shaxmat qagıydaları

PPTX 12 pages 3.7 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

shaxmat qagıydaları (soniń menen birge shaxmat nizamları dep te ataladı) shaxmat oyınındaǵı tártip-qaǵıydalardı úyretedi. shaxmat eki oyınshınıń qatnasıwındaǵı anıq emes strategiyalı stol oyını bolıp tabıladı, hár bir oyınshı shaxmat taxtasında altı túrdegi on altı dananı basqaradı. donalardıń hár biri ózine tán tárizde háreketlenedi. oyınnıń maqseti - qarsılas shaxın mot etiw (májbúriy túrde motqa alıp keliw, yagniy qarsılas shax danasınıń júrisine imkaniyat qaldırmaw). oyın mat halınan tısqarı hár qıylı jollar menen, máselen, qarsılasınıń táslim bolıwı, oyınnıń teńbe-teń yamasa mat (shaxtıń júriwge jolı qalmawı) menen juwmaqlanıwı múmkin. shaxmat qaǵıydalarınıń anıq kelip shıǵıw dáwiri belgisiz bolsa da, zamanagóy qaǵıydalar birinshi márte orta ásirlerde qáliplesken. qaǵıydalar xix ásirdiń baslarına shekem biraz ózgertilip, házirgi kúndegi kóriniske kelgen. túrli regionlarda qáliplesken qaǵıydalar bir-birinen biraz parıqlanıp kelgen. búgingi kúnde standart qaǵıydalar shaxmat boyınsha xalıqaralıq basqarıw uyımı - fide (fédération internationale des échecs) tárepinen ornatıladı. ayırım milliy shólkemler tárepinen kishi ózgerisler kirgiziliwi múmkin. tez shaxmat, standart shaxmat, onlayn …

2 / 12

lsa qara reń dep ataladı. oyın basında on altı aq dana hám jáne sonsha qara danalar shaxmat taxtasına qoyıladı. shaxmat taxtasındaǵı kvadratlar sonday etip jaylastırılgan, hárbir oyınshınıń jaqın oń múyeshinde aq kvadrat boladı. gorizontal qatarlar óz sanı atı menen, vertikal qatarlar bolsa jónelis atı menen ataladı. oyın basında taslar diagrammada kórsetilgendey etip jaylastırılgan bolıwı kerek, yagniy hárbir tárep ushın bir shah, bir farzin, eki rux, eki pil, eki at hám segiz piyada kerek. dáneler birewden kvadratqa tómendegishe jaylastırıladı: ruxlar sirtqi múyeshlerge - shaxmat taxtasının on hám shep shetine jaylastırıladı. atlar ruxlardan keyin - on hám shep múyeshke, aqlar b1 hám g1 xanalarına, qaralar bolsa b8 hám g8 xanalarına óz atların jaylastıradı; filler atlardan keyin, aqlar c1 hám f1 xanalarına, qaralar bolsa c8 hám f8 xanalarına óz fillerin taqlaydı; shax qanday rende bolsa, farzin de sonday tártipte yaǵnıy aq farzin aq xanada, qara farzin qara xanada c bagıtındaǵı pilden keyin jaylastırıladı. …

3 / 12

oladı. rásmiy shaxmat qaģıydaları aq rende kim oynawın anıqlaw tártibin belgilemeydi. anıq bir qarar turnirge tán qaǵıydalarǵa (máselen, shveycariya sistemasındaǵı turnir yamasa dóńgelekli turnir) yamasa básekisiz oyın bolsa, óz-ara kelisim boyınsha ámelge asırıladı. básekessiz oyınlarda bul jaǵdayda kóbinese tosattan tańlaw qollanıladi. ulıwma usıl - bir adam hár bir reńnen bir dananı (ádette piyadanı) eki qolında jasıradı, qarsılası bolsa tańlaydı, keyin ashılgan dananıń reńinde oyın baslanadı. shaxmattıń hár bir danası ózine tán háreketleniw usılına iye. dona bas kvadratqa júredi. bunnan tısqarı, qarsılasınıń danasın qolǵa kirgiziwi hám ol jaylasqan bólmege ótiwi múmkin. shaxmatta attan basqa heshbir dana ózinen aldında yamasa qaptalında turgan dananıń ústinen óte almaydı. shax hám ruxtıń rokirovka etiliwi bunnan tısqarı. oyın dawamında utıp alınǵan dana shaxmat taxtasınan alıp taslanadı. shaxtı mat qılıw múmkin, biraq utıp alıw múmkin emes. deneler tómende keltirilgen tárizde háreketlenedi: shax gorizontal, vertikal yamasa diagonal bagdar boyinsha tek bir ketek júris arqalı háreketlenedi. rokirovka dep atalıwshı …

4 / 12

t gorizontal, keyin bir kvadrat vertikal tárizde jilistiriw yaki bir kvadrat gorizontal, keyin eki kvadrat vertikal tárizde, yagniy l háribi kórinisinde ámelge asırıw múmkin. attıń aldında turǵan basqa danalar oǵan tosqınlıq ete almaydı[ paydalang`an a`debiyatlar 1 „the staunton standard“. www.worldchesshof.org. qaraldi: 26-iyul 2023-yil. o‘yin qoidasi. taxta va sipohlar nomlanishi — 20-bet. qaraldi: 26-iyul 2023-yil. shaxmat donalari. yosh kuch — 122-bet. qaraldi: 26-iyul 2023-yil. o'yin qoidalari. toshkent: yosh kuch, 2021 — 134-bet. qaraldi: 26-iyul 2023-yil. „rules of chess.“. www.academickids.com. qaraldi: 30-iyul 2023-yil. „chess rules: complete list of official rules of chess“. www.chessjournal.com. qaraldi: 28-iyul 2023-yil. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxmat qagıydaları"

shaxmat qagıydaları (soniń menen birge shaxmat nizamları dep te ataladı) shaxmat oyınındaǵı tártip-qaǵıydalardı úyretedi. shaxmat eki oyınshınıń qatnasıwındaǵı anıq emes strategiyalı stol oyını bolıp tabıladı, hár bir oyınshı shaxmat taxtasında altı túrdegi on altı dananı basqaradı. donalardıń hár biri ózine tán tárizde háreketlenedi. oyınnıń maqseti - qarsılas shaxın mot etiw (májbúriy túrde motqa alıp keliw, yagniy qarsılas shax danasınıń júrisine imkaniyat qaldırmaw). oyın mat halınan tısqarı hár qıylı jollar menen, máselen, qarsılasınıń táslim bolıwı, oyınnıń teńbe-teń yamasa mat (shaxtıń júriwge jolı qalmawı) menen juwmaqlanıwı múmkin. shaxmat qaǵıydalarınıń anıq kelip shıǵıw dáwiri belgisiz bolsa da, zamanagóy qaǵıydalar birinshi márte orta ásirlerde qáliplesken. qaǵıydalar xix ásird...

This file contains 12 pages in PPTX format (3.7 MB). To download "shaxmat qagıydaları", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxmat qagıydaları PPTX 12 pages Free download Telegram