leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari

PPTX 10 sahifa 701,9 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 701,9 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

mavzu: leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari mavzu: leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari leksikologiya haqida umumiy ma'lumot leksikologiya tilshunoslikning bir bo'limi bo'lib, u tilning lug'at tarkibini, ya'ni so'zlarning ma'nolari, ularning o'zaro bog'lanishlari va rivojlanishini o'rganadi. leksikologiya so'zlarning monosemiya (bir ma'nolilik), polisemiya (ko'p ma'nolilik), sinonimiya, antonimiya kabi xususiyatlarini tadqiq etadi. bu fan tilning lug'at boyligini tushunish va so'zlarning ma'no o'zgarishlarini tahlil qilish uchun muhimdir. leksikologiyada so'zlarning ma'no tuzilishi asosiy o'rin tutadi. so'zlar bir ma'noli (monosemantik) va ko'p ma'noli (polisemantik) turlarga bo'linadi. shuningdek, so'z ma'nolari ko'chishi (semantik transfer) orqali yangi ma'nolar hosil bo'ladi. bir ma'noli so'zlar (monosemantik so'zlar) bir ma'noli so'zlar – bu faqat bitta ma'noni bildiruvchi so'zlar. ular tilning lug'at tarkibida kamroq uchraydi va odatda yangi atamalar, ilmiy terminlar yoki maxsus nomlar shaklida bo'ladi. masalan, "qalam" (yozuv asbobi) yoki "ruchka" (shuningdek yozuv vositasi) kabi so'zlar bir ma'noli hisoblanadi, chunki ularning …

2 / 10

bildiradi. masalan, ingliz tilida "bank" so'zi moliya muassasasi, daryo qirg'og'i yoki saqlash joyi ma'nolarini bildirishi mumkin. o'zbek tilida esa "bosh" so'zi inson tanasining yuqori qismi, rahbar yoki boshlanish ma'nolarida ishlatiladi. ko'p ma'noli so'zlar (polisemantik so'zlar) ko'p ma'noli so'zlarning markaziy ma'nosi (asosiy) va periferik ma'nolari (qo'shimcha) bo'ladi. tilshunoslikda polisemantik so'zlarning 40% ga yaqini tilning asosiy lug'atini tashkil etadi. bu xususiyat tilni iqtisodiy va ifodali qiladi, ammo ba'zida nutqda chalkashliklarga olib kelishi mumkin. ma'no ko'chish turlari (semantik transfer turlari) ma'no ko'chishi – so'zning o'z ma'nosidan ko'chma ma'noga o'tishi jarayoni bo'lib, tilning rivojlanishida muhim rol o'ynaydi. bu orqali yangi ma'nolar hosil bo'ladi va polisemiya paydo bo'ladi. o'zbek tilshunosligida ma'no ko'chishining asosiy turlari quyidagilar: metafora, metonimiya, sinekdoxa va vazifadoshlik 1. metafora (metaphorical transfer): bu o'xshashlik asosida ma'no ko'chishi. bir narsaning xususiyati boshqasiga o'tkaziladi. masalan, "yulduz" so'zi osmondagi jism ma'nosidan tashqari, mashhur odam ma'nosida ishlatiladi ("kino yulduzi"). yoki "qizil" rangdan tashqari, "qizil kommunist" kabi siyosiy …

3 / 10

nsfer): bu vazifa yoki funksiya o'xshashligi asosida ma'no ko'chishi. masalan, "pichoq" so'zi kesish asbobidan tashqari, o'tkir til ma'nosida ("pichoq til"). yoki "kalit" so'zi eshik ochishdan tashqari, muammoni yechish ma'nosida ("muammoning kaliti"). bu tur o'zbek tilida keng tarqalgan va ko'p ma'nolilikni oshiradi. ma'no ko'chish turlari (semantik transfer turlari) xulosa xulosa qilib aytganda, leksikologiya tilning so'z boyligini o'rganish orqali uning rivojlanishini tushuntiradi. bir ma'noli so'zlar aniqlikni, ko'p ma'noli so'zlar esa ifodalilikni ta'minlaydi. ma'no ko'chish turlari – metafora, metonimiya, sinekdoxa va vazifadoshlik – tilni dinamik va boy qiladi image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 10

leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari - Page 4

5 / 10

leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari" haqida

mavzu: leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari mavzu: leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari leksikologiya haqida umumiy ma'lumot leksikologiya tilshunoslikning bir bo'limi bo'lib, u tilning lug'at tarkibini, ya'ni so'zlarning ma'nolari, ularning o'zaro bog'lanishlari va rivojlanishini o'rganadi. leksikologiya so'zlarning monosemiya (bir ma'nolilik), polisemiya (ko'p ma'nolilik), sinonimiya, antonimiya kabi xususiyatlarini tadqiq etadi. bu fan tilning lug'at boyligini tushunish va so'zlarning ma'no o'zgarishlarini tahlil qilish uchun muhimdir. leksikologiyada so'zlarning ma'no tuzilishi asosiy o'rin tutadi. so'zlar bir ma'noli (monosemantik) va ko'p ma'noli (polisemantik) turlarga bo'linadi. shuningdek, ...

Bu fayl PPTX formatida 10 sahifadan iborat (701,9 KB). "leksikologiya haqida ma‘lumot. bir va ko’p ma’nosi so’zlar, ma’no ko’chish turlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: leksikologiya haqida ma‘lumot. … PPTX 10 sahifa Bepul yuklash Telegram