nuklein kislotalar

PPT 26 pages 415.0 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 415.0 KB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

slayd 1 nuklein kislotalar reja: 1. nuklein kislotalar va ularning sinflanishi 2. nuklein kislotalarning azot asoslari 3. nukleozidlar 4. nukleozid – antibiotiklar 5. nukleotidlar 6. nuklein kislotalarning tuzilishi xaqida tushuncha 7. dnk ning ikkilamchi tuzilishi 8. dnk biologik funksiyasining amalga oshishida komplementar o’zaro ta’sirlanishning roli 9. kofermentlar tayanch iboralari: nuklein kislotalar, irsiy belgilar, mononukleotidlar, polinukleotidlar, riboza, 2-dezoksi-d-riboza, ribonuklein kislotalar-rnk, dezoksiribonuklein kislotalar-dnk, pirimidinli asoslar, purin asoslari, antimetabolitlar, dezaminaza fermenti, 6-merkaptopurin, minor asoslar,biosintez, chargaff qonuni, replikasiya, i-rnk, transkripsiya, mutatsiya, mutagen, kofermentlar, nukleozidpolifosfatlar, makroergik birikmalar, atf, gtf,nikotinamidadenindinukleotid-nad+, nadf+, nad h, nadf h. nk lar mononukleo- tidlar riboza yoki dezoksiriboza purin yoki pirimidin asoslari fosfat kislota molekulasida riboza tutgan nk lar rnk, 2-dezoksiriboza tutganlari esa dnk deyiladi. dnk – asosan xujayra yadrosida, rnk – asosan ribosomalarda, xujayra protoplazmasida saqlanadi. molekulasida riboza tutgan nk lar rnk, 2-dezoksiriboza tutganlari esa dnk deyiladi. dnk – asosan xujayra yadrosida, rnk – asosan ribosomalarda, xujayra protoplazmasida saqlanadi. nuklein kislotalar …

2 / 26

in 6 – merkaptopurin purin almashinuvida qatnashadi va nk lar sintezini barbod qiladi. 6-merkaptopurin – og'ir kechadigan leykozni, revmatoid artrit, surunkali gepatitni davolashda qo'llaniladi. guanin (2-amino-6-gidroksipurin) – adenin bilan birga o'simlik va hayvon to'qimalarida uchraydi. laktam – laktim tautomeriyaga ega: laktam shakli laktim shakli guanindagi –nh2 gurux ham –on ga almashib, ksantin xosil qiladi guanindezaminaza guanin ksantin nukleozidlar azotli asoslarning riboza yoki dezoksiriboza bilan hosil qilgan n – glikozidlari nukleozidlar deyiladi. uglevod qoldig'iga qarab nukleozidlar ikki turga bo'linadi: 1. ribonukleozidlar: uridin, tsitidin, adenozin, guanozin uridin adenozin 2. dezoksiribonukleozidlar: dezoksitimidin, dezoksitsitidin, dezoksiadenozin, dezoksiguanozin dezoksitimidin dezoksiguanozin nukleozidlar – inson va hayvon to'qimalarining hujayralarida bo'ladi. ular antibiotik faollikka ega. yangi paydo bo'lgan xavfli o'smalarni davolashda qo'llanilmoqda. nukleotidlar nukleotidlar – nukleozidlar bilan fosfat kislotadan hosil bo'lgan murakkab efirlardir. nukleotidlar o'zaro polimerlanib nk larning birlamchi tuzilishini xosil qiladi. ribonukleotidlar rnk ning, dezoksiribonukleotidlar esa dnk ning monomer birliklari hisoblanadi. adenozinmonofosfat dezoksiguanozin-5-fosfat biologik jarayonlarda ishtirok etadigan nukleotidlar: …

3 / 26

uzun zanjirga birikib polikondensatlanishning yukori molekulyar maxsulotlari – nuklein kislotalarni xosil kiladi. rnk va dnk lar bir xil tipdagi tuzilishga ega. ularning molekulalarida fosfat kislota qoldig'i bitta nukleotid shakari (riboza yoki dezoksiriboza) ning beshinchi uglerod atomini boshqa nukleotidshakarining uchinchi uglerod atomi bilan bog'laydi. natijada poliefir tuzilishli birikma xosil bo'ladi. polinukleotidning kovalent bog'lar bilan tutash zanjirga bog'langan nukleotid zvenolarning ketma-ketligi nuklein kislotalarning birlamchi tuzilishi deyiladi. nuklein kislotalarning birlamchi tuzilishi polinukleotid zanjirining sxemasi bunda nukleotidlar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilinadi dnk ning ikkilamchi tuzilishi dnk ning ikkilamchi tuzilishi bu uning molekulasidagi polinukleotid zanjirlarning fazoviy tuzilishidir. dnk ning ikkilamchi tuzilishini 1953 yili dj. uotson va f.krik taklif kildilar. bunga asosan dnk molekulasi ikkita spiralsimon burilgan juda uzun polidezoksiribonukleotid zanjirlardan iborat. bu spiralsimon zanjirlar umumiy o'q atrofida to'g'ri o'ralgan buladi. xar ikkala zanjirning geteroxalkali asoslari spiralning ichki qismiga joylashgan bulib, vodorod boglanishlar yordamida bir spiralni ikkinchi spiral oldida ushlab turadi birinchi zanjirning purinli asoslariga xamma …

4 / 26

olish dnk va rnk lar biosintezida sodir bo'ladi. adenin bilan timin orasida ikkita vodorod bog'lanish, guanin bilantsitozin orasida uchta vodorod bog'lanish bor. shuning uchun guanin – tsitozin jufti birmuncha mustahkamroq va ixchamroq: uning geometrik ulchami 1,08 nm, adenin – timin juftining ulchami 11,1 nm ga teng. dnk tarkibidagi nukleotidlarning o'zaro munosabati chargaff qoidalariga bo'ysunadi. bu qoidaga muvofik: - purinli asoslarning soni pirimidinli asoslarning soniga teng, ya'ni (a+g) = (ts+t). - adenin mikdori timin mikdoriga va guanin mikdori tsitozin mikdoriga teng, ya'ni a/t = g/s = 1 - pirimidin xalqasining 4-xolatida va purin xalqasining 6 xolatida aminogurux saklagan asoslarning soni xuddi shu xolatlarda oksogurux saklagan asoslarning soniga teng. bu a+ts = g+t ekanligini bildiradi. zanjirlarning komplementarligi dnk muxim funktsiyalari – irsiy belgilarni saqlash va nasldan-naslga o'tkazishning kimyoviy asosini tashkil etadi. xujayra bo'linganda dnkning qo'sh spirali yozilib ikkita zanjirga bo'linadi. yangidan xosil bo'lgan zanjir dastlabki matritsaga aynan o'xshash emas, balki unga komplementardir. …

5 / 26

agi nukleotidlar ketma-ketligini har xil omillar ta'sirida o'zgartirish (ya'ni genetik programmaning o'zgarishi) m u t a ts i ya deb ataladi. mutatsiyaning eng ko'p tarqalgan turi - juft asoslardan birini boshqasiga almashtirishdir. genetik informatsiya – dnk dagi nukleotidlar tartibiga yozilgan (kodlangan) bo'ladi. bitta aminokislotani uchta nukleotid ketma-ketligi kodlaydi va bunday kod triplet kod deyiladi. oqsil biosintezida aminokislotaning o'sha oqsil tarkibiga kirish-kirmasligini nazorat qiladigan uchta nukleotid ketma-ketligi kodon deb ataladi. kofermentlar mononukleotidlar nuklein kislotalar tuzilishida ishtirok etishi bilan birga organizmda yana bir muxim rol o'ynaydi – ular kofermentlar sifatida modda almashunuvida ishtirok etadi. kofermentlar – bu fermetlarning kofaktoridir: fermentlar o'zlarining biokatalitik vazifasini faqat kofermentlar bilan birgalikdagina bajaradi. hamma fermentlar oqsil moddalardir. kofermentlar oksillar emas, ular oddiyroq tuzilishga ega va anorganik (metall ionlari) yoki organik tabiatli moddalardir. nukleozidpolifosfatlar organik kofermentlar sinfiga kirib, makroergik birikmalar guruxini tashkil qiladi. organizmning hamma to'qimalarida adenin saqlovchi nukleotidlar – amf, adf va atf lar erkin xolda uchraydi. …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nuklein kislotalar"

slayd 1 nuklein kislotalar reja: 1. nuklein kislotalar va ularning sinflanishi 2. nuklein kislotalarning azot asoslari 3. nukleozidlar 4. nukleozid – antibiotiklar 5. nukleotidlar 6. nuklein kislotalarning tuzilishi xaqida tushuncha 7. dnk ning ikkilamchi tuzilishi 8. dnk biologik funksiyasining amalga oshishida komplementar o’zaro ta’sirlanishning roli 9. kofermentlar tayanch iboralari: nuklein kislotalar, irsiy belgilar, mononukleotidlar, polinukleotidlar, riboza, 2-dezoksi-d-riboza, ribonuklein kislotalar-rnk, dezoksiribonuklein kislotalar-dnk, pirimidinli asoslar, purin asoslari, antimetabolitlar, dezaminaza fermenti, 6-merkaptopurin, minor asoslar,biosintez, chargaff qonuni, replikasiya, i-rnk, transkripsiya, mutatsiya, mutagen, kofermentlar, nukleozidpolifosfatlar, makroergik birikma...

This file contains 26 pages in PPT format (415.0 KB). To download "nuklein kislotalar", click the Telegram button on the left.

Tags: nuklein kislotalar PPT 26 pages Free download Telegram