sharq falsafasi

PPTX 16 pages 179.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 179.7 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint mavzu: sharq falsafasi reja: 1.kirish 2.sharq falsafasining mohiyati 3.asosiy yo'nalishlar va an'analar 4.ijtimoiy taraqqiyotdagi roli kirish sharq falsafasi osiyo qit'asida, xususan sharqiy va janubiy osiyoda paydo bo'lgan turli falsafiy oqimlar va qarashlar majmuasini o'z ichiga oladi. u g'arb falsafasidan farqli o'laroq, hayotning birligi, tabiat bilan uyg'unlik, axloqiy yashash va o'z-o'zini takomillashtirishga e'tibor qaratadi. bu falsafa nafaqat metafizika (voqelik tabiati) va epistemologiya (bilim olish usullari) bilan shug'ullanadi, balki ijtimoiy hayot, axloq va jamiyat rivojiga ham katta ta'sir ko'rsatgan. sharq falsafasi qadimgi hind, xitoy, fors, yapon, koreya va vetnam kabi mintaqalarda rivojlangan. u bir butun tizim emas, balki o'zaro ta'sirlangan mustaqil an'analar majmuasidir. masalan, qadimgi sharqda falsafiy fikrlar misr, bobil, hind va xitoyda vujudga kelgan bo'lib, ular mifologik g'oyalar bilan bog'liq holda shakllangan, masalan, vedalar (miloddan avvalgi 1000–500-yillar) metafizik tushunchalarni o'rganadi. bugungi kunda sharq falsafasi globalizatsiya sharoitida g'arb g'oyalari bilan sintezlanib, jamiyat taraqqiyotiga hissa qo'shmoqda, masalan, mindfulness (ongli yashash) va …

2 / 16

ratadi sharq falsafasining mohiyati sharq falsafasining mohiyati inson, tabiat va koinotning uyg'unligida yotadi. u holistik (butunlikka asoslangan) yondashuvni ta'kidlaydi, ya'ni barcha mavjudotlarning o'zaro bog'liqligini va jamiyatning umumiy farovonligini birinchi o'ringa qo'yadi. asosiy g'oyalar quyidagilar: - uyg'unlik va muvozanat: tabiat bilan birlik (masalan, xitoy falsafasidagi tao – "yo'l" tushunchasi, dao de jing kitobida lao-tszi tomonidan ta'riflangan), insonning ichki tinchligi va tashqi dunyo bilan mosligi. bu daoizmda "vu vey" (harakatsiz harakat) orqali ifodalanadi, ya'ni majburiyatsiz, tabiiy harakat. yin-yang balansi (erkaklik va ayollik, qorong'u va yorug'lik) butun olamning o'zaro ta'sirini ko'rsatadi. hind falsafasida purusha (ong) va prakriti (modda) dualizmi samkhya maktabida uyg'unlikni ta'minlaydi. sharq falsafasining mohiyati - axloq va ruhiy rivojlanish: insonning o'z-o'zini anglashi, ichki izlanish va ruhiy o'sishga urg'u beriladi. hind falsafasida karma (harakat va oqibat), dharma (vazifa va kosmik tartib) va moksha (ozodlik) markaziy o'rin tutadi. karma harakatlarning oqibatlarini bog'laydi, samsara (hayot doirasi) orqali qayta tug'ilishni tushuntiradi. buddizmda to'rt haqiqat (azob, …

3 / 16

m, mimamsa – marosimlar, vedanta – non-dualizm) va heterodoksal maktablar (buddizm, jainizm, charvaka) mavjud. buddizmda to'rt haqiqat va sakkiz yo'l, jainizmda ahimsa (zo'ravonliksizlik) va syadvada (shartli haqiqat) markaziy. faylasuflar: adi shankara (advaita vedanta), gautama buddha, mahavira. matnlar: bhagavad gita, yoga sutras, brahma sutras. sikh falsafasi guru nanak tomonidan asos solingan, tenglik va dharma ni ta'kidlaydi. asosiy yo'nalishlar va an'analar yapon va koreya falsafalari: xitoy ta'sirida shakllangan, zen-buddizm (meditatsiya va spontanlik) va kokugaku (milliy o'rganishlar, motoori norinaga) kabi o'ziga xos yo'nalishlar mavjud. zamonaviy falsafada kyoto maktabi (kitaro nishida, keyji nishitani) g'arb fenomenologiyasi bilan zenni birlashtirgan. koreyada neo-konfutsianizm (yi xvang, yi i) moral rivojlanishni ta'kidlaydi, shamanizm va buddizm bilan aralashgan. asosiy yo'nalishlar va an'analar o‘rta asr sharq falsafasining xususiyatlari teotsentrizm va din-falsafa uyg‘unligi: borliqning birinchi sababi xudo deb hisoblangan. falsafa islom, zardushtiylik yoki buddizm ta’limotlari asosida shakllangan, ammo qadimgi yunon (aristotel, platon) va hind falsafalaridan oziqlangan. fan va falsafaning birligi: falsafa mifologiya …

4 / 16

gi va aql birligi deb hisoblagan. asosiy faylasuflar va ularning hissalari al-beruniy (973-1048): empirik metodni rivojlantirgan, “hindiston” va “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” asarlarida tabiatni ob’ektiv qonunlar bilan o‘rgangan, astronomik asboblarni takomillashtirgan. asosiy faylasuflar va ularning hissalari ibn sino (avitsenna, 980-1037): 300 dan ortiq asar muallifi, “tib qonunlari”da tibbiyotni tizimlashtirgan, olamni azaliy deb hisoblagan, mohiyatni uch tarzda izohlagan. uyg‘onish davrining xususiyatlari sharq uyg‘onish davri (ix-xii asrlar) ilm-fan va madaniyatning yuksalish davri bo‘lib, “sharq renessansi” deb ataladi. asosiy xususiyatlari: ilmiy va madaniy markazlarning rivoji: bag‘dodda “bayt al-hikma” (donishmandlar uyi), buxoro va samarqandda kutubxonalar tashkil etilgan, yuz minglab kitoblar yig‘ilgan. fanlarning taraqqiyoti: matematika (al-xorazmiy algebra asoschisi), astronomiya (al-beruniy), tibbiyot (ibn sino), geografiya va falsafa rivojlangan insonparvarlik va ma’rifatparvarlik: barcha odamlarni ma’rifatli qilishga intilish, aql kuchiga ishonish, inson fazilatlarini ulug‘lash. xulosa xulosa qilib aytganda, sharq falsafasi insoniyatga uyg'unlik, axloq va ruhiy rivojlanishni o'rgatadi. uning ijtimoiy taraqqiyotdagi roli ulkan – u axloqiy asoslar, davlat tizimlari …

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq falsafasi"

prezentatsiya powerpoint mavzu: sharq falsafasi reja: 1.kirish 2.sharq falsafasining mohiyati 3.asosiy yo'nalishlar va an'analar 4.ijtimoiy taraqqiyotdagi roli kirish sharq falsafasi osiyo qit'asida, xususan sharqiy va janubiy osiyoda paydo bo'lgan turli falsafiy oqimlar va qarashlar majmuasini o'z ichiga oladi. u g'arb falsafasidan farqli o'laroq, hayotning birligi, tabiat bilan uyg'unlik, axloqiy yashash va o'z-o'zini takomillashtirishga e'tibor qaratadi. bu falsafa nafaqat metafizika (voqelik tabiati) va epistemologiya (bilim olish usullari) bilan shug'ullanadi, balki ijtimoiy hayot, axloq va jamiyat rivojiga ham katta ta'sir ko'rsatgan. sharq falsafasi qadimgi hind, xitoy, fors, yapon, koreya va vetnam kabi mintaqalarda rivojlangan. u bir butun tizim emas, balki o'zaro ta'sirlangan mus...

This file contains 16 pages in PPTX format (179.7 KB). To download "sharq falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq falsafasi PPTX 16 pages Free download Telegram