psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari

PPTX 53 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

53 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,7 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 53

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 53

слайд 1 1-mavzu: psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari sulaymanova d.n. reja: psixologiya haqida tushuncha. psixologiyaning fan sifatida shakllanishi. psixologiya fanining boshqa fanlar tizimida tutgan o‘rni. hozirgi zamon psixologiyasining tuzilishi. hozirgi zamon psixologiyasining tarmoqlari va ilmiy tadqiqot metodlari. psixologiya psixologiya fan sifatida psixik faktlar, ularning qonuniyatlari va mexanizmlarini o‘rganadi. psixologiya so’zining lug’aviy ma'nosi grekcha psyuxe (ψυχή) - jon, ruh, logos (λόγος) - fan, ta’limot degan ma’noni anglatadi. psixologiya fani inson ruhiyatini o‘rganuvchi fan hisoblanadi 12.09.2023 4 psixologiya fanining predmeti - shaxsning psixikasi va uning psixologik xususiyatlari hisoblanadi psixologiya fanining asosiy vazifasi psixik hodisalarni o‘rganish va ilmiy asoslashdir. psixika - obyektiv olamning subyektiv obrazi psixikaning namoyon bo‘lish shakllari psixik jarayonlar (bilish jarayonlari) 1. sezgi 2. idrok 3. diqqat 4. xotira 5. xayol 6. tafakkur 7. nutq shaxsning hissiy-irodaviy sohalari 1. hissiyot (emotsiya) 2. iroda shaxsning individual xususiyatlari 1. xarakter 2. temperament 3. qobiliyat m.g.davletshin fikricha, psixika deganda - …

2 / 53

likka erishib boradi; doimo rivojlanib va takomillashib boradi; shaxsning individualligi orqali namoyon bo‘ladi. psixologiyaning fan sifatida shakllanishi psixologiya haqidagi fikrlar qadim zamonlardan beri mavjuddir. ilk davrlarda psixologik xususiyatlarni jonning ishi deb tushuntirilgan. jonning o‘zi esa odam tanasidagi maxsus ikkilamchi jism deb qaralgan. bunday tasavvurlar “animism” deb ataladi. animizm so‘zi -anima “ruh”, “jon”, degan ma'noni anglatadi. geraklit jon o‘z mohiyatiga ko‘ra olovsimon uchqundan iborat demokrit jon o‘z mohiyatiga ko‘ra olovsimon atomdan iborat platon ta’limotiga ko‘ra “ideyalar” mohiyati abadiy va o‘zgarmas, ularning tabiiy olamdan tashqarida oliy olam mavjud bo’lib, ularni odam ko‘zi bilan ko‘ra olmaydi. “ideyalar tug‘ma bo‘ladi” dualizm so‘zi ikki yoqlamalik yoki ikki mustaqil fikr degan ma’noni anglatadi. dualizm ta'limoti mohiyati moddiy va ruhiy olam tana va psixikaning bir-biriga bog‘liq bo’lmagan holda mavjud bo’lib, azaldan qarama-qarshi narsalar deb tushuntiradi. arastu (aristotel eramizdan oldingi iv asr 384-322 yillar) "jon haqida" arastu kishilik tafakkuri tarixida birinchi bo’lib ruh va jonli tananing ajralmasligini isbotlab …

3 / 53

soblangan. bunda motivlarning o’rni hisobga olinmagan. 4-bosqich psixikaning mexanizmlari, qonuniyatlari va faktlarini o’rganuvchi dunyoga materialistik nuqtai-nazardan qarash shakllangan. rossiya psixologiyasining asosida aks ettirish nazariyasi asosiy qonuniyat sifatida ko’rsatiladi. abu ali ibn sino uning ruh, asab tizimi haqidagi qarashlari katta ahamiyatga ega. dunyoda birinchi bo‘lib psixoterapevtik usullarni qo‘llab ko‘rgan olimlardan biridir klavdiy galen fiziologiya va tibbiyot yutuqlarini umumlashtirib, psixikaning fiziologik asoslari to`g`risidagi tasavvurlarini yanada boyitdi. uning ilgari surgan g`oyalari “ong” tushunchasi talqiniga muayyan darajada yaqinlashadi. rene dekart (1596-1650) xulq-atvorning reflektor (g`ayriixtiyoriy) tabiatga ega ekanligi, yurakdagi mushaklarning ishlashi (faoliyati) qon aylanishning ichki mexanizmi bilan boshqarilayotganligini tushuntirilishga harakat qiladi. refleks (lotincha reflexus aks ettirish) organizmning tashqi ta`sirga qonuniy ravishdagi javob reaksiyasi sifatida talqin qilinib, asab-mushak faoliyatini obyektiv tarzda bilish vositasiga aylandi. sezgi, assotsiatsiya, ehtiros yuzaga kelishini izohlashga imkon yaratildi. tomas gobbs (1588-1679) ruhni mutlaqo rad etib, mexanik harakatni yagona voqelik deb tan olib, uning qonuniyatlari psixologiyaning ham qonuniyatlari ekanligini ta`kidladi. uning negizida - …

4 / 53

balki integral tarzda namoyon bo‘ladi. leybnis tasavvurlarning uzluksiz chegaralanishi g‘oyasiga tayangan holda persepsiya (bevosita ongsiz idrok)ni appersepsiyalar diqqat va xotirani o‘z ichiga olgan anglangan idroklardan farqlagan edi. leybnis psixologiyaga psixikaning faolligi tabiati va uzluksiz rivojlanishi hamda psixikaning onglilik va ongsizlik ko`rinishlari o‘rtasidagi murakkab nisbat haqidagi g‘oyani olib kirdi. jon lokk (1632-1704) empirik psixologiyaning asoschisi tajribaning ikkita manbai mavjud bo‘lib, biri tashqi sezgi a’zolarining faoliyati (tashqi tajriba) va ikkinchisi o‘zining xususiy miyani idrok etuvchi aqlning ichki faoliyati (ichki tajriba)dir. kishi hech qanday g‘oyalarga ega bo‘lmagan holda dunyoga keladi. uning ruhi – “toza taxta” bo‘lib, keyinchalik unga tajriba yozuvlari bitiladi. devid gartli (xartli) (1705-1757) a.n.radishchev (1749-1802) inson psixikasining ichki mazmuni asosida odam atrof-muhit bilan o‘zaro munosabati yotadi charlz bell (1763-1820) fransua majandi (1783-1855) yoyiluvchi va harakat nervlari o‘rtasidagi tafovut ochib berildi. uning negizida psixologiya fanida reflektor yoyi degan yangi tushuncha paydo bo‘ldi. bularning natijasida ixtiyoriy (ongli) va ixtiyorsiz (ongsiz) reflektor turlari kashf …

5 / 53

bog‘liq holda rivojlanib bormoqda. fanlar orasidagi bog‘liqliklar psixologiyaning fanlar tizimidagi o‘rnini aniqlaydi. bizga ma’lumki, mavjud fanlar gumanitar, tabiiy va falsafiy turlarga bo‘linadi. bir qator bir-biri bilan yondosh bo‘lgan fanlar mazkur tasniflashga kiritiladi, lekin psixologiya mustaqil fan sifatida namoyon bo‘ladi. u inson ruhiy faoliyatining tabiiy, tarixiy va ijtimoiy tomonini o‘rganadi. psixolgiya barcha turdagi fanlar orasida muhim o‘rinni egallaydi. psixologiya falsafa, tarix, san’atshunoslik, texnika, pedagogika fanlari bilan uzviy bog‘liq. tabiiy fanlar – biologiya, fiziologiya, ximiya, fizika va boshqalar jarayonlarning tabiiy fiziologik mexanizmlarini tushunish va shu orqali ularning kechish qonuniyatlarini ob’ektiv o‘rganish uchun materiallar beradi. ayniqsa, bosh miyaning hamda markaziy asab tizimining psixik faoliyatlarini boshqarishda va ularni muvofiqlashtirishdagi rolini e’tirof etgan holda psixologiya fani tabiiy fanlar erishgan yutuqlar va ulardagi tadqiqot uslublaridan omilkorona foydalanadi. hozirgi zamon psixologiyasining tuzilishi aniq faoliyat turlarini o’rganuvchi psixologiya sohalari aniq faoliyat turlarini o‘rganuvchi psixologiya sohalari mehnat psixologiyasi (muhandislik, aviatsiya, kosmik) pedagogik psixologiya (ta’lim, tarbiya, o‘qituvchilik) tibbiyot psixologiyasi (neyropsixologiya, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 53 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari"

слайд 1 1-mavzu: psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari sulaymanova d.n. reja: psixologiya haqida tushuncha. psixologiyaning fan sifatida shakllanishi. psixologiya fanining boshqa fanlar tizimida tutgan o‘rni. hozirgi zamon psixologiyasining tuzilishi. hozirgi zamon psixologiyasining tarmoqlari va ilmiy tadqiqot metodlari. psixologiya psixologiya fan sifatida psixik faktlar, ularning qonuniyatlari va mexanizmlarini o‘rganadi. psixologiya so’zining lug’aviy ma'nosi grekcha psyuxe (ψυχή) - jon, ruh, logos (λόγος) - fan, ta’limot degan ma’noni anglatadi. psixologiya fani inson ruhiyatini o‘rganuvchi fan hisoblanadi 12.09.2023 4 psixologiya fanining predmeti - shaxsning psixikasi va uning psixologik xususiyatlari hisoblanadi psixologiya fanining asosi...

Этот файл содержит 53 стр. в формате PPTX (1,7 МБ). Чтобы скачать "psixologiya fanining predmeti, rivojlanish tarixi, sohalari va tadqiqot metodlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixologiya fanining predmeti, … PPTX 53 стр. Бесплатная загрузка Telegram