электрон-парамагнит резонанс (эпр)

DOC 2,3 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1503041474_68956.doc dn = 1 2 pt c l c l c l c l o o c l c l h c l o o h c l h c l o o h h h c l o o h h h h o o c электрон-парамагнит резонанс (эпр) электрон-парамагнит резонансининг ривожланиш тарихига назар солсак, бу физикавий усулга боғлиқ назарий ишлар 1940 йилдан аввал ҳам олиб борилгани маълум бўлади, аммо бу назарияларни амалиётда тасдиқлаш учун керакли асбоблар бўлмагани уни шу даврда ривожланишига имконият яратмади. 1944 йилга келиб парамагнит ютишларни ўлчайдиган янги усуллар ишлаб чиқилди, бу кашфиётнинг муаллифи қозон давлат университетининг профессори е.к.завойский ҳисобланиб, у 1957 йилда бу кашфиёти учун давлат мукофотига сазовор бўлган. эпр соҳасидагидаги кашфиётдан сўнг бир неча чет эл ва рус олимлари томонидан бу спектроскопия соҳасида керакли тадқиқотлар олиб борилди, ҳамда спектрометрнинг янги нусхаларини ишлаб чиқариш ишлари такомиллаштирилди. 1960-йилларнинг ўрталарига келиб эпр спектрометрларининг конструкциялари билан боғлиқ ишлар …
2
бир неча жуфтланмаган спинли электронларга эга бўлиб, улар учун тегишли электрон спин резонанси (эср) мавжуд бўлади ва бундай моддалар парамагнит хусусиятга эга бўлгани учун бу спектроскопия усулини электрон парамагнит резонанси деб айтилади. ташқи магнит майдон қўйилганда шу майдон йўналиши билан устма-уст тушувчи йўналишда модданинг магнитланиши ва ташқи магнит майдони бўлмаганида унинг тартибланган магнит структурасини йўқолиши эса парамагнит ҳодисаси дейилади. эпр нинг аҳамияти шундаки, миқдори жуда ҳам оз бўлган барча моддалардаги жуфтланмаган электронлар мавжудлигини аниқлаш мумкин, бунда моддада ҳеч қандай ташқи ўзгариш ёки унинг парчаланиб кетиш ҳоллари рўй бермайди. жуфтланмаган электронлар хохлаган кимёвий ва биологик системаларда муҳим аҳамиятга эга бўлиб, улар юқори энергияга эга, бу хусусият уларнинг фаоллигига сабабчи бўлади. жуфтланмаган электрон тутган моддаларни иккита rypyxгa бўлиш мумкин. биринчи гурух; моддаларда жуфтланмаган электрон бутун молекула билан ёки унинг кўп қисми билан боғланган бўлиши мумкин. бунга энг аввало озод радикалларни киритиш мумкин. буларда жуфтланмаган электронларнинг тарқалишини (делокалланишини) ўрганиш реакция механизмини аниқлашга ва …
3
сақланган пилла намунасида ҳосил бўлмайди. бу маълумотлар асосида сифати ўзгарган намуналарда озод радикаллар ҳосил бўлишини, полипептид занжирининг маълум бир жойларидан узилиш натижаси бўлади деб эътироф қилинди. хақиқатдан ҳам эпр усулидан олинган бу маълумотлар тошкент тўқимачилик институтининг бир гурух олимлари томонидан сифати пасайган пилла қаватининг тузилишида ўзгариш содир бўлганлигини рентген-тузилиш анализи ёрдамида тасдиқладилар ва олинган маълумотлар асосида пиллани узоқ вақт сақлаганда ҳам сифатини камайтирмаслик йўлларини ишлаб чиқиш услублари устида муҳим тадқиқот ишлари олиб бордилар. иккинчи гурух моддаларга ўзида жуфтланмаган электрон тутган айрим атомларни киритиш мумкин бўлади. буларга жуфтланмаган, валенти ўзгарувчан бўлган металлар - темир, мис, кобальт ва бошқаларнинг бирикмалари мисол бўла олади. шундай қилиб эпр усули ёрдамида ўрганиладиган моддада жуфтланмаган электрон бор ёки йўқлигини аниқлаш мумкин. бунга асосий сабаб, спинга эга бўлган электроннинг магнит моментига эга бўлишидир. магнит майдони таъсирида жуфтланмаган электронлар икки гурухга ажралади, бирининг спини магнит майдони йўналишига параллел, иккинчисиники эса антипараллел бўлиб, электронларнинг энергияси ҳар хил бўлади. агар …
4
латдаги энергиянинг қийматига тенг бўлиши керак, яъни h((g(( қонунияти вужудга келиши зарур. эпр спектрларни олиш учун ишлатиладиган радиоспектрометрлар қуйидаги имкониятларга эга бўлиши керак: а) турли хил намуналарда кўп маротабали ўлчашларни тезкорлик билан амалга ошириш (температураларнинг ўзгариши билан); б) кимёвий реакцияларнинг йўналишларини узоқ вақт кузатиш; в) намуналарни нурлантириш вақтида ҳам ўлчаш ишларини амалга ошириш (ёруғлик нури ёки электронлар дастаси). 53-расмда эпр спектрометрининг умумий кўриниши берилган. 53-расм. е-4 нусхали эпр спектрометрининг (вариан фирмаси, германия) кўриниши. эпр спектрометрларда ўлчаш ишлари махсус синовдан ўтган услублар бўлиб, буларни қуйидагича ифодалаш мумкин: 1. намунанинг жуда ҳам паст температурада спектрини олиш. бунинг учун намунани суюқ азот температурасида ўрганиш етарли ҳисобланади. махсус кўринишдаги идишчага аввал суюқ азот солинади ва намуна солинган ампула киритилади ва сўнг резонаторга қўйилади. бунда албатта идишнинг ўзи эпр сигнали бериши керак эмас. суюқ азотнинг идишдаги сатхи кузатилиб турилиши зарур, бунда суюқ азот тўла буғланиб кетмаслиги керак. 2. эпр сигналлар чизиқларининг кенглиги, ўта мураккаб ажралиб …
5
дан, улар паст томонда ҳам намоён бўлади, унинг шакли, кўриниши юқори қисмидагига жуда ўхшаш бўлади. эпр спектрнинг бу кўриниши радикал таркибида протон бўлмаганидагина содир бўлади. 1. эпр спектроскопиянинг параметрлари эпр спектроскопияси бошқа физикавий усуллар билан бир қаторда махсус параметрлар билан изоҳланиб уларни асосан тўрт хил турга бўлиш мумкин, буларга сигналларнинг интенсивлиги, кенглиги, ҳолати ва сигналларнинг мультиплетлиги киради. буларнинг ҳар бирини қисқача изоҳлаб чиқамиз. а) сигналларнинг интенсивлиги: эпр спектрларда сигналларнинг интенсивлиги озод радикалларнинг ёки барқарор парамагнит бирикмаларнинг концентрациясига пропорционалдир. шунинг учун бу усул озод радикалларнинг миқдорини тўғридан-тўғри аниқлаш-даги энг сезгир усул ҳисобланади, чунки унинг ёрдамида озод радикалнинг миқдори 10-13 моль бўлганда ҳам билиш мумкин. б) сигналларнинг кенглиги: резонанс сигналларининг кенг шаклда чиқишига асосан икки хил таъсирланиш турлари сабабчи бўлади. биринчиси "спин-панжаралик" таъсир бўлиб, бу жуфтланмаган электроннинг спини билан унинг атрофи таъсири ёки кристалл панжарасининг ёки молекуланинг қолган қисми ўртасидаги таъсир ҳисобланади. бу таъсирни ўлчашдаги энг қулай усуллардан бири спин-панжарали релаксация вақтини …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"электрон-парамагнит резонанс (эпр)" haqida

1503041474_68956.doc dn = 1 2 pt c l c l c l c l o o c l c l h c l o o h c l h c l o o h h h c l o o h h h h o o c электрон-парамагнит резонанс (эпр) электрон-парамагнит резонансининг ривожланиш тарихига назар солсак, бу физикавий усулга боғлиқ назарий ишлар 1940 йилдан аввал ҳам олиб борилгани маълум бўлади, аммо бу назарияларни амалиётда тасдиқлаш учун керакли асбоблар бўлмагани уни шу даврда ривожланишига имконият яратмади. 1944 йилга келиб парамагнит ютишларни ўлчайдиган янги усуллар ишлаб чиқилди, бу кашфиётнинг муаллифи қозон давлат университетининг профессори е.к.завойский ҳисобланиб, у 1957 йилда бу кашфиёти учун давлат мукофотига сазовор бўлган. эпр соҳасидагидаги кашфиётдан сўнг бир неча …

DOC format, 2,3 MB. "электрон-парамагнит резонанс (эпр)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.