qo‘qon xonligida ijtimoiy iqtisodiy hayot

PPTX 34 стр. 4,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 34
o’zbekiston respublikasi vazirlar maxkamasi huzuridagi toshkent islom universiteti “islom tarixi va falsafasi” fakulteti dinshunoslik yo’nalishi 1-bosqich talabasi mansurov murodjon. quranboyeva umida 242-guruh tarix yo‘nalishi talabasi mavzu: qo‘qon xonligida ijtimoiy iqtisodiy hayot reja: 1. xonlikning tashkil topishi 2. xonlikning ilk xududlari 3. qoqon xonligida ijtimoiy iqtisodiy hayot 18 asr boshida amir ubaydulloxon ii tomonidan hokimiyatni o'z qo'liga olishga intilishi buxoro amirligida o'zaro kelishmovchiliklarni yuzaga keltrib chiqardi. bu farg'ona qabilalarining , ayniqsa, ming qabilasi boshliqlarini faolligini oshishiga sabab bo'ldi. 1709 yil ular nomigagina mustaqil bo'lgan chodak bekligini boshqargan ruhoniylar hokimiyatini ag'darib tashlaydilar va farg'onada butun hokimlikni o'z qo'llariga oladilar. ming aymog'idan bo'lgan shoxruxbiyni hukmdor deb e'lon qiladilar. xonlikning tashkil topishi ma'lumki, faqat afrosiyob yohud chingizxon avlodidan bo'lgan odamgina xon deb atalishga haqlidir. shuning uchun saroy ahli oltin beshik haqidagi afsonani xalq ichra tarqatishadi. unga ko'ra shoxruxbiy bobur qobulga ketayotib tilla beshikda qoldirgan, va ming oqsokollari voyagayetkazgan, o'g'lining o'ninchi avlodi deyilgan. shunga ko’ra …
2 / 34
ilk xududlari xonlikning bayrog'i qo`shbegi xondan keyingi o`rinda turgan. u xonning birinchi maslahatchisi bo`lib, ayni paytda katta shaharlardan biriga mustaqil hokim etib tayinlangan. parvonachi o`z nufuzi jihatdan qushbegi vakolatiga teng bo`lgan. mingboshi xonlikda bu mansab keyinchalik birinchi o`ringa chiqqan. u xonlikda bosh vazir hisoblangan. u alohida otryadga boshchilik qilgan. xudoychi xon nomiga yozilgan arizalarni qabul qilish bilan shug`ullangan. daftardor xonning shaxsiy daromadi, hisob-kitobni olib boruvchi amaldor. sarkor davlat xazinasiga tushadigan mahsulotlarni saqlovchi amaldor. shig`ovul mansabdorlar ishi ustidan nazorat olib boruvchi amaldor. muhtasib shariat qonunlarining fo`qarolar tomonidan bajarilishini nazorat qiluvchi amaldor. amiri lashkar sarbozlar qo`shini boshlig`i mirshab joylarda huquq tartibot uchun javobgar bo`lgan. qo'qon xonligida davlat boshqaruvi xonlikning bosh shahri qo’qon edi.ma’lumotlarda “xuvoqand”(“xavoqand”, “xo’qand”) degan nomlar bilan qayd etilgan . “xuvoqand” so’zi --”go’zal”, “yoqimli”, xushmanzara shahar degan ma’noni anglatadi. “xavoqand”—“tepalikdagi shahar” yoki “shamol shahri’ degan ma’noni anglatadi,degan fikrlar ham mavjud. shahar arab sayyoxlari va geograflari istarhiy va ibn havqal tamonidan go’zal, …
3 / 34
aylantirilgan. 1842-yilda shahar mustahkam devor bilan o’ralgan. shaharga 12 darvozadan kirilgan. shaharning 12 darvozali bo’lishiga sabab uning ma’muriy jihatdan 12 dahaga bo’linganligi edi. bu davrda shaharda 80000 (ba’zi ma’lumotlarda 31 ming) aholi yashagan. qo'qon shahrining xaritasi ushbu vaqt ichida shahar tobora rivojlanar va o'sar edi. vengriyalik sayohatchi vamberining yozishicha, "xokand" shahri xivadan 6, texrondan 4, buxorodan esa 2 barobar katta edi. u uzunasiga 17 km, eniga esa 5,3 km ga cho'zilgan edi. qo'qon xonligining rossiyaga qo'shilishi arafasida shaxarda 10 000 ta hovli, 120 ta maktab, 40 ta madrasa bo'lgan. 1800 yilga kelib shaharda 2 000 ta savdo do'koni, 6 ta bozor, 9 ta karvon saroy bo'lganligi, bu yerda savdo-sotiq ishlari yaxshi rivojlangani haqida dalil bo'la oladi. shaxarning bosh ko’chasi: shaxar ko'rinishi sulton murodbek masjidi: shaxar ko'rinishi shaxar darvozasi: shaxar bozori: amir umarxon va uning xotini, nodirabegim rahnamoligi ostida xonlikda ilm, madaniyat va san'at gullab yashnaydi. bu xukmdorlar qo'qonda maxmur, amiriy, …
4 / 34
n shohruxbiy 1709 y.da asos solgan. bu davlat tarkibiga dastlab qoʻqon, namangan. margʻilon, konibodom, isfara va ularning atrofidagi qishloqlar kirgan. abdurahimbiy davrida buxoro xonligiga harbiy yurish qilinib samarqand egallanadi (1732). qoʻqon xonligi norboʻtabiyning oʻgʻli olimbek hukmronligi davrida qoʻqonning siyosiy mavqei yanada kuchaygan, harbiy islo-hot oʻtkazilgan, ohangaron vohasi, toshkent, chimkent va sayram tobe etilgan, tashqi savdoga ham eʼtibor kuchaytirilgan. 1805 y. davlat rasman q.x. deb eʼlon qilinib, olimbek "xon" unvonini olgan. olimxonning markazlashgan kuchli davlat tuzish borasida qilayotgan harakatlari ayrim mansabparast zodagonlar guruhida norozilik kayfiyatlarini vujudga keltiradi. natijada ular olimxonning safardaligidan foydalanib 1810 y. qoʻqonda "olimxon toshkentda oʻldi", degan mish- umarxon davrida xonlik hokimiyatini mustahkamlash va kengaytirish choralari koʻrilgan. 1815 y. buxoro xonligiga qarashli turkiston, 1817 y. esa oʻratepa bosib olingan. sirdaryo boʻyida bir qancha harbiy isteh komlar barpo etilgan; sugʻorish inshootlarini kengaytirish, kanallar qazish, masjid va madrasalar qurishga eʼtibor berilgan. xususan, qoʻqon, toshkent, turkiston, chimkent, sayram, avliyoota (hoz. jambul)da masjid …
5 / 34
n-qoʻlga, koʻproq buxoro amiri ixtiyoriga oʻtib turardi. qoʻqon adabiy muhitining samarali taʼsiri oʻlaroq bu yurtdan keyinchalik muqimiy, furqat, zavqiy va b. yetuk badiiy soʻz sanʼatkorlari yetishib chiqdilar va oʻz xalqining erki, hurligi va ozodligi uchun xizmat qildilar. umuman olganda, 19-a.ning oʻrtalariga kelib, oʻrta osiyo xonliklarida adabiyot va tarixshunoslik bilan bir qatorda mat., tibbiyot, geogr., astro-nomiyaga oid hamda diniy asarlar yara-tildi. bu xonliklarda miniatyura va xattotlik sanʼati ham oʻz oʻrniga ega. bu davrning madaniy hayotida dorbozlik, askiya, qoʻgʻirchoq teatri, masxa-rabozlik, ayniqsa, bastakorlik bir-muncha rivojlandi. shohruhbiy 1710—1721 abdurahimbiy 1721—1739 abdukarim 1739—1746 erdanabiy 1746—1770 sulaymon 1770 iii shohruh 1770 narboʻta biy 1770—1800 olim 1800—1809 muhammad umar 1809—1822 muhammad ali 1822—1842 sherali 1842—1845 murat biy 1845 muhammad xudayor xon 1845—1858 muhammad mullabiy 1858—1862 shohmurod 1862 muhammad xudoyor xon 1862—1863 muhammad sulton 1863—1866 muhammad xudoyor xon 1866—1875 nasriddin 1875—1876 poʻlat xon 1876 qo’qon xonları xviii asr boshlariga kelib fargʻonada yangi buyuk oʻzbek davlatlaridan biri — …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qo‘qon xonligida ijtimoiy iqtisodiy hayot"

o’zbekiston respublikasi vazirlar maxkamasi huzuridagi toshkent islom universiteti “islom tarixi va falsafasi” fakulteti dinshunoslik yo’nalishi 1-bosqich talabasi mansurov murodjon. quranboyeva umida 242-guruh tarix yo‘nalishi talabasi mavzu: qo‘qon xonligida ijtimoiy iqtisodiy hayot reja: 1. xonlikning tashkil topishi 2. xonlikning ilk xududlari 3. qoqon xonligida ijtimoiy iqtisodiy hayot 18 asr boshida amir ubaydulloxon ii tomonidan hokimiyatni o'z qo'liga olishga intilishi buxoro amirligida o'zaro kelishmovchiliklarni yuzaga keltrib chiqardi. bu farg'ona qabilalarining , ayniqsa, ming qabilasi boshliqlarini faolligini oshishiga sabab bo'ldi. 1709 yil ular nomigagina mustaqil bo'lgan chodak bekligini boshqargan ruhoniylar hokimiyatini ag'darib tashlaydilar va farg'onada butun hokimlikni...

Этот файл содержит 34 стр. в формате PPTX (4,5 МБ). Чтобы скачать "qo‘qon xonligida ijtimoiy iqtisodiy hayot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qo‘qon xonligida ijtimoiy iqtis… PPTX 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram