tog‘jinslarining kontexnik xarakteristikasi va tasnifi

PPTX 26 pages 688.3 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 688.3 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint mavzu . tog‘ jinslarining kon texnik xarakteristikasi va tasnifi. reja: 1 . fizik-mexanik xossalari (zichlik, qattiqlik, mustahkamlik, g‘ovaklik, elastiklik) 2.kon-texnik xarakteristikalar tasnifi (kelib chiqishiga, qattiqligiga, texnik sharoitiga ko‘ra) 3.amaliy ahamiyati (kon lahimlarini o‘tishda, qazib olish va transport jarayonida) 4.xulosa (burg‘ilashga qarshilik, portlatish sharoiti, mustahkamlash zaruriyati) kirish tog‘ jinslari konchilik ishlab chiqarishida asosiy obyekt bo‘lib hisoblanadi. ularning fizik-mexanik xossalari, mustahkamligi va boshqa kon-texnik ko‘rsatkichlari kon lahimlarini o‘tishda, portlatish ishlarini tashkil etishda, qazib olish va transport jarayonlarida hal qiluvchi ahamiyatga ega. shuning uchun tog‘ jinslarini to‘g‘ri tasniflash va ularning texnik xususiyatlarini bilish konchilik fanining muhim vazifalaridan biridir. tog‘ jinslarining fizik-mexanik xossalari 1. zichlik va massaviy zichlik – jinsning bir birlik hajmdagi massasi bilan ifodalanadi. 2. qattiqlik – mohs shkalasi bo‘yicha aniqlanadi va jinslarning mexanik ishlov berishga qarshiligini ko‘rsatadi. 3. mustahkamlik – jinsning bosim, cho‘zilish va kesishga chidamliligi bilan belgilanadi. 4. g‘ovaklik va suv singdiruvchanlik – jinsning suv va gazlarni o‘ziga …

2 / 26

ra: 1. kelib chiqishiga ko‘ra: - magmatik jinslar (granit, bazalt, diabaz va b.) - cho‘kindi jinslar (qumtosh, ohaktosh, shag‘al va b.) - metamorfik jinslar (mramor, gneys, slanets va b.) 2. qattiqligiga ko‘ra: - juda yumshoq jinslar (gil, torf) - yumshoq jinslar (ohaktosh, qumtosh) - o‘rtacha qattiq jinslar (dolomit, mergel) - qattiq jinslar (granit, diabaz) - juda qattiq jinslar (korund, kvartsit) 3. texnik sharoitiga ko‘ra: - barqaror jinslar (granit, bazalt) - yarim barqaror jinslar (ohaktosh, dolomit) - turg‘unsiz jinslar (gil, qum) amaliy ahamiyati tog‘ jinslarining kon-texnik xususiyatlari lahimlarni o‘tishda, portlatish ishlarida, transport va qazib olish jarayonlarida bevosita ta’sir ko‘rsatadi. mustahkam jinslar ko‘proq portlovchi moddalar sarfini talab qiladi, yumshoq jinslar esa tezroq qazib olinadi, lekin mustahkamlash ishlarini ko‘p hollarda talab etadi. xulosa tog‘ jinslarining kon-texnik xarakteristikasi ularni qazib olish texnologiyasini tanlashda, xavfsizlik choralarini belgilashda va ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega. shu boisdan tog‘ jinslarini to‘g‘ri tasniflash va ularning texnik xususiyatlarini …

3 / 26

temirni olish uchun qazib olinadigan minerallar bo‘lib, ularning asosiy kimyoviy tarkibi temir oksidlari va gidroksidlari hisoblanadi. magnetit (fe₃o₄): temirning eng boy rudasi bo‘lib, tarkibida 72% gacha temir bo‘ladi. magnetit qora rangda, magnetik xususiyatga ega. gematit (fe₂o₃): tarkibida 70% gacha temir mavjud bo‘lgan qizil-qo‘ng‘ir rangli ruda. gematit temirni olishda keng qo‘llaniladi. limonit (feo(oh)·nh₂o): gidroksidli temir rudasi bo‘lib, tarkibida 40-60% temir mavjud. limonit sariq-qo‘ng‘ir rangda bo‘lib, gidratlanish natijasida hosil bo‘ladi. mis rudalari mis rudalari misni olish uchun qazib olinadi va ular asosan mis sulfidlaridan tashkil topgan. xalkopirit (cufes₂): eng keng tarqalgan mis rudasi bo‘lib, tarkibida 34% gacha mis mavjud. xalkopirit sariq-yashil rangda bo‘lib, temir va mis sulfidini o‘z ichiga oladi. kovellin (cus): tarkibida 66% mis bo‘lgan sulfid ruda. ko‘k rangda bo‘lib, nisbatan kam tarqalgan. bornit (cu₅fes₄): xalkopiritga o‘xshash ruda bo‘lib, tarkibida 63% gacha mis mavjud. rang-barang bo‘lib, rangli ko‘rinishda bo‘ladi. 1.3. alyuminiy rudalari alyuminiy rudalari boksit minerali shaklida qazib olinadi. alyuminiy gidroksidlari …

4 / 26

h uchun ishlatiladi. noruda foydali qazilmalarining kimyoviy-mineralogik tavsifi noruda foydali qazilmalar metall bo‘lmagan minerallar bo‘lib, ular turli sanoat tarmoqlarida qo‘llaniladi. bu minerallar qurilish, kimyo, keramika, o‘g‘itlar va boshqa sohalarda muhim xom ashyo hisoblanadi. 2.1. fosforitlar fosforitlar fosfor tarkibidagi minerallar bo‘lib, ular fosforli o‘g‘itlar ishlab chiqarishda ishlatiladi. apatit (ca₅(po₄)₃(f,cl,oh)): tarkibida fosfor va kaltsiy mavjud bo‘lgan mineral. apatit fosfor o‘g‘itlari ishlab chiqarishda muhim xom ashyo hisoblanadi. fluorapatit (ca₅(po₄)₃f): tarkibida 42% gacha fosfor bo‘lgan mineral. u o‘g‘itlar va kimyo sanoatida keng qo‘llaniladi. . kvars kvars kremniy dioksididan tashkil topgan mineral bo‘lib, qurilish va texnologik materiallar sifatida ishlatiladi. kvars (sio₂): tarkibida 99% gacha kremniy oksidi mavjud. kvars rangsiz yoki oq bo‘lib, shisha ishlab chiqarishda va qurilish materiallarida ishlatiladi. ametist: kvarsning rangli shakli bo‘lib, binafsha rangda bo‘ladi. ametist asosan dekorativ maqsadlarda ishlatiladi. 2.3. grafit grafit uglerod asosli mineral bo‘lib, elektrodlar va moylash materiallarida keng qo‘llaniladi. grafit (c): tarkibida sof uglerod mavjud bo‘lib, grafit qora rangda …

5 / 26

chiqarishda va kimyo sanoatida muhim xom ashyo hisoblanadi. dolomit (camg(co₃)₂): ohaktoshga o‘xshash, ammo tarkibida magniy mavjud. dolomit qurilish materiallari va o‘g‘itlar ishlab chiqarishda ishlatiladi. metalli, rudani ruda minerallarini kimyoviy mineralogik tarkibiga ko‘ra quyidagicha bo‘lish qabul qilingan: tug‘ma metall rudalari - ular qatoriga ba’zi bir nodir metallarning rudalari kiradi (ko‘pincha oltin); sulfidli (oltingugurtli) rudalar - bular qatoriga rangli va siyrak uchraydigan metallar kiradi (cufes2, pbs, zns, sb2s3, mos2 va boshqalar); oksidlangan rudalar - bular qatoriga, oksidli korbonatlar, sulfidlar bilan, ya’ni ko‘pgina qora, rangli va nodir metalllar kiradi (fe203, 2fe203. 3n20, mn02, pbc03, cu02, sn02, tifenv02 va boshqalar); . silikatli rudalar - ular qatoriga asosan kam uchraydigan tarqoq elementlar, ularning ruda minerallari, silikatlar yoki alyumoslikatlar (masalan, beril be3al2(s6012) spodumenlar lial(s2co6), sirkon zrsio2 va boshqalar); aralash rudalar - bular qatoriga avvalgi asosiy turdagi rudalar aralashmasidan iborat bo‘lgan rudalar kiradi. quyida asosiy ruda va norudali foydali qazilmalarning tavsifi keltirilgan. temir rudalari. asosiy rudali minerallari …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tog‘jinslarining kontexnik xarakteristikasi va tasnifi"

prezentatsiya powerpoint mavzu . tog‘ jinslarining kon texnik xarakteristikasi va tasnifi. reja: 1 . fizik-mexanik xossalari (zichlik, qattiqlik, mustahkamlik, g‘ovaklik, elastiklik) 2.kon-texnik xarakteristikalar tasnifi (kelib chiqishiga, qattiqligiga, texnik sharoitiga ko‘ra) 3.amaliy ahamiyati (kon lahimlarini o‘tishda, qazib olish va transport jarayonida) 4.xulosa (burg‘ilashga qarshilik, portlatish sharoiti, mustahkamlash zaruriyati) kirish tog‘ jinslari konchilik ishlab chiqarishida asosiy obyekt bo‘lib hisoblanadi. ularning fizik-mexanik xossalari, mustahkamligi va boshqa kon-texnik ko‘rsatkichlari kon lahimlarini o‘tishda, portlatish ishlarini tashkil etishda, qazib olish va transport jarayonlarida hal qiluvchi ahamiyatga ega. shuning uchun tog‘ jinslarini to‘g‘ri tasniflash va ul...

This file contains 26 pages in PPTX format (688.3 KB). To download "tog‘jinslarining kontexnik xarakteristikasi va tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: tog‘jinslarining kontexnik xara… PPTX 26 pages Free download Telegram