ot va uning gramatik xususiyatlari.sifat ugmsi

PPTX 13 pages 811.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 811.4 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu:ot va uning grama mavzu:ot va uning gramatik xususiyatlari.sifat ugmsi reja: ot va uning gramatik xususiyati. 2.sifat va uning umumiy gramatik ma’nosi. 3.xulosa ot — mustaqil soʻz turkumlaridan biri. u boshqa turkumlardan bir necha belgi — xususiyatlari bilan ajralib turadi. ular quyidagilardan iborat: 1) ot yasalish xususiyatiga ega: ishchi, suhbatdosh, paxtakor, bogʻbon, oshpaz, mirzachoʻl; b) son-miqdorni bildirish xususiyatiga ega: bola — bolalar, daftar—daftarlar; v) egalik koʻrsatkichiga ega: otam, otang, otasi — otamiz, otangiz, otalari; g) kelishik shakllari bilan oʻzgaradi; maktab, maktabning, maktabni, maktabga, maktabda, maktabdan; d) gapda barcha gap boʻlaklari vazifasida keladi aniq, predmetlarni yoki predmet sifatida tasavvur qilinadigan tushunchalarni ifodalaydigan otlar maʼnosiga koʻra, atoqli va turdosh otlarga boʻli-nadi. bir xildagi predmet yoki hodisaning birini ajratib koʻrsatuvchi otlar atoqli otlar sanaladi: rustam, olimjon, jomboy, mars, venera, boychibor kabilar. bir jinsdagi predmetlarning umumiy nomi turdosh otlardir: gul, daraxt, qalam, daftar kabi. ot turkumi 3 xil grammatik kategoriyaga ega: son kategoriyasi egalik …

2 / 13

ari). otning analitik shakli koʻmakchi yordamida hosil boʻladi: qalam bilan (da), otam uchun (-ga) kabi. otning juft shakli umumlashtirish, jamlik maʼnolarini ifodalaydi: qozon-tovoq, qovun-tarvuz. otning takroriy shakli koʻplik maʼnosini ifodalaydi: qatra-qatra yosh, ombor-ombor gʻalla. otlarning yasalishi natijasida yasama otlar paydo boʻladi. yasama otlar affiksatsiya, kompozitsiya, abbreviatsiya yoʻllari bilan yasaladi. affiksatsiya ot yasashdagi eng mahsuldor usul boʻlib, uning yordamida shaxs otlari (boʻyoqchi, ishchi, maktabdosh, zargar, sholikor, saroybon, chorvador, tilshunos, etikdoʻz, oshpaz, aravakash, kaptarboz, kitobxon); narsa-qurol otlari (ochqich, oʻsma, toʻplam, kurak, qirindi, ekin, kekirdak, suyunchi, tuzdon); oʻrin-joy otlari (bodomzor, oʻzbekiston, qarorgoh, ishxona, oʻtloq, paxtaobod); mavhum maʼnoli otlar (yaxshilik, paxtachilik, ishonch, yig'ilish, radioeshittirish, odamgarchilik). sifat (tilshunoslikda) — predmet belgisini bildiruvchi soʻzlar turkumi. grammatikada belgi soʻzi keng tushunchali boʻlib, u belgini rang-tus, hajm, shaklkoʻrinish, xususiyat va shu kabilarga koʻra bildiradi: qizil, keng, yoqimli va boshqa shu xususiyatlariga koʻra, sifatlar maʼnosiga qarab bir necha turga boʻlinadi: rang-tus bildiruvchi sifatlar — oq, sariq, qizil, nimrang kabi; …

3 / 13

yuqori) va meʼyordan oz (kuchsiz, past). shunga koʻra, sifatning 3 xil daraja kategoriyasi farqlanadi: oddiy daraja qiyosiy daraja orttirma daraja ozaytirma daraja oddiy daraja —maxsus koʻrsatkichi yoʻq va u belgining meʼyoriy (ortiq — kamlik, kuchli — kuchsiz va shu kabilarga befarq) holatini bildiradi: yaxshi, katta, shirin, xunuk kabi; orttirma daraja — bu darajaning ham maxsus morfologik koʻrsatkichi yoʻq. belgining ortikligi maʼnosi oʻzbek tilida bir necha usul bilan ifodalanadi. mas, fonetik usul: sapsariq, koʻmkoʻk, baland (unlini choʻziq talaffuz etish); leksik usul (maxsus soʻzlar yordamida) juda kuchli, nihoyatda goʻzal kabi; analitik usul: shirindan shirin, qoʻpoldan qoʻpol kabi; ozaytirma daraja shakli roq affiksi yordamida yasaladi: yaxshiroq, balandroq, shoʻrroq kabi. sifatlar otlashuvi mumkin (qarang otlashuv): yaxshi topib gapirar, yomon qopib gapirar. qozonga yaqin yursang, qorasi yuqar; yomonga yaqin yursang, balosi yuqar. image3.jpeg image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 13

ot va uning gramatik xususiyatlari.sifat ugmsi - Page 4

5 / 13

ot va uning gramatik xususiyatlari.sifat ugmsi - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ot va uning gramatik xususiyatlari.sifat ugmsi"

mavzu:ot va uning grama mavzu:ot va uning gramatik xususiyatlari.sifat ugmsi reja: ot va uning gramatik xususiyati. 2.sifat va uning umumiy gramatik ma’nosi. 3.xulosa ot — mustaqil soʻz turkumlaridan biri. u boshqa turkumlardan bir necha belgi — xususiyatlari bilan ajralib turadi. ular quyidagilardan iborat: 1) ot yasalish xususiyatiga ega: ishchi, suhbatdosh, paxtakor, bogʻbon, oshpaz, mirzachoʻl; b) son-miqdorni bildirish xususiyatiga ega: bola — bolalar, daftar—daftarlar; v) egalik koʻrsatkichiga ega: otam, otang, otasi — otamiz, otangiz, otalari; g) kelishik shakllari bilan oʻzgaradi; maktab, maktabning, maktabni, maktabga, maktabda, maktabdan; d) gapda barcha gap boʻlaklari vazifasida keladi aniq, predmetlarni yoki predmet sifatida tasavvur qilinadigan tushunchalarni ifodalaydigan otl...

This file contains 13 pages in PPTX format (811.4 KB). To download "ot va uning gramatik xususiyatlari.sifat ugmsi", click the Telegram button on the left.

Tags: ot va uning gramatik xususiyatl… PPTX 13 pages Free download Telegram