maqom asoslari fanidan

DOCX 12 pages 1.3 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

shashmaqom cholg'u qismlarining ijrochiligi o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi madaniyat vazirligi yunus rajabiy nomidagi o’zbek milliy musiqa va san’ati instituti o’zbek maqomi tarixi va nazariyasi kafedrasi maqom asoslari fanidan kurs ishi mavzu: shashmaqom cholg’u qismlarining ijrochiligi tekshirdi: bajardi: toshkent reja: kirish. 1. maqom cholg’u qismlarining ijrochiligi haqida 2. shashmaqom cholg’u ijrochiligi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish har bir xalq va millatning o’z tarixi, milliy qadriyatlari hamda an’analari qatorida mumtoz musiqiy me’rosi ham muhim ahamiyat kasb etadi. jumladan, o’zbek xalqining musiqa merosi ham o’ziga xos, serqirra, sermazmun va nihoyatda rang-barangdir. xalqimizning ko’hna va boy musiqa madaniyati ko’p asrlik tarixga ega bo’lib, bunda maqom turkumi milliy musiqa merosimizning chinakam gultojidir. maqomlar sharq xalqlarida juda qadim zamonlardan mavjud bo’lgan musiqa janridir. ular bu xalqlarning o’ziga xos musiqa boyliklari asosida kasbiy sozanda va xonandalar tomonidan yaratilgan va uzoq madaniy-tarixiy taraqqiyot jarayonida mustaqil musiqa janri sifatida yuzaga kelgan. maqomlar sharq xalqlari musiqasining asosini …

2 / 12

turkumlarining eng so’nngi shaklidir va bundan taxminan ikki asr ilgari (xviii a.) shakllangan. [footnoteref:1] [1: i. rajabov. maqomlar. toshkent, 2006-yil, 11-12-betlar.] shashmaqom cholg’u yo’llari xalq musiqasidagi kabi rang-barangligi, jozibadorligi va boy mazmunga ega bo’lganligi ularning qiymatini yanada oshiradi. maqomlarning cholg’u yo’llari tinglab ko’rilsa, ular ham mungli, ham muloyim, ham orombaxsh, ham kishiga shijoat baxsh etuvchi kuylardan iborat ekani aniq seziladi.[footnoteref:2] [2: i. rajabov. maqomlar. toshkent, 2006-yil, 181-bet.] “shashmaqom cholg’u ashula bo’limidagi kuy va ashula yo’llarining eshituvchilarga to’g’ri yetib borishi ularga zavq va lazzat bag’ishlay olishi ularni boshqa muzika asarlari kabi yaxshi ijro etilishiga bog’liq “[footnoteref:3]. [3: i.rajabov, “maqomlar masalasiga doir” toshkent, 1963-yil 268-bet. ] “maqom ijrochiligida qochirim va nolish qilish vositalaridan foydalana olish masalasiga ham alohida ahamiyat bermoq lozim. bu siz maqom yo’llarining badiiy-estetik ta’sir kuchi sezilmay qoladi”[footnoteref:4] [4: shashmaqom vi jild. yozib oluvchi yu.rajabiy toshkent,1975-yil 187-bet.] maqom cholg’u qismlarining ijrochiligi maqomlarning ijrochiligi tarixiga nazar tashlar ekanmiz, maqomlarning ijro etilishida …

3 / 12

bir qatorda fargʻona—toshkent maqom yoʻllari va ularning cholg’u qismlari, jumladan “buzruk”, “navo”, “segoh”, “surnay irog’i” kabi cholg’u kuylari magnit tasmasi hamda grammofon plastinkalarga yozib olingan. bu cholg’u kuylaridan, ayniqsa, “segoh” - orkestr jo’rligida o’ziga xos qiyofada eshituvchiga o’zgacha kayfiyat bag’ishlaydi. o’zbekiston xalq artisti, taniqli sozanda va yetuk san’atkor turg’un alimatov ham maqom ijrochiligida o’z ijro maktabini yaratgan. t. alimatov ijrosida fargʻona—toshkent maqom yoʻllariga mansub bo’lgan “buzruk”, “segoh”, “navro’zi ajam” kabi asarlar o’zgacha ijro talqinida gavdalanadi. f. sodiqov rahbarlik qilgan toshkent davlat konservatoriyasining talabalar ansambli ijrosida fargʻona—toshkent mumtoz cholg’u yoʻllaridan nasrulloyi kuyi toshkent grammofon yozuv studiyasida magnit tasmaga yozib olindi.[footnoteref:6] [6: r.yunusov, faxriddin sodiqov. toshkent, 2005-yil 183-bet.] keyinchalik 1985-1980-yillarda abdurahim hamidov rahbarligidagi talabalar ansambli ijrosida shashmaqom cholg’u qismlaridan tashqari yana 6 ta mushkiloti dugoh, talqinchai mushkiloti dugoh, ufari mushkiloti dugoh, samarqand ushshog’i, cho’li iroq va surnay irog’i kuylari magnit tasmalarga tushirildi. ushbu audio yozuvlar “shashmaqom cholg’u yo’llari” turkumi sifatida katta grammofon …

4 / 12

ijrochiligi haqida gapirar ekanmiz, bunda bevosita shashmaqom turkumining cholg’u, ya’ni mushkilot bo’limining tarkibiy qismlari nazarda tutiladi. shashmaqom cholg’u qismlarining ijrochiligi bo’yicha qilingan ishlar, avvalo, toshkent davlat konservatoriyasida 1972-yilda sharq musiqasi kafedrasining ochilishi bilan uzviy bog’liq. bu kafedra san’atshunoslik fanlari doktori, professor fayzulla karomatov tashabbusi bilan tashkil etilgan. vaqt o’tishi bilan sharq musiqasi kafedrasi sertarmoq, mohiyatan fakultetlararo bo’linmaga aylandi. san’atshunoslik fanlari doktori ishoq rajabov, cholg’u ijrochiligi bo’yicha yunus rajabiyning maslahati va tavsiyasiga ko’ra o’zbekistonda xizmat ko’rsatgan san’at arbobi, sozanda va bastakor faxriddin sodiqov, tanburdan o’zbekistonda xizmat ko’rsatgan artist rizqi rajabiylar ishni boshlab yubordilar.[footnoteref:8] [8: r.yunusov, faxriddin sodiqov. toshkent, 2005-yil 180-181-betlar.] maqom ijrochiligi bo’yicha akademik yunus rajabiyning izdoshi va yaqin safdoshi, atoqli ustoz-murabbiy faxriddin sodiqov talabalar cholg’u ansambli fanini o’z zimmasiga olar ekan, o’quv vazifalari o’rnida ayrim mezonlari avvallari sinovdan o’tkazilgan yangi ijodiy maqsadlarni ko’zlaydi.[footnoteref:9] [9: shashmaqom saboqlari (maqola va ma'ruzalarning ikkinchi to'plami). 2007-yil 46-bet. ] f.sodiqov rahbarlik qilgan talabalar maqom ansambli …

5 / 12

ing say’i-harakatlari bilan yoshlar ansambli ijrosidagi shashmaqom turkumidan tasnifi buzruk, tarjei buzruk, garduni buzruk, muxammasi nasrulloyi qismlari toshkent grammofon yozuv studiyasida magnit tasmaga yozib olindi va d—035327/28 belgisi ostida alohida katta lappak tarzida ko’paytirilib, erkin sotuvga chiqarildi. [footnoteref:10] [10: r.yunusov, faxriddin sodiqov. toshkent, 2005-yil 182-183-betlar.] «mono» sifatli audio yozuvda chiqarilgan grammofon lappaklar endilikda ma’lum ma’noda tarixiy yodgorlik. biroq, qat’iy ishonch bilan aytsa bo’ladiki, unda bitilgan ayrim asarlarning ijrosi barkamollik oily mezonlari bo’yicha ham tanhodir. bulardan yolg’iz “tarjei buzruk” u paytlarda tanqis bo’lgan stereo vositasida qayta yozib olingan bo’lib, olmatida o’tkazilgan “osiyo mamlakatlari iii xalqaro musiqa minbari” tadbirida tanlangan asarlar qatoriga kiritilishi natijasida shu nomli albom /gost 5289-73 //s30 07496/ lappagiga ko’chirilib shinavandalarga tortiq qilindi.[footnoteref:11] [11: shashmaqom saboqlari (maqola va ma'ruzalarning ikkinchi to'plami). 2007-yil 47-bet.] sharq musiqasi kafedrasi o’qituvchi va talabalari. 1974-yil darhaqiqat, toshkent grammofon yozuvi studiyasida ikkala texnikaviy sifat—« mono» va «stereo» yozuvi yordamida hujjatlashtirilgan lappak-disk qilib, «shashmaqom cholg’u yo’llari» …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maqom asoslari fanidan"

shashmaqom cholg'u qismlarining ijrochiligi o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim vazirligi o’zbekiston respublikasi madaniyat vazirligi yunus rajabiy nomidagi o’zbek milliy musiqa va san’ati instituti o’zbek maqomi tarixi va nazariyasi kafedrasi maqom asoslari fanidan kurs ishi mavzu: shashmaqom cholg’u qismlarining ijrochiligi tekshirdi: bajardi: toshkent reja: kirish. 1. maqom cholg’u qismlarining ijrochiligi haqida 2. shashmaqom cholg’u ijrochiligi xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish har bir xalq va millatning o’z tarixi, milliy qadriyatlari hamda an’analari qatorida mumtoz musiqiy me’rosi ham muhim ahamiyat kasb etadi. jumladan, o’zbek xalqining musiqa merosi ham o’ziga xos, serqirra, sermazmun va nihoyatda rang-barangdir. xalqimizning ko’hna va boy musiqa madaniyati ko’...

This file contains 12 pages in DOCX format (1.3 MB). To download "maqom asoslari fanidan", click the Telegram button on the left.

Tags: maqom asoslari fanidan DOCX 12 pages Free download Telegram