psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari

PPTX 45 pages 1.3 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

powerpoint presentation mavzu:psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari ma’ruzachi: islom abdug’aniyev 1 reja: psixologiyaning predmeti va psixologiyaning fan sifatida shakllanishi psixologiya fanining metodlari va tarmoqlari psixologiyaning fanlar tizimida tutgan o’rni va hozirgi zamon psixologiyasining tuzilishi miya va psixika psixika va ongning taraqqiyoti psixologiyaning predmeti va vazifalari psixologiyaning predmeti. «psixologiya» so’zi ikkita grek so’zlaridan — «psyche» — jon, ruh va «logos» — ta’limot, so’zlaridan iborat bo’lib, an’anaviy ma’noda inson ruhiy dunyosiga a’loqador barcha xodisalar va jarayonlar ning predmetini tashkil etadi. boshqacha qilib aytganda, psixologiyaning predmetini har birimizning tashqi olamni va o’z-o’zimizni bilishimizning asosida yotgan jarayonlar, xodisalar, xolatlar va shakllangan xislatlar tashkil etadi. psixologiya bo’yicha adabiyotlarda uning predmetini qisqacha qilib, psixikadir demak, qisqa qilib, psixologiyaning predmeti konkret shaxs, uning jamiyatdagi xulq-atvori va turli faoliyatlarining o’ziga xos tomonlaridir, deb ta’riflash mumkin. psixologiya konkret fan sifatida psixik faoliyat qonuniyatlarini, uning ro’y berishi mexanizmlari va omillarini o’rganuvchi fandir. psixika — bu inson …

2 / 45

o’g’ri aks ettirish imkoniyatini beradi; shaxsning faoliyati davomida mukammallikka erishib boradi; doimo rivojlanib va takomillashib boradi. shaxsning individualligi orqali namoyon bo’ladi. psixikaning namoyon boʼlish shakllari va ularning oʼzaro bogʼliqligi psixik jarayonlar psixologik holatlar shaxsning xususiyatlari bilish jarayoni hissiy irodaviy individuallik sezgilar emotsiyalar temprament idrok e’tiqodlilik xarakter xotira birdamlik qobilyatlar tafakkur tetiklik hayol apatiya nutq qiziquvchanlik diqqat hayratlanish 8 psixologiya fanining asosiy vazifasi psixik hodisalarni o’rganish va ilmiy asoslashdir. psixik hodisalar ma'lum qonuniyatlarga bo’ysunadi. psixologiya shunday qonuniyatlarni mohiyatini ochishga, ularni tarkib topishi va rivojlanishini o’rganishga qaratilgandir. ushbu qonuniyatlarni bilish, ularni boshqarish, tashkil etish, ta'lim-tarbiya jarayonini to’g’ri olib borishga yordam beradi. psixologiyaning fan sifatida shakllanishi insonda jismoniy tanadan tashqari undan farqlanuvchi yana nimadir borligi haqidagi tasavvurlar qadimdanoq mavjud bo’lgan. eng qadimgi davrlardayoq inson tush ko’rish hodisasi orqali ayrim odamlarning noyob qobiliyatlari (masalan, ovdagi muvaffaqiyatlar) o’lim va boshqa hodisalarning sabablarini tushuntirishga intilgan. ammo dastlabki qarashlar mifologik xarakterda edi. ular fikrlash orqali emas, ko’r-ko’rona …

3 / 45

degan g’oyalari psixologik fikr taraqqiyotiga juda katta hissa qo’shdi. platon ta'limotiga ko’ra "ideyalar" mohiyati abadiy va o’zgarmas, ularning tabiiy olamdan tashqarida oliy olam mavjud bo’lib, ularni odam ko’zi bilan ko’ra olmaydi. platonning dualizm shogirdi arastu (aristotel eramizdan oldingi iv asr 384-322 yillar) tomonidan birmuncha muvaffaqiyatli bartaraf etildi. aristotelning "jon haqida" asari o’sha davrdayoq psixologiya maxsus fan sifatida maydonga kela boshlaganidan dalolat beradi. ana shu tufayli psixologiya jon haqidagi fan sifatida maydonga kelgan va hozirgi kunda psixologiya fani o’z mazmunini batamom o’zgartirgan arastu kishilik tafakkuri tarixida birinchi bo’lib ruh va jonli tananing ajralmasligini isbotlab berdi. unga ko’ra, jon qismlarga bo’linmaydi, lekin u faoliyatimiz davomida oziqlanishi, his etishi va harakatga kelishi, aql-idrok kabi turlarga oid qobiliyatlarda namoyon bo’lishi mumkin. birinchi qobiliyatlar o’simlik uchun, ikkinchisi va uchinchisi hayvonlarga, uchinchisi esa insonlar uchun xosdir. 1 bosqich psixologiya jon haqidagi fan bu yo’nalish psixologiyada bundan 2500 yil oldin paydo bo’lgan. inson hayotidagi barcha narsalar tushunchalarni, …

4 / 45

yaning fan sifatida yuzaga kelish bosqichlari quyidagi jadvalda o’z aksini topgan 1.4.psixologiyaning asosiy metodlari aniq izlanish predmetiga ega bo’lgan har qanday fan o’sha predmetining mohiyatini yoritish va materiallar to’plash uchun maxsus usullar va vositalardan foydalanadi va ular fanning metodlari deb yuritiladi. fanning salohiyati va obro’si ham birinchi navbatda o’sha metodlar yordamida to’plangan ma’lumotlarning ishonchliligi va validliligiga bog’liq bo’ladi. bu fikrlar bevosita psixologiyaga ham aloqador bo’lib, metodlar masalasi bu fanda juda katta ahamiyatga molik masala sifatida qaraladi 1.5. psixologiyaning asosiy metodlari asosiy metodlar asosiy metodlarning variantlari kuzatish metodi tashqi (obyektiv kuzatish)ichki (subyektiv, o’z-o’zini kuzatish)erkin kuzatuv standartlashtirilganguruh ichida kuzatishguruh tashqarisida kuzatish so’roq metodlari og’zaki so’roqyozma so’roqerkin so’roq (suhbat) standartlashtirilgan so’roq testlar metodi test-so’rovtest-topshiriqproyektiv test sosiometrik test eksperiment tabiiy eksperiment laboratoriya eksperimenti modellashtirish matematik modellashtirish mantiqiy modellashtirishtexnik modellashtirish kibernetik modellashtirish psixologik tadqiqot metodlari 4 guruhga ajratiladi: - tashkiliy metodlar: qiyosiy, longityud va majmua metodlari; tajriba metodlari: laboratoriya, tabiiy, shakllantiruvchi; - ma’lumotlarni qayta ishlab …

5 / 45

i) va, uzoq oylar va yillar davomida keng ko‘lamli yoki murakkab tuzilmali ijtimoiy jarayonlarning kechishini kuzatishga xizmat qiluvchi uzoq vaqtli kuzatishlarga bo‘linadi. so’rov metodi anketa psixologiyaning barcha tarmoqlarida birlamchi ma’lumotlar to’plashning an’anaviy usullaridan hisoblanadi. unda tekshiriluvchi tekshiruvchi tomonidan qo’yilgan qator savollarga muxtasar javob qaytarishi kerak bo’ladi. yozma so’roq yoki anketaning afzalligi shundaki, uning yordamida bir vaqtning o’zida ko’pgina odamlar fikrini o’rganish mumkin bo’ladi. so’rov og’zaki (suxbat); yozma (anketa); ochiq anketa; yopiq anketa; erkin; standartlashtirilgan. 21 test test-so’rov (g.ayzenc); test-topshiriq(torrens); proyektiv test (rorshah testi (1921), rasm chizish, imzo); sotsiometrik test (j.moreno). 22 testlar test — so’rov oldindan qat’iy tarzda qabul qilingan savollarga beriladigan javoblarni taqozo etadi. masalan, ayzenkning 57 ta savoldan iborat testi shaxsdagi introversiya-ekstroversiyani o’lchaydi, savollarga «ha» yoki «yo’q» tarzida javob berish so’raladi. test — topshiriq odam xulqi va xolatini amalga oshirgan ishlari asosida baholashni nazarda tutadi. testlar testlar juda xilma-xil bo‘ladi. quyida bulardan ba’zilari keltirilgan: 1. yutuqlarga erishish testlari …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari"

powerpoint presentation mavzu:psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari ma’ruzachi: islom abdug’aniyev 1 reja: psixologiyaning predmeti va psixologiyaning fan sifatida shakllanishi psixologiya fanining metodlari va tarmoqlari psixologiyaning fanlar tizimida tutgan o’rni va hozirgi zamon psixologiyasining tuzilishi miya va psixika psixika va ongning taraqqiyoti psixologiyaning predmeti va vazifalari psixologiyaning predmeti. «psixologiya» so’zi ikkita grek so’zlaridan — «psyche» — jon, ruh va «logos» — ta’limot, so’zlaridan iborat bo’lib, an’anaviy ma’noda inson ruhiy dunyosiga a’loqador barcha xodisalar va jarayonlar ning predmetini tashkil etadi. boshqacha qilib aytganda, psixologiyaning predmetini har birimizning tashqi olamni va o’z-o’zimizni bili...

This file contains 45 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya fanining predmeti, … PPTX 45 pages Free download Telegram