qoʻqon xonligini ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy xayoti

DOCX 36 pages 49.6 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.6 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

mavzu:qoʻqon xonligini ijtimoiy,iqtisodiy va madaniy xayoti mundarija kirish………………………………………………………………………………. i. qo’qon xonligining tashkil topishi …………………………..…………....... ii. ma’muriy-hududiy tuzilishi va aholisi geografiyasi…..…………………… iii. xonlikning boshqaruv tizimi va yerga egalik munosabatlari, savdo-iqtisodiy geografiyasi xulosa…………………………………………………………………………… foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………….. kirish mustaqil oʻzbekistonning uzoq va yaqin oʻtmishiga boʻlgan qiziqish ortib borayotganligi davrimizning oʻziga xos xususiyatidir. innovatsion taraqqiyot borasida muhim qadamlarni qo‘yayotgan yangi o‘zbekistonning har bir fuqarosi ona yurtimizning xolisona va mafkuraviy qarashlardan xoli tarixini innovatsion yondashuvlar asosida yaratilgan ilmiy tadqiqot ishlaridan o‘rgansalar hamda tarix ta’limida ham ana shunday tadqiqotlar natijalaridan unumli foydalansalar ezgu niyatlarimiz va buyuk maqsadlarimiz ro‘yobi – “uchinchi renessans”ning mustahkam poydevorini bunyod etishga munosib hissa qo’shgan sh.m.mirziyoyev mustaqillik-ezgu niyatlarimiz, buyuk maqsadlarimiz ro‘yobi yo‘lida qudrat manbai hisoblanadi darhaqiqat, oʻzbek xalqi tarixi, oʻzbek davlatchiligi tarixi ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotining rivojlanishi alohida shaxslar tarixi bilan bevosita bog`liqdir. qoʻqon xonligi tashkil topishi, uning ijtimoiy-siyosiy hayoti masalasini oʻrganib, tadqiq qilish bugungi kunimizning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. yuqorida keltirib o‘tilgan …

2 / 36

dagi masalalarni yoritishni oʻz oldimizga vazifa qilib qoʻydik: -qoʻqon xonligining tashkil topishi shart-sharoitlarni oʻrganish; kurs ishning tuzulishi va hajmi. kurs ishi: kirish,ikkita bob, to’rtta paragrf, xulosa ,foydalanilgan manba va adabiyotlardan tashkil topgan. 1.1.qo‘qon xonligining tashkil topishi xviii asrning boshlarida farg‘ona vodiysida shakllangan yangi davlat – qo‘qon xonligiga mahalliy aholi vakillari bo‘lgan ming urug‘i asos soldi. chunonchi, xvii asrning oxiri – xviii asr boshlarida ashtarxoniylarning siyosiy va ijtimoiy hayotida yuz bergan tushkunlik, farg‘ona vodiysi iqtisodiy mustaqilligining o‘sishi hamda 1704-yilda chodak xo‘jalarining isyon ko‘tarib, farg‘onaning bir qismini egallashi bunga shart-sharoit yaratib berdi. ammo, farg‘onaning shimoli va shimoli – g‘arbidagi koson, asht, chodak hududlari xo‘jalar qo‘l ostida bo‘lsa –da, ular mustaqil davlatga asos sola olmadilar. ma’lumotlarga ko‘ra, ming urug‘ining boshlig‘i, taxminan 1669-1670-yillarda tug‘ilgan shohruhbiy ibn ashur muhammad (1709-1721-yy.) chodak xo‘jalari qo‘lida bo‘lgan siyosiy hokimiyatni kuch bilan tortib olib, 1709/1710-yilda farg‘ona vodiysidagi minglar sulolasi hukmronligiga asos soldi. ammo, uning hokimiyati hali ashtarxoniylardan to‘la yoki …

3 / 36

ladi. abdurahimbiy 1724-yilda andijonni, 1725-yilda xo‘jandni, 1726-yilda o‘ratepani bosib olib, xonlik hududlariga qo‘shib oldi. u qisqa muddat bo‘lsa-da buxoroga qarashli samarqand va kattaqo‘rg‘onni egallab, shahrisabzga ham tahdid solgan. abdurahimbiy qo‘qon (xo‘qand) qishlog‘i o‘rni va atrofida yangi shaharga (dastlab qal’ai rahimbiy deb nomlangan, keyin esa qo‘qon) asos soladi va bu shahar xonlikning poytaxtiga aylanadi.[footnoteref:2] [2: bohodir eshov, o‘zbekiston davlatchiligi va boshqaruvi tarixi, toshkent-2012] 1733-1750-yillarda hukmronlik qilgan muhammad abdulkarimbiy ibn shohruhbiy asosiy e’tiborini mudofaa ishlariga qaratdi. u xonlikning poytaxti qo‘qonda isfara, qatag‘on, marg‘ilon, haydarbek nomli darvozalar qurdirib, shahar atrofini mustahkam devor bilan o‘ratib oldi. shu bilan birga u 1741-1745-yillardagi qalmoqlar (jung‘orlar) ning farg‘onaga qilgan hujumlariga zarba berdi. abdulkarimbiy qalmoqlarga qarshi kurashda qirg‘iz-qipchoqlar va o‘ratepa hokimi fozilbiy yuz yordamiga tayandi hamda xonlik mustaqilligini saqlab qoldi. abdulkarimbiy 1750-yilda vafot etganidan so‘ng, xonlik taxtiga uning o‘g‘li abdurahmon o‘tirdi. ammo, u taxtga to‘qqiz oy o‘tirib, so‘ng marg‘ilonga hokim etib jo‘natildi hamda taxtga abdurahimbiyning ikkinchi o‘g‘li erdonabiy …

4 / 36

.[footnoteref:3] [3: azamat ziyo. o`zbek davlatchiligi tarixi. t., ―sharq, 2000.] 1770-yilda qo‘qon taxtiga abdurahmonbiyning o‘g‘li norbo‘tabiy (1770-1801-yy.) o‘tiradi. norbutabiy markaziy hikimiyatni mustahkamlashda, bo‘ysunmas hokimlar qarshiligini bostirishda nisbatan muvaffaqiyat qozonadi. u chust va namangandagi g‘alayonlarni bostirganidan so‘ng, bu shaharlarga o‘z odamlarini hokim etib tayinlaydi. norbutabiy bir qancha urinishlardan so‘ng andijon, o‘sh, xo‘jand va yaqin atrofdagi qo‘shni hududlarni bosib oladi. u 1799-yilda toshkentni ham bosib olishga harakat qildi, ammo, uning yuborgan qo‘shinlari mag‘lubiyatga uchradi. norbo’tabiydan so‘ng uning o‘g‘li olimxon (1801-1810-yy.) taxtga o‘tirib, qo‘qon xonligining siyosiy qudratini mustahkamlash, mamlakat hududlarini kengaytirishga alohida e’tibor berdi. natijada qo‘qon xonligining siyosiy mavqeyi oshib bordi. olimxon davriga kelib qo‘qon xonligidagi davlat boshqaruvi oldingi davlatlar boshqaruv tizimidan deyarli farq qilmas edi. uning davrida qo‘qon davlati kuchayib borishi bilan davlatning siyosiy maqomi ham o‘zgaradi. agar qo‘qonning dastlabki hukmdorlari “biy” va “bek” unvoni bilan mamlakatni idora qilgan bo‘lsalar, olimxon davridan boshlab (1805-yil) hukmdorlar rasman “xon” deb yuritila boshlandi.[footnoteref:4] [4: sh.vohidov. …

5 / 36

ketgan fitnachilarga olimxonning ukasi umarbek boshchilik qilgan. natijada, 1810-yilda olimxon toshkentdan qo‘qonga qaytayotganda, oltiqush mavzesida o‘g‘li shohruhbek bilan birga qambar mirza tomonidan otib o‘ldiriladi. manbalarga ko‘ra, umarxon (1810-1822-yy.) hukmdorligi davrida yirik yer egalari, harbiy sarkardalar va ruhoniylarning mavqeyi yanada oshadi. u davlat boshqaruvi ishlarida izchil tartib, qonun – qoidalar o‘rnatdi va diniy ishlarni tartibga soldi. natijada, 1818-yilda umarxon ruhoniylarnng roziligi bilan “amir al-muslimin” unvonini olib ham diniy, ham dunyoviy hokimiyatga ega bo‘ladi. muhammad hakimxon ma’lumotlariga ko‘ra, umarxon davrida amir temur va sulton husayn boyqaro zamoniga taqlidan unvon va lavozimlar joriy etilib, ularga hokimiyatga yaqin shaxslar tayinlanadi. shuningdek, olimxon zulmidan qochib ketgan ayrim amaldorlar umarxon xizmatiga qaytib kelib, lavozimlarni egallaydilar. qo‘qon xonligining o‘rta osiyo mintaqasidagi siyosiy jarayonlar va o‘zaro munosabatlarga faol aralashuvi ham umarxon davridan boshlanadi. o‘z darvida umarxonning elchilari xiva, xitoy va turkiya davlatlariga jo‘natilganligi ma’lum.n.petrovskiy umarxon hukmronligi davri haqida quyidagi ma’lumotlarni beradi: “umarning xonligi ham oldingi xonlarnikidek davom etdi, …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qoʻqon xonligini ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy xayoti"

mavzu:qoʻqon xonligini ijtimoiy,iqtisodiy va madaniy xayoti mundarija kirish………………………………………………………………………………. i. qo’qon xonligining tashkil topishi …………………………..…………....... ii. ma’muriy-hududiy tuzilishi va aholisi geografiyasi…..…………………… iii. xonlikning boshqaruv tizimi va yerga egalik munosabatlari, savdo-iqtisodiy geografiyasi xulosa…………………………………………………………………………… foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………….. kirish mustaqil oʻzbekistonning uzoq va yaqin oʻtmishiga boʻlgan qiziqish ortib borayotganligi davrimizning oʻziga xos xususiyatidir. innovatsion taraqqiyot borasida muhim qadamlarni qo‘yayotgan yangi o‘zbekistonning har bir fuqarosi ona yurtimizning xolisona va mafkuraviy qarashlardan xoli tarixini innovatsion yondashuvlar asosida yaratilgan ilmiy tadqiqot ishlaridan o‘rgansalar hamda tari...

This file contains 36 pages in DOCX format (49.6 KB). To download "qoʻqon xonligini ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy xayoti", click the Telegram button on the left.

Tags: qoʻqon xonligini ijtimoiy, iqti… DOCX 36 pages Free download Telegram