portlash va portlovchi modda haqida tushuncha

PPTX 35 pages 165.2 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 165.2 KB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

prezentatsiya powerpoint mavzu . portlash va portlovchi modda haqida tushuncha. reja: portlash tushunchasi va mohiyati portlovchi moddalar haqida umumiy ma’lumot portlovchi moddalarni tasnifi portlash jarayonining fizik-kimyoviy xususiyatlari portlovchi moddalarni qo‘llash sohalari xavfsizlik qoidalari konchilik va qurilish sanoatida ko‘plab jarayonlarni amalga oshirishda portlash ishlari muhim o‘rin tutadi. rudalarni qazib olish, lahimlarni kengaytirish, tog‘ jinslarini maydalash, yangi yo‘llar ochishda portlovchi moddalardan keng foydalaniladi. portlovchi moddalarni to‘g‘ri tanlash va ulardan xavfsiz foydalanish ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi hamda jarayon xavfsizligini ta’minlaydi. portlash tushunchasi va mohiyati portlash — juda qisqa vaqt ichida katta hajmda energiya ajralib chiqishi natijasida bosimning keskin ortishi hodisasidir. bu jarayonda portlovchi moddalar kimyoviy parchalanib, gaz va issiqlik chiqaradi. natijada yuqori tezlikda zarba to‘lqini hosil bo‘ladi. portlash ikki turga bo‘linadi: mexanik portlash – gaz yoki bug‘ bosimining ortishi tufayli sodir bo‘ladi (masalan, qozon portlashi). kimyoviy portlash – portlovchi moddalar parchalanishi yoki yonishi natijasida yuz beradi. portlovchi moddalar haqida umumiy ma’lumot portlovchi moddalar …

2 / 35

an (kapsulalar, simob fulminati) sezuvchanligi past ( emulsiya pm) portlash jarayonining fizik-kimyoviy xususiyatlari detonatsiya tezligi – portlash jarayoni tarqalish tezligi (2000–7000 m/s). gaz hosil bo‘lish hajmi – 1 kg moddaning portlashi natijasida hosil bo‘ladigan gaz miqdori. portlovchi energiya – 1 kg pm portlashidan ajraladigan energiya. zarba to‘lqini – portlash markazidan katta tezlikda tarqaluvchi yuqori bosimli to‘lqin. portlovchi moddalarni qo‘llash sohalari konchilik ishlari: ruda qazib olish, lahimlarni kengaytirish. qurilish ishlari: tunnellar, gidroinshootlar, yo‘llar. harbiy soha: jangovar qurollar, minomyot, granata. texnologik maqsadlar: metallni shakllantirish, portlash payvandlash. xavfsizlik qoidalari portlovchi moddalarni maxsus omborlarda saqlash kerak. harorat, namlik va tashqi ta’sirlardan himoyalash zarur. portlovchi moddalarni tashishda maxsus qoidalarga rioya etiladi. portlatish ishlarida faqat sertifikatlangan mutaxassislar ishtirok etishi shart. portlatishdan oldin xavfli hudud evakuatsiya qilinadi va signal beriladi. ochiq usulda qazish ishlari davomida qattiq tog‘ jinslarini qazishga tayyorlash va foydali qazilma qatlamlariga kirish uchun portlatish usullari keng qo‘llaniladi. portlatish jarayonining muvaffaqiyati bir qator omillarga bog‘liq, …

3 / 35

anik xususiyatlariga ko‘ra quyidagi darajalarda portlovchan bo‘ladi: 1.1. yumshoq jinslar yumshoq jinslar (masalan, qum, tuproq, loy) portlatish uchun kamroq portlovchi modda talab qiladi. bunday jinslarda portlatish juda samarali bo‘lib, tez parchalash amalga oshiriladi. . 1.2. o‘rta qattiqlikdagi jinslar o‘rta qattiqlikdagi jinslar (masalan, ohaktosh, slanets) o‘rtacha portlovchan bo‘lib, ularni portlatish uchun o‘rtacha miqdordagi portlovchi modda sarflanadi. ushbu jinslar portlovchi moddalarga yaxshi javob beradi va parchalash samarali amalga oshiriladi. 1.3. qattiq jinslar qattiq jinslar (masalan, granit, bazalt) portlovchanligi past bo‘lib, ko‘proq portlovchi modda talab etadi. bunday jinslarni portlatishda kuchli portlatish usullari va katta hajmdagi portlovchi moddalardan foydalaniladi. 2. portlatish tartibi portlatish tartibi tog‘ jinslarini parchalash uchun portlovchi moddalar qaysi tartibda va qanday ketma-ketlikda qo‘llanilishini ifodalaydi. portlatish tartibini to‘g‘ri belgilash qazish jarayonining samaradorligi va xavfsizligini ta’minlaydi. portlatish tartibiga quyidagilar kiradi: 2.1. birlamchi portlatish birlamchi portlatish tog‘ jinslarining katta massasini parchalash uchun qo‘llaniladi. bu portlatish usuli katta skvajinalar ochilib, ularga portlovchi moddalar joylashtirilgandan so‘ng …

4 / 35

jalar beradi. 3. portlovchi modda sarfi portlovchi modda sarfi qazish ishlarida tog‘ jinslarini parchalash uchun sarflanadigan portlovchi moddalarning miqdorini ifodalaydi. portlovchi modda sarfi quyidagi omillarga bog‘liq: tog‘ jinslarining qattiqligi: qattiq jinslar ko‘proq portlovchi modda talab qiladi, yumshoq jinslar esa kamroq portlovchi modda bilan portlatiladi. skvajinalarning chuqurligi va soni: katta chuqurlikdagi yoki ko‘p teshiklar uchun portlovchi modda sarfi ortadi. tog‘ jinslarining zichligi: zich tog‘ jinslari ko‘proq portlovchi modda talab qiladi. portlovchi modda sarfini quyidagi formuladan hisoblash mumkin: q=w/v bu yerda: q — portlovchi modda sarfi (kg/m³), w — portlovchi modda massasi (kg), v — parchalangan tog‘ jinslarining hajmi (m³). 4. skvajinalarning joylashuviga bog‘liqlik skvajinalarning joylashuvi portlatish jarayonining muvaffaqiyati uchun muhimdir. skvajinalar va shpurlarning chuqurligi, oraliq masofasi va joylashuv tartibi tog‘ jinslarining samarali portlatilishini ta’minlaydi. 4.1. skvajinalar oraliq masofasi skvajinalar orasidagi masofa tog‘ jinslarining parchalanuvchanligiga bog‘liq. yumshoq jinslarda skvajinalar orasidagi masofa katta bo‘lishi mumkin, qattiq jinslarda esa skvajinalar yaqinroq joylashtiriladi. 4.2. skvajina …

5 / 35

r bo‘lgan miqdori va diametri aniqlanadi. amaliyotda hisoblashning birinchi sxemasi kengroq tarqalgan, chunki rudniklardagi mavjud burg‘ilovchi vositalarning diametrini o‘zgartirish, ularning oraliq masofasini o‘zgartirishga nisbatan ancha murakkabroqdir. zaryadlar miqdori skvajinalarning diametri ular oralig‘idagi masofa portlovchi moddaning solishtirma sarflanish miqdoridan kelib chiqqan holda aniqlanadi. agar portlovchi moddaning solishtirma sarfi berilgan shartga muvofiq kelsa, skvajinaga zarur bo‘lgan zaryad miqdorining (bundan kelib chiqqan holda uning diametrini) portlatilishi kerak bo‘lgan jinslarning haqiqiy hajmini, portlovchi moddaning solishtirma sarfiga ko‘paytirish yo‘li bilan belgilaydi. 4 skvajinalar mexanik usulda zaryadlovchi mashina bilan zaryadlanadi. hozirgi davrda zaryadlagichlarning bir necha xil konstruksiyalari mavjud. shulardan eng ko‘p tarqalgan zaryadlovchi mashina zmbs-2 turdagi aralashtirgich o‘rnatilgan barabanli turidir . mashina tuzilishi bo‘yicha universal bo‘lib, donadorlangan quruq portlovchi moddalarni zaryadlash uchun, ham suvli portlovchi moddalarning va igdanitlarni tayyorlash uchun ham yaroqli. 5 konlarda muxofazalanmagan sochma donador, suvga to‘ydirilgan va kukunsimon ammiak silitarili pmlar foydalaniladi. suvsiz skvajinalarni portlatishda sochma donador grammonitlar, granulitlar, igdanitlardan foydalaniladi. konstruksiyasi bo‘yicha …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "portlash va portlovchi modda haqida tushuncha"

prezentatsiya powerpoint mavzu . portlash va portlovchi modda haqida tushuncha. reja: portlash tushunchasi va mohiyati portlovchi moddalar haqida umumiy ma’lumot portlovchi moddalarni tasnifi portlash jarayonining fizik-kimyoviy xususiyatlari portlovchi moddalarni qo‘llash sohalari xavfsizlik qoidalari konchilik va qurilish sanoatida ko‘plab jarayonlarni amalga oshirishda portlash ishlari muhim o‘rin tutadi. rudalarni qazib olish, lahimlarni kengaytirish, tog‘ jinslarini maydalash, yangi yo‘llar ochishda portlovchi moddalardan keng foydalaniladi. portlovchi moddalarni to‘g‘ri tanlash va ulardan xavfsiz foydalanish ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi hamda jarayon xavfsizligini ta’minlaydi. portlash tushunchasi va mohiyati portlash — juda qisqa vaqt ichida katta hajmda energiya ajrali...

This file contains 35 pages in PPTX format (165.2 KB). To download "portlash va portlovchi modda haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: portlash va portlovchi modda ha… PPTX 35 pages Free download Telegram