abu nasr forobiyning falsafiy qarashlari

PDF 5 pages 145.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 145.4 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

abu nasr forobiyning falsafiy qarashlari ilmiy rahbar: sh.b.azimov tatu samarqand filliali kampyuter injinering . fakulteti ki 23-02 guruh talabasi ortiqboyev.d.i annotatsiya: ushbu maqola abu nasr forobiyning falsafiy qarashlari, uning chuqur falsafiy kuzatishlari asosida yaratilgan asarlaridagi pedagogika va psixologiya fanlariga oid boʻlgan fikr va gʻoyalar haqida maʼlumot beradi. annotatsiya: v dannoy state predstavlena informatsiya o filosofskix vzglyadax abu nasra farabi, mislyax i ideyax, svyazannix s naukami pedagogiki i psixologii, v ego proizvedeniyax, sozdannix na osnove ego glubokix filosofskix nablyudeniy kalit soʻzlar: taʼlim-tarbiya, sharq arastusi, komillik, dunyoviy ilm, "baxtsaodatga erishuv haqida", "fozil odamlar shahri", odob-axloq, inson, jamiyat. abu nasr forobiy (873-950) riyoziyot, falakiyot, tabobat, musiqa, mantiq, falsafa, tilshunoslik va adabiyot sohalarida ijod etgan. u yoshligidan juda isteʼdodli, zehni oʻtkir, xotirasi kuchli boʻlgan. forobiy eron va oʻrta osiyolik mutafakkirlar nazzam, ravandiy,ar-roziy; qadimgi yunon faylasuflari: suqrot, aristotel, platon, galiley taʼlimotlarini chuqur oʻrgangan. beruniy, ibn sino va firdavsiy mutafakkirlar singari oila, uy-joy orzusini ilm yoʻlida …

2 / 5

rastudan (aristotel) dan keyingi yirik mutafakkir - "muallim us-soniy" va "sharq arastusi" nomlari bilan shuhrat topgan. forobiy ilmlarni tasniflashda borliq xususiyatlarining tahlilidan va ularning fanda aks etishidan kelib chiqadi. uning tasnifi, eng avvalo, tabiatni, tafakkur va nutqni, til va mantiqni o'rganishga qaratilgan. forobiyga ko'ra, ilmlarning tasnifidan maqsad haqiqatni o'rganish va tasdiqlashdan, uni yolg'ondan farqlashdan iborat. olimning fikricha, fanlar va umuman bilimlar borliqdan kelib chiqib, borliqni uzoq vaqt o'rganish asosida to'planib boradi. turli ilmlar bir-birini inkor qilmaydi, balki o'zaro bir-biri bilan bog'liq holda rivojlanadi. ular dunyoni idrok qilishga va insonlarning baxt-saodatga erishishiga qaratilgandir. "taʼlim degan soʻz insonga oʻqitish, tushuntirish asosida nazariy bilim berish ; maʼlum birhunarni egallash uchun zarur boʻlgan amaliy malakalar",- deydi olim. forobiyning taʼlimtarbiya haqidagi qarashlarida insonparvarlik gʻoyalari alohida oʻrin tutadi. forobiyning ta'kidlashicha, tarbiyalanuvchi ixtiyoriy ravishda zaruriy, aqliy va axloqiy xislatlarni bilimli boʻlishga, toʻgʻrilik va haqiqatni sevishga, jasur, doʻstlarga sadoqatli boʻlish singari fazilatlarni egallashga intilmog'i lozim. abu nasr forobiy …

3 / 5

n amaliy harakat, odatiy 2 abu nasr forobiy. fozil odamlar shahri. -toshkent, abdulla qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 1993. malaka, faoliyat birlashib boradi, yetuklik shu birlashuvning darajasiga qarab yuzaga keladi. forobiy tarbiya berish usullari haqida shunday yozadi: birinchi usul: qanoatbaxsh soʻzlar, chorlovchi, ilhomlantiruvchi soʻzlar yordamida odat hosil qilinadi va malakalar vujudga keltiriladi, odamdagi gʻayrat, kasbga intilish harakatga aylantiriladi. ikkinchi usul: majbur etish yoʻlidir. bu usul majburiyravishda tarbiyalanuvchilarni tarbiyalashdir. farobiy o'zqarashlarida insonning aqliy va axloqiy jihatlariga alohida e'tiborini qaratadi va u "fozil odamlar shahri" asarida o'n ikki tug'ma xislatni birlashtirgan kishigina axloqli inson bo'la olishini ta'kidlaydi. bular quyidagilar: "birinchidan bunday odamning barcha a'zolari mukammal taraqqiy etgan, sog'lom bo'lish lozim; ikkinchidan, tez fahm so'zlovchining maqsadini tez payqay oladigan bo'lsin; uchinchidan, xotirasi juda kuchli va mustahkam bo'lsin; to'rtinchidan, zehni tez va o'tkir bo'lsin; beshinchidan, nutqi ravon, fikri teran, mulohazalarini yorqin bayon eta olsin; oltinchidan, bilish va o'rganishga ishtiyoqi baland bo'lib, bilimlarini charchashni sezmasdan …

4 / 5

l qilib kelayotgan qadriyatlar va me'yorlarni qabul qiladilar. oʻzining " baxtsaodatga erishuv haqida"asarida bilimlarni oʻrganish tartibi haqida fikr bayon etgan. uning aytishicha, avval bilish zarur boʻlgan ilm oʻrganiladi, bu olam asoslari haqidagi ilmdir. uni oʻrgangach, tabiiy ilmlarni, tabiiy jismlar tuzilishini, shaklini, osmon haqidagi bilimlarni oʻrganishi lozim. undan soʻng, umuman,jonli tabiat ya'ni oʻsimlik va hayvonlar haqidagi ilm oʻrganiladi, deydi. forobiy inson kamolotga taʼlim - tarbiyani toʻgʻri yoʻlga qoʻyish orqali erishish mumkin deydi. chunkimaqsadga muvofiq amalga oshirilgan ta'lim-tarbiya insonni ham aqliy, ham axloqiy jihatdan kamolga yetkazadi. forobiyning yozishicha, haqiqiy baxtga erishish uchun harakat qiluvchi, o'zaro yordam qiluvchi, xalqini birlashtirgan shahar — fozil shahar hisoblanadi. baxtga erishish maqsadida o'zaro yordam bergan va birlashgan kishilar fazilatli jamoa bo'ladi. forobiy fikriga ko'ra, davlatni idora etuvchi shaxs o'zining fazilat va xulq-odobi bilan ajralib turishi, xususan u 6 ta xislatni egallagan bo'lishi, ya'ni adolatli va dono bo'lishi, boshqalarga g'amxo'rlik qilishi, qonunlarga to'la rioya etishi va qonunlarni yarata …

5 / 5

aql, ilm va ma‘rifatni baxtsaodatga erishishning asosiy vositasi deb biladi. forobiy inson fazilatlarini tug'ma va yashash jarayonida paydo bo'ladigan fazilatlarga bo'ladi. olimning fikricha, tug'ma fazilatlarga insonning o'ta o'tkir zehnliligi, biror narsani bilishga o'ta qobiliyatliligi kiradi. lekin tug'ma fazilatlar hayotda kam uchraydi. asosiy axloqiy fazilatlarni odam yashash davomida egallaydi. tug'ma fazilatli odamlar ham tarbiyaga muhtoj. agar unday odamni tarbiyalab va to'g'ri yo'lga solib turilmasa, uning qobiliyati tezda so'nib qolishi mumkin. tug'ma qobiliyat ham nisbiy tushunchadir. ba'zi kishilar tug'ma qobiliyatini ishga solib yaxshi natijaga erishsa, boshqalari yomon natijaga erishadi. bu fikrlardan forobiyning taʼlim-tarbiyada, yoshlarni mukammal inson qilib tarbiyalashda, xususan, aqliy-axloqiy tarbiyaga alohida eʼtibor berganligi koʻrinib turibdi. uning taʼkidlashicha, bilim bilangina maqsadga erishilmaydi va bola ham yetuk boʻlmaydi. olim daraxtning yetukligi uning mevasi bilan boʻlganidek, insonning barcha xislatlari ham axloq bilan yakunlanishini aytadi. umuman, forobiy oʻz davridagi yoshlarning taʼlim olishlari, bilim egallashlari, hunar egallashlari, faoliyat koʻrsatishlari, mehnat qilishlari zarurligi xususida fikrlar bildirgan. bu …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu nasr forobiyning falsafiy qarashlari"

abu nasr forobiyning falsafiy qarashlari ilmiy rahbar: sh.b.azimov tatu samarqand filliali kampyuter injinering . fakulteti ki 23-02 guruh talabasi ortiqboyev.d.i annotatsiya: ushbu maqola abu nasr forobiyning falsafiy qarashlari, uning chuqur falsafiy kuzatishlari asosida yaratilgan asarlaridagi pedagogika va psixologiya fanlariga oid boʻlgan fikr va gʻoyalar haqida maʼlumot beradi. annotatsiya: v dannoy state predstavlena informatsiya o filosofskix vzglyadax abu nasra farabi, mislyax i ideyax, svyazannix s naukami pedagogiki i psixologii, v ego proizvedeniyax, sozdannix na osnove ego glubokix filosofskix nablyudeniy kalit soʻzlar: taʼlim-tarbiya, sharq arastusi, komillik, dunyoviy ilm, "baxtsaodatga erishuv haqida", "fozil odamlar shahri", odob-axloq, inson, jamiyat. abu nasr forobiy (87...

This file contains 5 pages in PDF format (145.4 KB). To download "abu nasr forobiyning falsafiy qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: abu nasr forobiyning falsafiy q… PDF 5 pages Free download Telegram