farg'ona vodiysining asosiy dorivor oʻsimliklari va ularga botanika xarakteristikasi tasnifi

DOCX 32 pages 48.6 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.6 KB

File type DOCX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

farg'ona vodiysining asosiy dorivor oʻsimliklar va ularga botanika xarakteristikasi tasnifi reja: kirish 1.dorivor o'simliklarning xususiyatlari va ularni yetishtirish texnologiyasi 2.dorivor oʻsimliklar tarkibida uchraydigan moddalar 3.farg'ona vodiysida uchraydigan dorivor oʻsimliklar tavsifi 4.dorivor o'simliklarni muhofaza qilish 5.xulosa 6.foydanilgan adabiyotlar 1.kirish. botanika - tiriklikning bir qismi bo‘lgan o‘simliklarni o‘rganuvchi fan hisoblanadi. «botanika» so‘zi yunoncha «botane» so‘zidan olingan bo‘lib, ko‘kat, sabzavot degan ma’noni bildirad yer yuzidagi barcha o‘simliklar yuksak va tuban o‘simlikiarga ajratiladi.yuksak va tuban o‘simliklar oziqlanish xususiyatlariga ko‘ra, avtotrof va geterotrof o‘simliklarga bo'linadi. avtotroflar - xlorofill pigmentiga ega bo‘lgan yashil o‘simliklar bo'lib, oziqlanish uchun kerakli organik moddalarni o‘zlari tayyorlaydi. avtotrof o‘simliklar yashil avtotroflar va xlorofilsiz avtotroflarga bo‘linadi. yashil avtotroflar yer yuzida keng tarqalgan barcha yashil o‘simliklardan iborat. xlorofilsiz avtotroflar o‘zlari uchun kerakli organik moddalarni sintez qiladigan o‘simliklar bo‘lib, ularga temir, oltingugurt bakteriyalari hamda erkin azotni o‘zlashtiruvchi azot to‘plovchi bakteriyalar misol bo‘ladi. bu tuban o'simliklar organik moddalarni sintez qilish jarayonda quyosh nuridan emas, balki …

2 / 32

runiy foydali o'simliklarning batafsil tavsifini keltirgan va ko‘plab o‘simliklarni sistemalashtirgan. u o‘zining farmakognoziyaga bag‘ishlagan «saydana» asarini umrining oxirgi yillarida (1041-1048) vozgan bo‘lib, 750 tur o‘simliklaming botanik tavsifi, geografik: tarqalishi haqida ma’lumotlar keltirgan. asarda o‘simliklar olib kelinadigan 400ta mamlakatlarning nomlari tilga olingan (0 ‘rta osiyo, afg‘oniston, eron, arabiston. armaniston, azarbayjon va boshqalar). ayniqsa, oobokalonimiz abu ali ibn sinoning 450 dan ortiq asar yozganligi qayd etilgan bo‘lib, shuiardan 43 tasi tabobatga oid, 23 tasi tibbiyot ilmiga bag'ishlangandir. ibn sino ko‘p tomli bomgan «tib qonunlari» asarini yaratuvchisi sifatida dong taratgan, u 0 ‘rta osiyo va unga chegaradosh bomgan mintaqalarda o'suvchi bir qancha o‘simliklar turlarini o'rgangan va o‘simliklardan olingan preparatlardan muvaffaqiyat bilan va keng komamda foydalangan. «tib qonunlari» kitobida taxminan 900 ta o‘simlikni qo'llash usullari va ularning tavsifi keltirilgan. uning tibbiyot faniga oid nazariy va amaliy masalalarga bag‘ishlangan eng yirik asari «tib qonunlari» boʻlib, u beshta kitobdan iborat, ularning har biri ma’lum sohani izchil …

3 / 32

liklariga bomadi, ularni sinflarga ajratishda meva, uya va urugmar sonini hamda murtak tuzilishini asos qilib olsada, u varatgan sistema sun’iy sistema edi. shved tabiatshunosi karl linney (1707-1778) o‘zining «botanika falsafasi» (1751) nomli asarida 1000 ga yaqin atamalami tanga kiritadi. keyinchalik linney (1753) «o'simlik nirlari» degan asarini yaratadi. linneysistematikaga qo'sh nomlashni (binar nomenklaturani) - o‘simliklarni turkum vatur nomlari bilan birga atashni kiritdi. linney o‘simliklarni 24 sinfga ajratishda faqat changchilar sonini va ularning joylashishini hisobga oladi. shuning uchun ham u yaratgan sistema sun'iy sistema deb e’tirof qilinadi. xvii asrning oxiri va xviii asrning boshlarida k.f. volf (1733-1794), nemis shoiri hamda tabiatshunosi i.v. gyote (1749-1832), o.p. dekandollar tomonidan «metamorfoz to^'risidagi ta'limot» yaratiladi. k.f. volf gulkosachabarg va gultojibargni shakli o‘zgargan barg deb hisoblaydi. i.v. gyote o‘zning (1798) « 0 ‘simliklar metamorfozi to'g'risida tajriba» asarida bargning shakli o‘zgarishidan gulkosachabarg. gultojibarg, changchi va urug‘chi vujudga kelgan degan fikmi o‘rtaga tashlagan. shveysariyalik botanik o.p. dekandol (1778-1841) o‘z …

4 / 32

i.1839-yilda esa t.shvan hujayra nazariyasini yaratadi. 0 ‘simliklar anatomiyasi va sitologiyasining rivojlanishida i.d.chistyakovning (1843-1877) xizmatlari katta. u hujayraning mitoz bo‘linishini birinchi bo‘lib aniqladi. charlz darvin va alfred uollis tomonidan birinchi marta biologik turlarning tabiiy tanlanish mexanizmi haqidagi fikrlar bildirilgan. charlz darvin o'zining 1859-yilda nashr qilingan — «turlarning tabiiy tanlanish asosida kelib chiqishi» deb nomlangan kitobida biologiya va geologiyaga oid ko'plab dalillar asosida tabiiy tanlanish jarayonini aniq misollarda ko‘rsatib bergan. u hozirgi vaqtda mavjud bo'lgan biologik turlar xilma-xilligining sababi evolutsiva davomidagi biologik organizmlarning modifikatsion o'zgarish natijasidir deb hisoblagan. botanika fani bir qancha bo'limlardan tashkil topgan bo'lib, hozirgi vaqtda ularning ko‘pchiligi mustaqil fan sifatida rivojlangandir.0 ‘simliklar morfologiyasi — o‘simliklarning tashqi tuzilishini, organlar tuzilishidagi qonuniyatlami, o‘simlik tana tuzilishidagi evolutsion taraqqiyot jarayonida yuz bergan o‘zgarishlami o‘rganadi. 0 ‘simlik vegetativ va generativ organlardan tashkil topgan bo'lib, bu organlar tuzilishidagi qutblilik hamda simmetriyalilik qonuniyatlari va shakl o‘zgarishlari (metamorfozi) o‘simiikiar morfologiyasi orqali yoritib beriladi va tahlil qilinadi. …

5 / 32

n, fotosintez, mineral ozuqalarni o‘zlashtirilishi,transpiratsiya kabi hodisalarni o‘rganadi. 0 ‘simliklar genetikasi -o‘simliklarning irsiy xossalari va o‘zgaruvchanlik xususiyatiarini o‘rganish bilan shug‘ullanadi. 0 ‘simliklar ekologiyasi - o‘simlik turlarining o‘zaro va tashqi muhit bilan aloqadorlik munosabatlarini o‘rganadi. shu bilan birga bu fan o‘sim!iklarning tashqi muhitga moslashish qonuniyatlarini, yorug'lik, harorat, suv, tuproq va mineral moddalar kahi tashqi muhit omillari ta’siridagi o'simliklami morfologik hamda anatomik tuzilishining mohiyatini o‘rganadi. 0 ‘simliklar biokimyosi - o'simiik organlarining kimyoviy tarkibini hamda ularda sodir bo‘ladigan moddalar va energiya almashinuvini hamda kimyoviy jarayonlarning sodir bo‘lish qonuniyatlarini o‘rganadi. palinologiya- yuksak o'simliklarning chang va sporalari bilan shug'ullanadi. karpologiya - gulli o‘simliklar mevalarining tuzilishi va klassifikatsiyasi o'rganiladi. ceobotanika - o‘simlik jamoalarining yer yuzida tarqaiish va taqsimlanish qonuniyatlarini va undan foydalanish yoilarini o'rganadi. paleobotanika-faqat qazilma holda mavjud bo‘lgan o‘simliklaming tuzilishini. sistematikasi va geografiyasini hamda hayotini o'rganadi. 0 ‘sim!iklar sistematika -- morfoiogiya bilan uzviy bog'langan bo‘lib, bir-biri bilan uzviy bog'langan ikkita floristik va filogenetik vazifasi mavjud. …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "farg'ona vodiysining asosiy dorivor oʻsimliklari va ularga botanika xarakteristikasi tasnifi"

farg'ona vodiysining asosiy dorivor oʻsimliklar va ularga botanika xarakteristikasi tasnifi reja: kirish 1.dorivor o'simliklarning xususiyatlari va ularni yetishtirish texnologiyasi 2.dorivor oʻsimliklar tarkibida uchraydigan moddalar 3.farg'ona vodiysida uchraydigan dorivor oʻsimliklar tavsifi 4.dorivor o'simliklarni muhofaza qilish 5.xulosa 6.foydanilgan adabiyotlar 1.kirish. botanika - tiriklikning bir qismi bo‘lgan o‘simliklarni o‘rganuvchi fan hisoblanadi. «botanika» so‘zi yunoncha «botane» so‘zidan olingan bo‘lib, ko‘kat, sabzavot degan ma’noni bildirad yer yuzidagi barcha o‘simliklar yuksak va tuban o‘simlikiarga ajratiladi.yuksak va tuban o‘simliklar oziqlanish xususiyatlariga ko‘ra, avtotrof va geterotrof o‘simliklarga bo'linadi. avtotroflar - xlorofill pigmentiga ega bo‘lgan yash...

This file contains 32 pages in DOCX format (48.6 KB). To download "farg'ona vodiysining asosiy dorivor oʻsimliklari va ularga botanika xarakteristikasi tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: farg'ona vodiysining asosiy dor… DOCX 32 pages Free download Telegram