boshqaruv hisobida xarajatların o‘rni va ularni boshqarish

PDF 50 стр. 329,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 50
62 ii bob. boshqaruv hisobida xarajatlarning o‘rni va ularni boshqarish 1-§. boshqaruv hisobini tashkil qilishda xarajatlarni hisobga olish xususiyatlari. 2-§. xarajatlar tarkibi. 3-§. shartli-o‘zgaruvchan, shartli-doimiy hamda yarim o‘zgaruv- chan xarajatlar. 4-§. xarajatlarni hisobga olish, taqsimlash tartibi va usullari. 5 a) illustrativ misollar; b) test savollari; v) vaziyatli misollar. mavzuning maqsadi boshqaruv hisobining muhim vazifalaridan biri – bu xo‘jalik yurituvchi subyektda ishlab chiqarilayotgan mahsulot (ish, xizmat) birligining ishlab chiqarish tannarxini aniqlash hisoblanadi. operativ va samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilish imkonini yaratish maqsadida xarajatlar tarkibi talqin qilingan. aynan ishlab chiqarilayotgan (ko‘rsatilayotgan xizmat yoki bajarilayotgan ish) mahsulot birligi tannarxi boshqaruv qarorlarini qabul qilishda asos bo‘lib xizmat qiladi. xususan, shu mahsulotning bahosini belgilash, baho bilan tannarxni solishtirib ko‘rib esa, foyda miqdorini aniqlash, rentabellik darajasini hisoblash va h.k.z. shu maqsadda xarajatlar o‘zgaruvchan, doimiy va yarim o‘zgaruvchanlarga bo‘lib hisoblanishi samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun imkon berilgan. mavzu doirasida mahsulot ishlab chiqarish bilan bog‘liq xarajatlarni taqsimlash …
2 / 50
ng moliyaviy-xo‘jalik faoliyati bo‘yicha to‘g‘ri hamda samarali boshqaruv qarorlari qabul qilinishiga asos bo‘ladi. sababi, mahsulot ishlab chiqarish bilan bog‘liq barcha moddiy harakatlarni xarajatlar deb hisobga olishimizdan qat’i nazar, xuddi ana shu xarajatlar tabiati tannarxga kiritilishi, hisobga olinishi bilan bir-biridan farq qiladi. masalan, faraz qilaylik, kichik xo‘jalik yurituvchi subyekt bir tsexda bir vaqtning o‘zida stollar, stullar va kreslolar ishlab chiqaradi. bevosita stolni ishlab chiqarishga sarflanayotgan to‘g‘ri xarajatlarni (asosiy materiallar, yordamchi materiallar, ishchining ish haqi xarajatlari va sh.k.) hisobga olish ortiqcha qiyinchilik tug‘dirmaydi, lekin, ana shu stolning bir donasiga to‘g‘ri keladigan tijorat, kommunal xizmat va ma’muriy-boshqaruv apparati xodimlari xarajatlarini hisobga olish uchun qo‘shimcha hisob- kitoblar amalga oshirilishi talab qilinadi. xo‘jalik yurituvchi subyektda xarajatlar hisobini to‘g‘ri tashkil qilish uchun, eng avvalo ana shu xarajatlarni hisobga olishda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan bir qator tushunchalar mohiyatini to‘g‘ri anglab olish lozim bo‘ladi. xususan: xarajatlarni taqsimlash – bu ishlab chiqarish xarajatlarini aniq xarajatlar obyektiga olib borish jarayonidir. …
3 / 50
tni ishlab chiqarish bilan bog‘liq barcha xarajatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni to‘plash maqsadga muvofiqdir. ko‘p hollarda bu nisbatan mustaqil bo‘lmagan kichik darajadagi tarkibiy tuzilma bo‘lib, u ishlab chiqarish uchastkasi, brigada, tsex bo‘lishi mumkin. rivojlangan bozor iqtisodiga ega bo‘lgan mamlakatlar amaliyotida, xo‘jalik yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligi tannarxini hisoblashning uchta usulidan foydalanishadi: mahsulot birligi tannarxini barcha xarajatlarni hisobga olib hisoblash usuli; faqat o‘zgaruvchan xarajatlarni hisobga olib hisoblash usuli, shuningdek normativ xarajatlarni kiritgan holda tannarxni hisoblash usuli qo‘llaniladi. xarajatlarni guruhlashning barcha ko‘rinishlari turli xildagi boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun qo‘llaniladi. xarajatlarni hisobga olishning “to‘liq xarajatlar” usuli xo‘jalik yurituvchi subyektda ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligining to‘liq tannarxi qanchani tashkil qilganini ko‘rsatadi. bu shu xo‘jalik yurituvchi subyektda moliyaviy hisobni yuritish, soliq munosabatlarini tashkil qilish va hisob-kitoblarini olib borish, shuningdek moliyaviy hisobotlarni tuzish imkoniyatini yaratadi. xo‘jalik yurituvchi subyektda boshqaruv hisobini tashkil qilish va yuritish uchun, albatta, ana shu xo‘jalik yurituvchi subyektda ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligining tannarxini “o‘zgaruvchan …
4 / 50
niq belgilash mumkin. xo‘jalik yurituvchi subyektda boshqaruv hisobi tizimini tashkil qilish va yuritish maqsadida xarajatlarni ikkita asosiy obyekti guruhiga qarab taqsimlashi lozim: tarkibiy tuzilmalar va mahsulot bo‘yicha. ushbu jarayon ikki bosqichda amalga oshadi: 1. xarajatlar markazi bo‘yicha xarajatlarni yig‘ish 2. yig‘ilgan xarajatlarni tsexda qayta ishlanadigan aniq mahsulotga olib borish. xarajatlar taqsimoti jarayonida ushbu tushunchalarga e’tibor berilishi lozim xarajatlarni taqsimlash xarajatlar obyekti xarajatlar markazi bu – xo‘jalik yurituvchi subyektning faoliyatida vujudga kelgan xarajatlarni aniq obyektlar bo‘yicha guruhlash jarayoni bu – o‘sha joyda qilingan xarajatlar hisobga olinishi lozim bo‘lgan tashkiliy bo‘lim yoki alohida hisobga olinadigan bo‘g‘in bu - nisbatan o‘z mustaqilligiga ega bo‘lmagan, lekin oxirgi moliyaviy natijalarni, qilingan xarajatlar, chiqimlarni aniqlashda bularning ham ulushini aniq belgilash lozim bo‘lgan eng quyi ishlab chiqarish bo‘g‘inlari 66 bu usullarning har biri turli xil boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun asos bo‘ladi ! bir dona mahsulotning ishlab chiqarish tannarxini aniqlash uchun xarajatlar kalkulatsiya qilinadi tannarxni kalkulatsiya qilishda …
5 / 50
i hisoblashda vujudga keladigan barcha muammolarini tannarxni kalkulatsiya qilishning buyurtmali va jarayonli uslublarini qo‘llab yechish mumkin ! ishlab chiqarish tannarxi mbt = tayyor mahsulotlar soni boshqaruv hisobida tannarxni asosiy bo‘lgan quyidagi obyektlar bo‘yicha taqsimlash lozim: xarajatlarni taqsimlash jarayoni ikki bosqichda amalga oshiriladi alohida mahsulot turlari bo‘yicha alohida bo‘g‘inlar (bo‘limlar bo‘yicha) xarajatlarni iloji boricha aniq, aynan mahsulot birligiga to‘g‘ri kelgunigacha aniqlash xarajatlarni, ana shu xarajatlar vujudga kelgan markazlar bo‘yicha yig‘ish 68 1-jadval xo‘jalik yurituvchi subyektlarning mahsulot (ish, xizmat) ishlab chiqarishi bilan bog‘liq xarajatlari klassifikatsiyasi t.r. klassifikatsiya belgilari xarajatlar turi 1 ishlab-chiqarish jarayonidagi iqtisodiy roliga qarab asosiy va ikkilamchi 2 ishlab chiqarilayotgan mahsulot tannarxiga kiritilishiga qarab to‘g‘ri va egri (bevosita va bilvosita) 3 ishlab chiqarish hajmiga nisbatan o‘zgaruvchan va doimiy (shu kabi jami o‘n sakkizdan ortiq belgilariga qarab klassifikatsiya qilinadi) xarajatlarning ana shu klassifikatsiyalari belgilari va ularning har birining ahamiyati tegishli adabiyotlarda batafsil yoritilgan. xarajatlarning shu vaqtgacha nafaqat nazariyachi olimlar, balki amaliy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 50 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "boshqaruv hisobida xarajatların o‘rni va ularni boshqarish"

62 ii bob. boshqaruv hisobida xarajatlarning o‘rni va ularni boshqarish 1-§. boshqaruv hisobini tashkil qilishda xarajatlarni hisobga olish xususiyatlari. 2-§. xarajatlar tarkibi. 3-§. shartli-o‘zgaruvchan, shartli-doimiy hamda yarim o‘zgaruv- chan xarajatlar. 4-§. xarajatlarni hisobga olish, taqsimlash tartibi va usullari. 5 a) illustrativ misollar; b) test savollari; v) vaziyatli misollar. mavzuning maqsadi boshqaruv hisobining muhim vazifalaridan biri – bu xo‘jalik yurituvchi subyektda ishlab chiqarilayotgan mahsulot (ish, xizmat) birligining ishlab chiqarish tannarxini aniqlash hisoblanadi. operativ va samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilish imkonini yaratish maqsadida xarajatlar tarkibi talqin qilingan. aynan ishlab chiqarilayotgan (ko‘rsatilayotgan xizmat yoki bajarilayotgan ish)...

Этот файл содержит 50 стр. в формате PDF (329,8 КБ). Чтобы скачать "boshqaruv hisobida xarajatların o‘rni va ularni boshqarish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: boshqaruv hisobida xarajatların… PDF 50 стр. Бесплатная загрузка Telegram