polimerlarning ustmolekulyar stukturasi

PPT 34 pages 1.7 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPT

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

powerpoint presentation 1- mavzu. polimerlarning ustmolekulyar stukturasi reja 1.polimerlarning kristall holati 2.kristall polimerlarning xususiyatlari 3.kristall polimerlarning strukturasi 1.polimerlarning kristall holati polimerlarda tartibli, ya’ni kristallik strukturalarning hosil bo’lishi uchun ularning segmentlarida harakatchanlik juda yuqori bo’lishi kerak. makromolekulaning tuzilishi bilan uning kristallanishi orasida ma’lum bog’lanish mavjud. molekulasi chiziqsimon tuzilishga ega bo’lgan polimerlar yaxshi kristallana oladi. agar makromolekulalar tarmoq-langan tuzilishga ega bo’lsa, ularning kristallanishi chegaralangan bo’ladi. polimerlarning kristallanish xususiyati ularning stereokimyoviy tuzilishi bilan ham bog’langan bo’ladi. polimerlarda stereotartibda tuzilishning ikki asosiy turi: izotakrik va sindotaktik tuzilishi ma’lum. stereotartibli polimerlar katta hajmli o’rinbosarlarga ega bo’lsa ham, juda yaxshi kristallanish xususiyatiga ega. misol tariqasida izotaktik polistirol va polipropilen, sindiotaktik metilmetakrilat kabi yuqori kristallangan polimerlarni keltirish mumkin. tsh dan pastda makromolekula hara-katchanligi juda oz bo’lganligi uchun polimerlar kristallanmaydi. kristallanish haroratining eng yuqori chegarasi polimer kristallarining suyuqlanish harorati hisoblanadi. kristallanish harorati shishalanish va suyuqlanish haroratlari orasida bo’lib, kristallanish tezligi odatda maksimumdan o’tadi, chunki shishalanish harorati atrofida makromolekula …

2 / 34

in, bu holatda kristallanish kinetikasi ularning tezliklarining nisbatlariga bog’liq bo’ladi. kristallanish va kristallarning o’sish jarayonini kolmogorov – avram formulasi yaxshi ifodalaydi: (-ztn) ct = 1-exp bu yerda ct- ma’lum vaqtdagi kristallanish darajasi; z- kristallanish tezligi konstantasi, n- kristallning hosil bo’lish va o’sishiga bog’liq bo’lgan kattalik. polimerlarni kristallanish tezligi, odatda yarim kristallanish vaqti bilan xaraktelanadi va deb belgilanadi yoki boshqacha aytganda, shu kristallanish sharoitida polimerning yarim kristallanishi uchun ketgan vaqt demakdir. polimerlarning kristall tuzilishi past molekulyar moddalarning kristall strukturadan farq qiladi. kristall polimerlar rentgenogrammasida aniq difraksion qism bilan bir qatorda amorf moddalar uchun xos bo’lgan diffuziyalangan qism ham bo’ladi. kristall polimerlar strukturasida kristall va amorf tuzilishiga ega bo’lgan qismlar mavjud. shuning uchun ham kristall polimerlarning zichligi kristall va amorf moddalar zichligining o’rtacha qiymati bilan ifodalanadi, ularning infraqizil spektrlarida kristall va amorf holatlar uchun xarakterli bo’lgan ikki xil chiziq bo’ladi polimerlar stukturasining sxemasi: a- amorf polimer, b-kristall polimer odatda kristall polimerlar ikki …

3 / 34

ali quyidagi formula yordamida, kristall va amorf qismlar orasidagi nisbatni hisoblab topish mumkin: bu yerda: d-namunaning amalda topilgan zichligi; dk-kristall faza zichligi; da-amorf faza zichligi; γ-kristallanish darajasi (% da). b) suyuqlanish issiqligi usul i. odatda kristall va amorf faza nisbati o’rganilayotgan namunaning suyuqlanish issiqligi orqali quyidagi nisbatda xarakterlanadi. bu yerda: h- o’rganilayotgan polimer namunasi- ning issiqlik sig’imi; ∆hkp-polimer gomologik qatorning eng soda vaqili kristallarining issiqlik sig’imi; hα-suyq-amorf polimer materialning issiqlik sig’imi. r e n t g e n o g r a f i k u s u l. kristall va amorf faza orasidagi nisbatni rengenografik usul yordamida ham aniqlash mumkin. buning uchun polimerning kristall va amorf qismlariga tegishli difraksiya maksimumlarining nisbiy intensivligini aniqlash zarur. rasmda makromolekulasi oriyantasiyalan-magan polimer uchun rentgen nurining tarqalish burchagi bilan uning intensivligi orasidagi bog’liqlik egri chizig’i berilgan. rasmdan ko’rinib turibdiki, fon, amorf va kristall qismlar borligini ko’rsatuvchi chiziq to’qqilarini ajratish, bu chiziqlar ostidagi maydonni o’lchash …

4 / 34

stall polimerlarning mexanik xossalarini katta harorat intervalida sinchiklab o’rganish kristall polimerlarda cho’zilish deformasiya-sining o’sishi uch bosqichli ekanligini ko’rsatdi. buni kristall polimer cho’zilishining berilgan kuchga bog’liqligi grafigidan ko’rish mumkin. kristall polimerlarda nisbiy cho’zilishning berilayotgan kuchga bog’liqligi kristall polimerlarning cho’zilishiga “bo’yin” hosil bo’lishi va o’sish sxemasi: 1-“bo’yin” hosil bo’lishi; 2-“bo’yin”ning o’sishi; 3- namunaning to’laligicha “bo’yin” ga aylanishi deformasiyalanayotgan polimer namu-nasida “bo’yincha” hosil bo’lishi bilan materialda optik va mexanik anizatropiya yo’zaga kela boshlaydi. kristallari tartibli joylashgan polimer namunasi birinchi marta ko’ndalang yo’nalishida cho’zilsa, kristall panjaralar tashqi kuch ta’sirida betartiblashib qoladi. binobarin, “bo’yincha” hosil bo’lish va uning yanada uzayish jarayonini namunaning kuch maydonida qayta kristallanish (rekristallizasiya) deb qarash kerak. “bo’yincha” hosil bo’lishidagi shartli kuchlanish esa rekristallanish kuchlanishi deb ataladi. rekristallanish kuchlanishi polimerning kristall panjarasi mustahkamligini ifodalaydi. polietilenning 780 s da ksiloldagi 0,01% li eritmasidan olingan monokristali. (5000 marta kattalashtirilgan ) kristall polimerlarning cho’zilishiga haroratning ta’siri (grafikdagi sonlarning ortishi bilan harorati pasayadi) kristall polimerlarda deformasiya …

5 / 34

brilyar, palaxsasimon va sferalit ko’rinishida uchraydi. kristall polimerlarda, ularning qanday tuzilishidan qat’iy nazar elementar kristallografik yacheyka mavjud bo’ladi. bu yacheykada atomlar muayyan tartibda va masofada joylashgan bo’lib, ularning holati shu kristallik panjarani tashqil qilgan atomlar orasidagi masofa yoki panjaraning davriylik parametrlari a; b va c hamda ularning fazada joylashgan tekisliklar orasidagi burchaklar α; β; γ ning qiymatlari bilan xarakterlanadi. polietilenni kristallografik yacheykasida makmolekula zanjirining joylanishi va shu zanjirning fazodagi konfigurasiyasi bu yacheykada davriylik parametr-lari a-0,70; b-0,43 va c-0,25 nm ga teng bo’lib, polietilen makromolekulasi muayyan tekislikda joylashgan zigzag bir qismi bilan kristallik yacheyka hosil qilishda ishtirok etadi. polietilenning elementar yacheykasida 5 ta makro-molekula ishtirok etib, bu makro-molekulalarning 4 tasi yacheyka qoburg’asining uchlarida va bittasi shu yacheykaning o’rtasida joylashgandir kristall panjaraning tekislikdagi proeksiyasi monokristallar elektron mikrofotografiyalari: 1) poliakril kislotaning globullari (250000 marta kattalashtirilgan); 2) uning 0,0001%li eritmadagi molekulalari (50000 marta kattalashtirilgan) makromolekula zanjirining polimerning fibrilyar tuzilishi polimer kristallaridagi joylashish holati mikrofibrill …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "polimerlarning ustmolekulyar stukturasi"

powerpoint presentation 1- mavzu. polimerlarning ustmolekulyar stukturasi reja 1.polimerlarning kristall holati 2.kristall polimerlarning xususiyatlari 3.kristall polimerlarning strukturasi 1.polimerlarning kristall holati polimerlarda tartibli, ya’ni kristallik strukturalarning hosil bo’lishi uchun ularning segmentlarida harakatchanlik juda yuqori bo’lishi kerak. makromolekulaning tuzilishi bilan uning kristallanishi orasida ma’lum bog’lanish mavjud. molekulasi chiziqsimon tuzilishga ega bo’lgan polimerlar yaxshi kristallana oladi. agar makromolekulalar tarmoq-langan tuzilishga ega bo’lsa, ularning kristallanishi chegaralangan bo’ladi. polimerlarning kristallanish xususiyati ularning stereokimyoviy tuzilishi bilan ham bog’langan bo’ladi. polimerlarda stereotartibda tuzilishning ikki asosi...

This file contains 34 pages in PPT format (1.7 MB). To download "polimerlarning ustmolekulyar stukturasi", click the Telegram button on the left.

Tags: polimerlarning ustmolekulyar st… PPT 34 pages Free download Telegram