to'qima

PPT 47 pages 18.3 MB Free download

47 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.3 MB

File type PPT

Pages 47

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 47

powerpoint presentation ma'ruza: epiteliy to'qimasi klassifikatsiyasi bir qavatli epiteliy: tuzilishi, funktsiyasi ko'p qavatli epiteliy: tuzilishi , funktsiyasi bezlar : klassifikatsiyasi, tuzilishi to'qima to'qima – filogenetik taraqqiyot davomida hosil bo'lgan, ma'lum bir tuzilishga va vazifaga ixtisoslashgan hujayralararo modda va undagi elementlar kompleksiga aytiladi. to'qimalarning asosiy elementi – xujayralardir, ularning hosilalariga esa xujayra mahsuloti va xujayralararo modda deyiladi. hujayralarning o'zaro qo'shilishidan hosil bo'lgan – simplastlar (ko'ndalang targ'il mushak, sintsitiotrofoblastlar) va sintsitiy – takomillashmagan hujayralarning kiprikchalar orqali bog'lanishi (emal a'zosining pulpasi, jinsiy hujayralar). hujayraning maxsulotiga ko'ra trombotsitlar, epidermisning muguz qavati kiradi. hujayralararo modda – asosiy modda va tolalardan iborat. asosiy modda gel, zol yoki minerallashgan ko'rinishda bo'lishi mumkin. tolalar ichida kollagen, elastik va retikulyar turlari farqlanadi. hujayralar hujayralararo moddada alohida, ma'lum masofada (biriktiruvchi to'qimada), o'simtalar bilan bog'langan (retikulyar to'qima) yoki hujayra plastlari xosil qilib joylashishi mumkin (masalan, parenximatoz a'zolar, yurak mushagi). epiteliy to'qimasi. umumiy tavsif. epiteliy to'qimasi tanani, ichki a'zolarning shilliq va seroz …

2 / 47

ikli (hilpillovchi) ko'p qavatli: 1. o'zgaruvchan 2. muguzlanmaydigan : yassi, kubsimon va prizmatik 3. muguzlanadigan : yassi, kubsimon va prizmatik (tsilindrsimon): jiyakli, jiyaksiz qoplovchi epiteliyga umumiy tavsif. 1. qoplovchi epiteliyning vazifasi – chegaralovchi, organizmni tashqi muhitdan ajratib turadi, moddalar almashinuvida ishtirok etadi. aminokislotalar, glyukoza, immunoglobulinlar va gormonlarning transportida, moddalarning so'rilishida, sekretsiyada (shilliq, gormonlar), ostida yotgan to'qimalarni himoya qilishda ishtirok etadi. qizilo'ngach epiteliysi uning yorilishi va titilishiga qarshilik qiladi, shuning uchun u bir necha qavatdan iborat. teri yuzasi havo bilan munosabatda bo'ladi, shuning uchun uning qurib qolishidan himoyalanishga ehtiyoj tug'iladi, buni esa muguz qavatni qoplagan keratinli ko'p qavatli epiteliy ta'minlaydi. bundan tashqari keratin suvdan bo'kib qolishdan himoya qilib turadi. qurib qolishdan himoya qilish ichki a'zolar uchun ham muhimdir, lekin bu erda u sekretsiyasi hisobiga yuz beradi. epiteliy zaxarli moddalar va mikroorganizmlar uchun to'siq hisoblanadi. bir qavatli epiteliy. bir qavatli yassi epiteliy. mezoteliy – plevrani, qorin pardani, yurak oldi xaltalarini qoplaydi. bazal …

3 / 47

fasi – so'rish. buyrakning yig'uvchi naychasidagi bir qavatli kubsimon epiteliy buyrak kanalchalaridagi bir qavatli kubsimon epiteliy : 1-hujayraning apikal qismi, 2- hujayraning bazal qismi, 3-yadro bir qavatli tsilindrsimon epiteliy. oshqozon, ingichka va yo'g'on ichak, jigarning, me'da osti bezining yirik naylarini, o't pufakchani, bachadonni qoplab turadi. bu baland hujayralar, yadrosi bazal qismda yotadi, hujayra ko'ndalang kesimida geksagonal ko'rinishga ega, bir-biriga zich yotadi. bu epiteliy hujayralarining ichida sekretor (oshqozon va ichakdan shilliq ajratuvchi) va ichakdagi so'ruvchi enterositlar farqlanadi, enterotsitlarning yuzasida ko'plab mikrovorsinkalar bo'lib, ular hujayraning yuzasini kengaytirib turadi. ularda (jiyakli hoshiyada) oziq moddalarning fermentativ parchalanishi va enterotsitlarga pinositoz yo'l bilan so'rilishi yuz beradi, keyinchalik lizosomalar yordamida parchalanadi va qonga transport qilinadi. buyrak kanalchalaridagi bir qavatli tsilindrik epiteliy o't pufagidagi bir qavatli prizmatik epiteliy bir qavatli prizmatik epiteliy ingichka ichakning bir qavatli prizmatik jiyakli epiteliysi jiyakli enterotsit apikal qismining ultrastrukturasi-mikrovorsinka ko'p qatorli epiteliy. bu epiteliyni yana yolg'on ko'p qavatli deb ham ataladi, chunki …

4 / 47

–qon kapilyari ko'p qavatli epiteliy. ko'p qavatli muguzlanmaydigan epiteliy. og'iz bo'shlig'ini, qizilo'ngachni, qinni va ko'z muguz pardasini qoplaydi. uch qavat hujayralardan hosil bo'ladi. birinchi qavat tsilindr shaklidagi hujayralar, keyingi qavat poligonal uchinchi qavat esa yassi hujayralardan iborat. bazal va tikanaksimon qavatda ko'payish yuz beradi, ko'plab mitoz shakllar kuzatiladi. bu erda juda ko'p erkin nerv oxirlari bor. ko'p qavatli yassi muguzlanmaydigan epiteliy. ko'p qavatli muguzlanuvchi epiteliy. teri qoplamasi – tashqi tomonini hosil qiladi, tez yangilanib turiladi, kaft va tovonda (qalin teri) besh qavat, qolgan sohalarda esa 4 qavat hujayralardan iborat. keratin qavati hisobiga kuchli mexanik ta'sirlarga yahshi qarshilik ko'rsatadi. eng ichki bazal qavatda bo'linayotgan hujayralar ko'rinadi. keyingi bir necha qator hujayralar tikanaksimon qavatni hosil qiladi. bu erda hujayralar bir-biridan atin hisobiga ajralib turadi, lekin ma'lum sohalardagi hujayralar desmosomalar bilan bog'langan, fiksatsiyada bir-biridan ajralib ketmaydi, shuning uchun butun plast ma'lum bir ko'rinishda nomayon bo'ladi. bazal va tikanaksimon qavatlarda melanotsitlar, dendrotsitlar, langergans hujayralar …

5 / 47

ruvchan epiteliysi: yuzaki hujayralar orasida ikki yadrolilari ko'rinadi (qora strelka), ko'k strelka epiteliy va biriktiruvchi to'qimalarda limfotsitlarning borligini ko'rsatadi. so'lak bezi chiqaruv nayining ko'p qavatli kubsimon epiteliysi bez epiteliysi. ekzokrin bular shunaqa bezlarki, ularda asosiy funktsiyani bajaradigan to'qima epiteliy to'qimasidir. bezlar bir hujayrali va ko'p hujayrali bo'ladi. har bir bezlar o'zining bir qator belgilari bilan xarakterlanadi. bir hujayrali bezlar turli shaklda bo'lishi mumkin, epiteliy tasmasi ichida (endoepitelial) yoki uning tashqarisida (ekzoepitelial) joylashadi, sekretini qonga yoki erkin yuzaga ajratishi mumkin (endo yoki ekzokrin), nihoyat ajratadigan sekreti tarkibiga qarab oqsil, mukopolisaxarid va boshqa turlari farqlanadi. bezlarning tuzilish turlari: 1 – oddiy naysimon, 2 – oddiy alveolyar, 3 – oddiy naysimon tarmoqlangan, 4 – murakkab alveolyar tarmoqlangan, 5 – murakkab alveolyar naysimon tarmoqlangan oddiy naysimon tarmoqlanmagan bez: teridagi ter bezi ko'p hujayrali bezlar 2 tur hujayraga ega: sekretor (atsinar) va chiqaruv naylarining hujayralari. bu hujayralarning tuzilishi va vazifasi turlicha. birinchi tipdagi hujayralar maxsus …

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to'qima"

powerpoint presentation ma'ruza: epiteliy to'qimasi klassifikatsiyasi bir qavatli epiteliy: tuzilishi, funktsiyasi ko'p qavatli epiteliy: tuzilishi , funktsiyasi bezlar : klassifikatsiyasi, tuzilishi to'qima to'qima – filogenetik taraqqiyot davomida hosil bo'lgan, ma'lum bir tuzilishga va vazifaga ixtisoslashgan hujayralararo modda va undagi elementlar kompleksiga aytiladi. to'qimalarning asosiy elementi – xujayralardir, ularning hosilalariga esa xujayra mahsuloti va xujayralararo modda deyiladi. hujayralarning o'zaro qo'shilishidan hosil bo'lgan – simplastlar (ko'ndalang targ'il mushak, sintsitiotrofoblastlar) va sintsitiy – takomillashmagan hujayralarning kiprikchalar orqali bog'lanishi (emal a'zosining pulpasi, jinsiy hujayralar). hujayraning maxsulotiga ko'ra trombotsitlar, epidermisni...

This file contains 47 pages in PPT format (18.3 MB). To download "to'qima", click the Telegram button on the left.

Tags: to'qima PPT 47 pages Free download Telegram