to'qima o'sishining patofiziologiyasi

PPTX 58 pages 586.8 KB Free download

58 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 586.8 KB

File type PPTX

Pages 58

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 58

lektsiya lektsiya to'qima o'sishining patofiziologiyasi muhokama qilinadigan savollar: 1. to'qimala o'sishining o'zgarish turlari. 2. o'smalar va ularga xos xususiyatlar va o'smalarni eksperimentda o'rganish yo'llari. 3. o'smalar etiologiyasi. 4. o'smalarni patogenezi. a) xujayralarni normada bo'linish mexanizmlari. b) o'smalar rivojlanishini bosqichlar. v) kantserogenez haqidagi nazariyalar. 5. o'smalar atipizmi. to'qima o'sishining buzilishi gipobiotik (atrofiya) giperbiotik (gipertrofiya, giperplaziya, regeneratsiya va o'sma) jaroyonlar giperplaziya bu to'qima struktura elementlarini yangidan ortiqcha xosil bo'lishi xisobiga ulari sonini ko'payishidir. m.:xomiladorlarda sut bezlarini epi-teliyasi ko'payadi, surunkali yallig'llanishda burun shilliq pardasida adenomatoz poliplar payda bo'ladi, og'ir ane-miyada mieloid va limfoid to'qimalarni giperplastik regeneratsiyasi uchraydi, malyariyada taloq giperplaziyasi bo'ladi, antigen tushganda retikulyar to'qimalar (limfa tuguni, talaq, suyak ko'migi) giperplaziyaga uchraydi. xujayralarni ko'payishini yana proliferatsiya ham deyiladi. gipertrofiya bu organ va to'qimalarni hajmi va og'irligini ortishi bo'lib, organoidlarni xujayra ichida regeneratsiyasi (yangilanishi) hisobiga xujayralar-ni ko'payishi yoki xujayra elementlarini xajmini kattalashishi natijasida kelib chikadi. xaqiqiy gipertrofiya turlari: a) xaqiqiy kompensator gipertrofiya - bunda …

2 / 58

atsiya - bu deffektni butunlay tiklanishidir. 2. jigar, buyrak, endokrin bezlari, o'pka va b.k. - fiziologik regeneratsiya sekin boradi, - reparativ regeneratsiya (shikastlanishda) xujayralarni bo'linishi va saklanib qolgan xujayralarni gipertrofiyasi xisobiga. 3. markaziy nerv sistemasi, miokard xujayralari mito-tik bo'linmaydi. shikastlanganda tiklanish saqlanib kol-gan xujayralarni organellarini kattalanishi xisobiga bo'ladi (yani xujayra ichi regeneratsiyasi). o'sma bu to'qimalarni maxalliy o'sib ketishi bo'lib atipik parenxima va oddiy stromadan iborat bo'lib bir kurtakdan o'sadigan va tarqaladigan patologik jarayondir (r. petrov). o'sma bu o'sishi (+), shakllanishi (-) bo'lgan jarayondir. xx asr davomida o'smalarni ko'payib borishi kuzatildi. 1998 yilda rossiyada xar 100 000 axolini 380 tasida o'smalar bshlgan. o'limni sabablari ichida o'smalar ikkin-chi o'rinda turadi. 1998 yilda dunyoda 57,2 mln o'sma kasallari bo'lgan. 1997 yilda 9,2 mln odamda yangi o'smalar qayd qilin-gan bo'lib shu yili 6,2 mln odam o'smalar-dan o'lgan. usmalarning xarakterli tomonlari: 1. cheksiz o'sadi va ularda xeyfling limiti yo'koladi. 2. bu xususiyat avlodiga o'tadi. 3. …

3 / 58

r leykozini biridan ikkinchisiga xujayrasiz filtratlarini yuborib (viruslar orkali) leykozlar o'tishini ko'satdilar. 1910 yilda rouz tovuqlar sarkomasini kasallardan, so·lariga xujayrasiz filtratlar orkali o'tkazish mumkinligini, shoup esa quyonlar papillomasini shunday yo'l bilan o'tkazish mumkinligini ko'rsatdilar. bittner esa yuqori rakli sichqonlar sutida rak chaqiruvchi faktor borligini isbotladi (bittnerning sut omili). 2. eksilantatsiya usuli bu o'smalarni to'qimalar kuloturasida o'stirin usuli bilan o'smalarni o'stirish. 3. fizik omillar - ionlovchi radiatsiya: ultrafiolet nurlar, radiatsiya nurlari, rentgen nurlari bilan o'smalarni chaqirish. o'smalar etiologiyasi. kantserogen omillar: 1. kimyoviy kantserogen omillar. 5-6 mln ximiyaviy birikmalar bor. hozirga qadar er kurrasida 7000 kimyoviy modda tekshirilib, shulardan 1500 tasida kantserogenlik xususiyati borligi aniqlangan. ulardan muximlari: a) politsiklin aromatik uglevodorodlar 3, 4 – benzpiren, 1, 2, 5, 6 - dibenzantren, metilxolan-trenlar. ularni ko'pchiligi neft maxsulotlari, tamaki tutuni, avtomashinalarni tutunida, ko'p marotaba qizdirilgan yog'larda uchraydi; b) aromatik aminlar - 2 naftilamin, benzidin; v) aminoazobirikmalar - ortoaminoazotoluol (oaat), 4-dimetilaminoazobenzol (daab); g) nitrobirikmalar - …

4 / 58

kislota turiga ko'ra ikki turga : 1. o'zida rnk tutgan onkoviruslar - leykoz-sarkomatoz majmui viruslaridir, ular qushlar va sut emizuvchilarda sarkoma va leykozlarni hosil qiladi. 2. o'zida dnk tutgan onkoviruslar: - papova guruhi viruslari, lyukke virusi, epshteyn-barr virusi; v) ayrim gormonlar - androgen va esterogen-lar ko'p bo'lsa. ularni ximiyaviy tuzilishi kantserogenlarga o'xshaydi. 3. fizik kantserogen omillar: a) quyosh va ultrabinafsha nurlar radiatsiyasi. er yuzida tarqalishiga ko'ra quyosh radiatsiyasi eng birinchi o'rinda turadigan "kantserogen" hisoblanadi; b) ionlovchi radiatsiya. kantserogen omillarning xossalari - xujayra genomiga to'g'ri yoki bilvosita ta'sir qilaoladi. ximiyaviy moddalar ta'sir qiladigan joyi guanindir; - ichki va tashqi to'siqlardan o'ta oladi; - xujayrani ko'n shikastlamaydi, lekin ta'siri orqaga qaytmaydi; - immunologik reaktsiya va to'qima nafas olishi susayadi; - sinkantserogen ta'sir - birnecha kantserogen omillak bir-birlirini ta'sirini kuchaytirob o'smani rivojlanishini kuchaytiruvchi ta'sir; - kokantserogen ta'sir - nokantserogen omillar kantserogen omillarni kuchini oshiradi. xujayrani bo'linishi interfaza - bu xujayralarni bulinishlari orasidagi vaqt …

5 / 58

'smalar patogenezini asosiy zvenosi bu o'sma xujayralarida ekspressiya bo'ladigan onkogenlar-ning ta'siri bilan bog'liqdir. xozirgi kunda 50 dan ortiq onkogenlar topilgan. ko'pchilik onkogenlar normal xujayralar protoonko-geni ko'rinishini o'zgargan gomologidir. xujayra proliferatsiyasini idora etilishi normada proliferatsiya uchun xujayra retseptorlariga o'stiruv-chi faktorlar (o'f) ta'sir qilishi kerak. ko'pgina o'flar xujayra protoonkogenlarini cheklangan fizio-logik ekspressiyasining maxsuloti deb xisoblanadilar. m.: trombotsitlardagi o'stiruvchi faktor - to'f protoonkogen s-sis ni masxulati bo'lib uni gomologi v-sis maymunlar sarkomasi virusini onkogenidir. v-sis - kodlovchi transformatsiya qiluvchi onkooksil to'f ga juda o'xshaydi. lekin to'f v-sis ni onkooksilidan farki shundaki u ta'sir qilayotgan xujayralarini qo'shimga faktorlar bo'lmasa transformatsiya kila olmaydi. bu xolat ko'pgina fiziologik maxsulotlarni s-protoonkogenlar (protonkooksilar) va xujay-ralarni o'smaga transformatsiya qiluvchi mutatsiyaga uchragan xujayra protoonkogenlari yoki v-onkogenlari kodlovchi onkook-sillar bilan munosabatiga xosdir. o'sma o'sishini bosqichi 1.transformatsiya bosqichlari: - mutatsion - epigenom yo'llar 2. promatsiya - faollashish bosqichi. 3. progressiya bosqichi. bu o'smaga xos xususiyat-larni kuchayishi. progressiyani omillari: - kantserogenezga ko'p xujayralar …

Want to read more?

Download all 58 pages for free via Telegram.

Download full file

About "to'qima o'sishining patofiziologiyasi"

lektsiya lektsiya to'qima o'sishining patofiziologiyasi muhokama qilinadigan savollar: 1. to'qimala o'sishining o'zgarish turlari. 2. o'smalar va ularga xos xususiyatlar va o'smalarni eksperimentda o'rganish yo'llari. 3. o'smalar etiologiyasi. 4. o'smalarni patogenezi. a) xujayralarni normada bo'linish mexanizmlari. b) o'smalar rivojlanishini bosqichlar. v) kantserogenez haqidagi nazariyalar. 5. o'smalar atipizmi. to'qima o'sishining buzilishi gipobiotik (atrofiya) giperbiotik (gipertrofiya, giperplaziya, regeneratsiya va o'sma) jaroyonlar giperplaziya bu to'qima struktura elementlarini yangidan ortiqcha xosil bo'lishi xisobiga ulari sonini ko'payishidir. m.:xomiladorlarda sut bezlarini epi-teliyasi ko'payadi, surunkali yallig'llanishda burun shilliq pardasida adenomatoz poliplar payda bo'...

This file contains 58 pages in PPTX format (586.8 KB). To download "to'qima o'sishining patofiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: to'qima o'sishining patofiziolo… PPTX 58 pages Free download Telegram