"alisher navoiy lirikasi" modulini o`qitishda interfaol metodlardan foydalanish

DOCX 81 sahifa 391,2 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 81
[bookmark: _goback]alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitishda interfaol metodlardan foydalanish” mavzusidagi bitiruv loyiha ishi mundarija kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. “alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitishning ustuvor yo`nalishlari 1.1 alisher navoiy lirik merosining manbalari, shoir devonlari, ularning tartib berilishi tarixi, janriy tarkibi va mavzular olami………………………………..….7 1.2 alisher navoiy g’azaliyotining shakliy, g’oyaviy xususiyatlari, yetakchi qahramonlari va badiiyati………………………………………………………..15 1.3 kichik she’riy asarlari: qit’a, ruboiy, tuyuq va lug’z (chiston) lar………….22 ii bob. “alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitishning amaliy-texnologik jihatlari 2.1. “alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitishga doir interfaol metodlar…………………………………………………………………………31 2.2. “alisher navoiy lirikasi” modulini interfaol metodlar asosida o`qitishning didaktik ta’minoti……………………………………………………………….56 xulosa……………………………………………………………………………75 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati……………………………………………77 kirish mavzuning dolzarbligi va amaliy ahamiyati. asrlar o`tsa-da, yangi ma’no qatlamlarining kashf etilishi bilan she’riyat ixlosmandlari qalbidan munosib o`rin egallab borayotgan alisher navoiy ijodi mangulikka daxldorlik kasb etmoqda. shoir lirikasi ko’lamining kengligi, inson ma’naviy kamolotiga xizmat qiluvchi ulug’ mutafakkir ijodkorning nihoyatda qimmatli ijtimoiy-siyosiy, falsafiy, ilohiy-irfoniy, axloqiy-ta’limiy qarashlarini navoiyona uslubda yuksak san’atkorlik bilan o`zida mujassamlashtirgani …
2 / 81
, xalqimiz dardi, orzu-intilishlari, beqiyos qadriyatlarimiz yuksak badiiy uslubda o’z ifodasini topgan. shu bois bu bebaho ma’naviy yodgorlik haqida o`zbekiston respublikasining birinchi prezidenti i.a.karimov “yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” asarida quyidagilarni ta’kidlagan edi: “inson qalbining quvonch-u qayg`usini, hayot mazmunini navoiydek teran ifoda etgan shoir jahon adabiyoti tarixida kamdan kam topiladi. ona tiliga muhabbat, uning beqiyos boyligi va buyukligini anglash tuyg`usi ham bizning ong-u shuurimiz, yuragimizga, avvalo, navoiy asarlari bilan kirib keladi. biz bu bebaho merosdan xalqimizni, ayniqsa, yoshlarimizni qanchalik ko`p bahramand etsak, milliy ma’naviyatimizni yuksaltirishda, jamiyatimizda ezgu insoniy fazilatlarni kamol toptirishda shunchalik qudratli ma’rifiy qurolga ega bo’lamiz”[footnoteref:1]. ana shu “qudratli ma’naviy qurol”dan yoshlarimizni bahramand etishning usullaridan biri ularni talaba – o`qituvchi, talaba – talaba hamkorligining eng maqbul ko`rinishlaridan bo’lgan interfaol metodlardan ma’ruza, amaliy va seminar mashg`ulotlarda samarali foydalanib, talabalar ong-u shuuriga ulug` shoirning umumbashariy g`oyalarini singdirish, uning yuksak san’atkorlik mahoratini o`rgatishdir. ðšð°ñ€ð¸ð¼ð¾ð² ð˜.ð. ð®ðºñð°ðº ð¼ð°ñŠð½ð°ð²ð¸ññ‚ – ðµð½ð³ð¸ð»ð¼ð°ñ ðºñƒñ‡. ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚: “ðœð°ñŠð½ð°ð²ð¸ññ‚”, …
3 / 81
abul qilib, mashg`ulotlar samaradorligiga erishish har bir o`qituvchidan yuksak kompetentlikka ega bo’lishni talab etadi. buning uchun interfaol metodlarning mohiyatini teran o`rganib, ularni qo`llash bilan bo`liq uslubiy ko`rsatmalar ishlab chiqish ahamiyatlidir. masalaga shu nuqtayi nazardan yondashsak, bitiruv loyiha ishimiz nihoyatda dolzarb ahamiyatga ega ekanligi ayonlashib qoladi. interfaol metodlarning oltmishdan ortiq ko`rinishlari xususida manbalarda ma’lumotlar keltiriladi. jumladan, o`.x.muxammedov, m.h.usmonboyeva, s.s.rustamovlarning “ta’limni tashkil etishda zamonaviy interfaol metodlar” nomli o`quv-uslubiy tavsiyalarida interfaol metodlarning 30 dan ortig`i xususida fikr yuritiladi.[footnoteref:2] o`zbek adabiyotini o`rganish borasida ayni masalalar yuzasidan r.niyozmetova muhim pedagogik qarashlarini ilmiy bayon etgan bo`[footnoteref:3], k.usmonova esa ularning adabiy ta’limda qo`llanilishi xususida muhim tavsiyalarni bayon etadi[footnoteref:4]. ayni masalalar adabiyotshunoslar b.to`xliyev, n.bekovalarning tadqiqotlarida ham o`z ifodasini topgan.[footnoteref:5] ana shu izlanishlarga tayanilgan holda “alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitish misolida masala bilan bog`liq tavsiyalarni ishlab chiqishga harakat qildik. ðœñƒñ ð°ð¼ð¼ðµð´ð¾ð² ðŽ.ð¥., ð£ñð¼ð¾ð½ð±ð¾ðµð²ð° ðœ.ò²., ð ñƒññ‚ð°ð¼ð¾ð² ð¡.ð¡. ð¢ð°ñŠð»ð¸ð¼ð½ð¸ ñ‚ð°ñˆðºð¸ð» ññ‚ð¸ñˆð´ð° ð·ð°ð¼ð¾ð½ð°ð²ð¸ð¹ ð¸ð½ñ‚ðµñ€ñ„ð°ð¾ð» ð¼ðµñ‚ð¾ð´ð»ð°ñ€. ð˜ð˜ð’ ððºð°ð´ðµð¼ð¸ññð¸ ð¿ñ€ð¾ñ„ðµññð¾ñ€-ñžò›ð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸ð°ð»ñ€ð¸ ñ‚ð¾ð¼ð¾ð½ð¸ð´ð°ð½ ñžò›ñƒð² ð¼ð°ñˆò“ñƒð»ð¾ñ‚ð»ð°ñ€ð¸ð½ð¸ …
4 / 81
¼ð´ð° ð¸ð»ò“ð¾ñ€ ð¿ðµð´ð°ð³ð¾ð³ð¸ðº ñ‚ðµñ ð½ð¾ð»ð¾ð³ð¸ñð»ð°ñ€.1-ò›ð¸ñð¼. ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚ð± 2006 òšð°ñ€ð°ð½ð³: ð¢ñžñ ð»ð¸ðµð² ð‘. ðð´ð°ð±ð¸ñ‘ñ‚ ñžò›ð¸ñ‚ð¸ñˆ ð¼ðµñ‚ð¾ð´ð¸ðºð°ñð¸. ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚: “ð¯ð½ð³ð¸ ð°ññ€ ð°ð²ð»ð¾ð´ð¸â€, 2006; ð‘ðµðºð¾ð²ð° ð. ð˜ð½ñ‚ðµñ€ñ„ð°ð¾ð» ñƒññƒð»ð»ð°ñ€ ð´ð°ñ€ñ ñð°ð¼ð°ñ€ð°ð´ð¾ñ€ð»ð¸ð³ð¸ð½ð¸ð½ð³ ð°ñð¾ñð¸ð¹ ð¾ð¼ð¸ð»ð¸. ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚: “ðœñƒò³ð°ñ€ñ€ð¸ñ€â€, 2010. bitiruv loyiha ishining maqsad va vazifalari. “alisher navoiy lirikasi” modulini o`tishda interfaol metodlarning ahamiyatini yoritish, undan samarali foydalanish haqida o`quv-uslubiy tavsiyalarni bayon etish bitiruv loyiha ishining asosiy maqsadi bo’lib, uni amalga oshirish uchun quyidagi vazifalarni belgilab oldik: - “alisher navoiy lirikasi” modulinining ustuvor yo’nalishlarini belgilab olish va u haqdagi ma’lumotlarni yorotish; - interfaol metodlar tushunchasining ma’no mohiyati, ularni ta’lim jarayoniga jalb etishning ahamiyatini an’anaviy ta’lim bilan qiyoslab baholash; - interfaol metodlarning turlari haqida ma’lumotlar keltirish; - modulning ma’ruza, amaliy va seminar mashg’ulotlarini tashkil etishdan ulardan foydalanish haqidagi tavsiyalarni bayon etish. bitiruv loyiha ishining tuzilishi. bitiruv loyiha ishi kirish, ikki asosiy bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro`yxatidan tarkib topgan. i bob. “alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitishning ustuvor yo`nalishlari 1.1 alisher navoiy …
5 / 81
ni ifodalash bilan ularning mavzular ko`lamini boyitdi, inson ruhiyatining murakkab qirralarini san’atkorona tasvirlashga erishdi. bu, albatta, o`z navbatida shoirning she’riy merosi o`zbek va boshqa xalqlar qalamkashlari uchun ijod maktabi, ilhom manbayi vazifasini o`tadi, deyishimizga asos bo`ladi. alisher navoiy ayni choqda zullisonayn shoir sifatida fors-tojik adabiyoti ravnaqiga ham sezilarli hissa qo`shadi. shoir zamondoshlari uning har ikkala tilda ham birday ijod qilish imkoniyatiga ega ekanligini e’tirof qilib, ta’bi ko`proq turkiyga moyilligini ta’kidlashgan. jumladan, abdurahmon jomiy â«bahoristonâ» asarida yozadi: â«ba on zabon besh az vay va beh az vay kase she’r naguftaast va gavhari nazm nasuftaâ».[footnoteref:6] (â«u tilda, ya’ni turkiyda hech kim undan ko`p va undan yaxshi she’r ayta olmagan va nazm durdonalarini socha olmaganâ».) ðð±ð´ñƒñ€ð°ò³ð¼ð¾ð½ ð–ð¾ð¼ð¸ð¹. ð‘ð°ò³ð¾ñ€ð¸ññ‚ð¾ð½. ð”ñƒñˆñƒð½ð±ðµ: “ð˜ñ€ñ„ð¾ð½â€, 1996, ñð°ò³. 110 alisher navoiy ijodi muxlislari bu noyob iste’dod sohibining badiiy yaratmalarini o`z vaqtida qadrladilar. ulug’ shoir sohib devon shoir sifatida tanilishida she’riyati muhiblarining hissasi beqiyos kattadir. ularning sa’y-harakati bilan hijriy 870-, …
6 / 81
uning taklifi bilan o`zining birinchi rasmiy devoni â«badoe’ ul-bidoyaâ» (â«badiiylik ibtidosiâ»)ni tartib berdi. mazkur devon xv asr adabiy hayotida juda katta voqea bo`ldi. shoir devoni o`zigacha yashagan ijodkorlar va zamondoshlari devonlaridan ancha farq qilar edi. avvalo, devon tartib berish uchun debochaga o`rin berish zarurligi ijodiy tajriba tarzida â«badoe’ ul-bidoyaâ»dan boshlandi. shuningdek, shoir sharq devonchiligi qator tamoyillarini isloh qilib, uning mukammallik kasb etishi uchun e’tibor qilinishi zarur bo`lgan jihatlarini amaliyotda ko`rsatdi. alisher navoiy ushbu devonda debochadan so`ng dastlabki g’azallarini, keyin esa boshqa janrdagi asarlarining radifi yoxud qofiyasidagi oxirgi harfiga tayanib, qat’iy tartibda, arab alifbosi sirasida o`rin berishga e’tiborni qaratdi. shuningdek, she’rlarining mavzulari, g’oyaviy yo`nalishi ham diqqat markazida turdi. alisher navoiy har bir harf sirasida kelgan g’azallarning dastlabkilari alloh hamdi va muhammad alayhis-salom na’tiga bag’ishlanishi, shundan so`nggina boshqa mavzudagi g’azallar tartib bilan joylashtirilishi lozimligini mazkur devon debochasida alohida ta’kidladi. mazkur muqaddimada ulug’ shoir matlada aytilgan fikrni g’azalning maqtayiga qadar tadrijiy rivojlantirib borish …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 81 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

""alisher navoiy lirikasi" modulini o`qitishda interfaol metodlardan foydalanish" haqida

[bookmark: _goback]alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitishda interfaol metodlardan foydalanish” mavzusidagi bitiruv loyiha ishi mundarija kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. “alisher navoiy lirikasi” modulini o`qitishning ustuvor yo`nalishlari 1.1 alisher navoiy lirik merosining manbalari, shoir devonlari, ularning tartib berilishi tarixi, janriy tarkibi va mavzular olami………………………………..….7 1.2 alisher navoiy g’azaliyotining shakliy, g’oyaviy xususiyatlari, yetakchi qahramonlari va badiiyati………………………………………………………..15 1.3 kichik she’riy asarlari: qit’a, ruboiy, tuyuq va lug’z (chiston) lar………….22 ii bob. “alisher navoiy lirikasiâ€...

Bu fayl DOCX formatida 81 sahifadan iborat (391,2 KB). ""alisher navoiy lirikasi" modulini o`qitishda interfaol metodlardan foydalanish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: "alisher navoiy lirikasi" modul… DOCX 81 sahifa Bepul yuklash Telegram