiziologiya fiziologik normal holatga asoslanib, kasallik holatini o'rganuvchi fan. yoshga oid fiziologiya fiziologik jarayonlarining yoshga qarab o'zgarishini o'rganib boradi. mehnat fiziologiyasi mehnat faoliyati va mehnatdan keyin organizmdagi fiziologik jarayonlar haqida bilimlarni rivojlantirib boradi. sport fiziologiyasi sport faoliyati (jismoniy ish) vaqtida organizmda ketadigan fiziologik jarayonlarni o’rg. odam fiziologiyasi organizmning funksional holatini o'rganadi. bulardan tashqari odam fiziologiyasining o'zi organlar sistemasi vazifalari nuqtai nazaridan bir necha bo'limga bo'linadi. bu bo'limlar ham alohida fan hisoblanadi masalan, qo'zg'aluvchan to'qimalar fiziologiyasi, markaziy nerv sistemasi fiziologiyasi - a) umumiy va b) xususiy, avtonom nerv sistemasi fiziologiyasi, qon fiziologiyasi, yurak-qon tomir fiziologiyasi, nafas fiziologiyasi, hazm fiziologiyasi, ayrish fiziologiyasi, sensor fiziologiyasi, oliy nerv faoliyati fiziologiyasi va …

4 / 19

zish (transplantasiya) usuli organizmning yangi joyga ko'chirib o'tkaziladi va bu tajribadan so'ng, qanday oqibatlar bo'lishini kuzatiladi. 3. denervasiya usuli biror a'zo faoliyatini nerv tizimi ta'siriga bog'liq ekanligini bilish uchun, shu a'zoga boradigan nerv tolalari qirqiladi. 4. ligatura solish usuli a'zolarni qon - tomir tizimi bilan aloqasini uzish uchun turli qon – tomirlar bog'lab qo'yiladi. 5. fistula qo'yish usuli gavdaning ichkarisida joylashgan, bevosita kuzatib bo'lmaydigan, ba'zi a'zolar faoliyatini o'rganish uchun bu usul ishlatiladi. (basov vasiliy aleksandrovich 1842 yilda) 6. kateterizasiya usuli yurak, qon-tomirlar, bez yo'llarida o'tkaziladigan bir qator tekshirishlarda, ularga ingichka naychalar kateterlar suqiladi va a'zolar faoliyatini yozib olish uchun, bu kateterlar turli maxsus asboblarga ulanadi yoki muayyan moddalar shu kateterlar orqali yuboriladi. o'tkir tajribalar yoki vivisektsiya tajribalarida yuqorida aytib o'tilgan usullar o'tkir va surunkali tajribalarda o'tkaziladi. hayvonga narkoz berib, yoki boshqa usulda harakatsiz qilib a'zolarnining faoliyati o'rganiladi. surunkali tajribalarda fiziologlar hayvonni har xil usulda operasiya qilib, u tuzalgandan so'ng tekshira …

5 / 19

natomiyasidan o'zigacha ma'lum bo'lgan barcha ma'lumotlarni umumlashtirib, o'zining bir qancha kuzatuvlarini qo'shib anatomiya fanining rivojlanishiga sabab bo'lgan. erazistar (mil.avv. 300-250). jigar va undagi o't yo'llarini o'sha vaqtga nisbatan olganda hammadan to'la va aniq qilib bayon etib bergan. klavdiy galen (milodiy 130-210). galen omma orasiga chiqib so'zlagan nutqlari bilan (nutqi davomida u hayvon jasadlarini yorib ko'rsatardi) keng shuhrat qozongan. u organizmni jonning o'z funktsiyalarini ado etishiga imkon beradigan apparat deb qaradi. qon aylanish to'g'risida yaratgan nazariyasi o'sha davrda katta ahamiyatga ega bo'lgan. bu nazariyaga ko'ra jigar qon yaratib beradigan va qonni harakatlantiradigan asosiy organ bo'lib, qon butun tanaga shundan tarqaladi deb hisoblagan. 13 asr mobaynida mediklar uning asarlaridan ta'lim olishgan. xatto 15 asrda ham. abu ali ibn sino (980-1037). o'sha zamonlarda g'arb va sharq mamlakatlarida xukm surgan diniy aqidalar meditsinani rivojlanishiga to'sqinlik ko'rsatar va ayrim olimlargina bu fanga biror yangilik kiritishga muvoffaq bo'lardi. buxoro yaqinida tug'ilgan o'rta osiyolik olim, vrach va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fiziologiya va sport fiziologiyasi"

mavzu: odam anatomiyasi va fiziologiyasi fanining rivojlanish tarixi. 1. ma’ruza. kirish. kirish. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. reja 1. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanining predmedi maqsadi vazifasi. 2. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanini o’rganish usullari. 3. fiziologiya va sport fiziologiaysi fanini qisqacha rivojlanish tarixi. 4. organizmda funktsiyalarning boshqarilishi. fiziologiya – tirik organizmda kechayotgan jarayonlar va ularni o’rab turgan muhitda hayot kechirishga moslashishini ta’minlovchi jarayonlar haqidagi fandir. fiziologiya odam va tirik organizmlarning va ularning hujayralari, to’qimalari, organlari va organlar tizimi hamda, organizm va uning qismlarida bajarilayotgan funksiyalar bo’yicha qonuniyatlarni ochib b...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (2,1 МБ). Чтобы скачать "fiziologiya va sport fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fiziologiya va sport fiziologiy… PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram