ózbek tilining asosiy imlo qoidalari

PPTX 20 pages 1.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 20
powerpoint presentation ózbek tilining asosiy imlo qoidalari dilyara muradullayeva 1. oʻzbek tilida asosiy imlo qoidalari 2. soʻzlarning birlashishi va ajralishi 3. unli va undosh harflarning yozilishi reja: ravish va olmoshlarning yozilishi olmoshlarning shaxs va son jihatdan o‘zgarishiga e’tibor qaratish kerak. masalan, birlikdagi "men" olmoshi ko‘plikda "biz" bo‘ladi, "sen" olmoshi esa "sizlar" yoki "siz" shakllarini oladi. bunday o‘zgarishlar 1-shaxs, 2-shaxs va 3-shaxs olmoshlari uchun ham amal qiladi. otlarning ko‘plik shakllarida -lar, -lar, -ler qo‘shimchalari yozilishiga e’tibor bering, masalan, "uy" – "uylar", "kitob" – "kitoblar", "qalam" – "qalamlar". ushbu qo‘shimchalarning to‘g‘ri qo‘llanilishi so‘zning grammatik to‘g‘riligiga ta’sir qiladi. otlarning yozilishi ba’zi otlar ko‘plik shaklida o‘zgarishsiz qoladilar, masalan, "stol" – "stollar" yoki "daraxt" – "daraxtlar". bunday holatlar son jihatdan 10% dan kamroqni tashkil etadi. otlarning ko‘plik shakllarida -lar, -larim, -laring, -laringiz qo‘shimchalari qo‘shilganda, o‘zakdagi so‘nggi unlilarning o‘zgarishiga e’tibor berish kerak, masalan, "kitob" – "kitoblar", "uy" – "uylar". ushbu o‘zgarishlar 2 ta asosiy toifaga bo‘linadi. …
2 / 20
lar oldingi bo‘g‘inga qo‘shiladi, masalan, “o‘qituvchi” so‘zi 3 bo‘g‘inga, “o‘qi-tuv-chi” deb ajratiladi. qo‘sh undosh harflar qo‘sh undosh harflarning yozilishi va talaffuzi so‘zning morfologik tuzilishiga bog‘liq bo‘lib, ba’zi hollarda ularning soni va holati o‘zgaradi, masalan, ko‘plik shakllarida yoki qo‘shimchalar qo‘shilganda. ba’zi qo‘sh undosh harflar, xususan “sh”, “ch”, “ng” kabi birikmalar, alohida harf sifatida qaraladi va ularning yozilishi va talaffuzi aniq qoidalarga bo‘ysunadi, lug‘atlarda 30 ga yaqin bunday birikmalar mavjud. undosh harflarning yozilishi so'z boshida uchraydigan undosh tovushlar soni 3 tadan oshmaydi. agar undosh tovushlar soni 3 tadan ko'p bo'lsa, ularning to'g'ri yozilishi grammatik qoidalar va so'zning ma'nosiga bog'liq bo'ladi. ba'zi undosh harflar boshqa undosh harflar bilan birikib, yangi tovushlarni hosil qiladi va bu birikmalar alohida grafemaning (masalan, "sh", "ch", "ng") yozilishi bilan ifodalanadi. ularni alohida harflar sifatida ko'rib chiqish kerak. sifatlarning yozilishi otlarga qo‘shilgan sifatlar, agar otning oxiri undosh bilan tugasa, bog‘lovchi undosh “-i-” yoki “-u-” qo‘shilishi mumkin. masalan, "yangi uy", …
3 / 20
qo'shimcha bilan yozilishi mumkin, ba'zi hollarda esa fe'lning o'zagi o'zgaradi. masalan, "bormoq" fe'lining o'tgan zamon shakli "bordi" bo'ladi. buyruq mayli fe'llarida, odatda, fe'lning o'zagiga 1 yoki 2 ta qo'shimcha qo'shiladi va ba'zan o'zakdagi so'nggi undosh tovush ham o'zgaradi. masalan, "kelmoq" fe'lining buyruq mayli shakli "kel!" yoki "kelinglar!" bo'ladi. undosh harflarning o‘zgarishi “-lik”, “-chi”, “-siz” kabi qo‘shimchalar undosh harflarning o‘zgarishiga olib kelishi mumkin. masalan, “yaxshilik”, “o‘qituvchi”, “qiziqmassiz” so‘zlarida undosh harflarning fonetik o‘zgarishlarini kuzatish mumkin. undosh harflarning oxirida 2 ta bir xil undosh tovush kelganda, ikkinchisi tushiriladi, masalan, “gull+lar” so‘zi “gullar” shaklida yoziladi. katta va kichik harflarning qo‘llanilishi qisqartmalar odatda katta harflar bilan yoziladi, lekin ba'zi hollarda, keng tarqalgan qisqartmalar kichik harf bilan ham yozilishi mumkin (masalan, "yoz" - yozgi). oʻzbek tilida 1-harf katta, qolganlari kichik harfda yoziladi, jumladan, ismlar, familiyalar, geografik nomlar va boshqa xususiy nomlarning ham birinchi harfi katta harf bilan yoziladi. unli harflarning yozilishi unli harflarning birlashuvi ba'zan diftonglarni …
4 / 20
ózbek tilining asosiy imlo qoidalari - Page 4
5 / 20
ózbek tilining asosiy imlo qoidalari - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ózbek tilining asosiy imlo qoidalari"

powerpoint presentation ózbek tilining asosiy imlo qoidalari dilyara muradullayeva 1. oʻzbek tilida asosiy imlo qoidalari 2. soʻzlarning birlashishi va ajralishi 3. unli va undosh harflarning yozilishi reja: ravish va olmoshlarning yozilishi olmoshlarning shaxs va son jihatdan o‘zgarishiga e’tibor qaratish kerak. masalan, birlikdagi "men" olmoshi ko‘plikda "biz" bo‘ladi, "sen" olmoshi esa "sizlar" yoki "siz" shakllarini oladi. bunday o‘zgarishlar 1-shaxs, 2-shaxs va 3-shaxs olmoshlari uchun ham amal qiladi. otlarning ko‘plik shakllarida -lar, -lar, -ler qo‘shimchalari yozilishiga e’tibor bering, masalan, "uy" – "uylar", "kitob" – "kitoblar", "qalam" – "qalamlar". ushbu qo‘shimchalarning to‘g‘ri qo‘llanilishi so‘zning grammatik to‘g‘riligiga ta’sir qiladi. otlarning yozilishi ba’zi otlar ko...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "ózbek tilining asosiy imlo qoidalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ózbek tilining asosiy imlo qoid… PPTX 20 pages Free download Telegram