yorug‘lik interferensiyasi

DOCX 48 pages 830.3 KB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 830.3 KB

File type DOCX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi 19 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti fizika-matematika fakulteti fizika kafedrasi eshmurodova saida toshboltayevna “5140200-fizika” ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun yorug‘lik interferensiyasini o‘rganish mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar: o‘qit. m. raxmonova “himoyaga tavsiya etilsin” fizika-matematika fakulteti dekani:________prof.a.q.tashatov “____”_____________2016 yil mundarija kirish……………………………………………………………..3 i.bob. yorug‘lik interferensiyasi………………………………. 1.1 yorug’lik va uning xossalari………………………….5 1.2 interferensiya hodisasi……………………………….13 1.3 yung tajribasi……………………………………….22 1.4 interferension had tushunchasi va kogerentlik muammosi……………………………………………29 ii. bob. interferensiya asosli qurilmalar…………………………….. 2.1. i. jamen va maykelson interferometrlari………………38 2.2. fabri-pero interferometri………………………………42 2.3. yorug‘lik interferensiyasining amaliy ahamiyati………45 xulosa…………………………………………………46 adabiyotlar……………………………………………47 kirish yorug‘lik insonlarni kundalik hayotida muhim rol o‘ynaydi. har kuni yorug‘lik ta’sirida ro‘y beradigan jarayonlar bilan chambarchas bog‘liq holda hayot kechiramiz. shu sababli yorug‘lik xossalarini bilish doimo kishilar uni o‘rganishga va yorug‘lik ta’sirida yuz beradigan jarayonlar sababini bilishga, tajriba o‘tkazib natijalarini tushuntirishga intilib kelishgan. ingliz olimi i.nyuton yorug‘lik difraksiyasi, dispersiyasi …

2 / 48

inlar, to‘lqinlarning bir-birini ko‘chaytirishi va susaytirishidan yorug‘lik xossalarining rolini bilish juda zarur. shu sababli bitiruv malakaviy ishining mavzusini “yorug‘lik interferensiyasini o‘rganish” deb nomladik. ishda interferension manzara va interferensiya hodisasiga asoslanib ishlaydigan qurilmalarning tuzilishi, ishlash prinsiplari keltirilgan. bitiruv malakaviy ishning maqsadi va vazifasi: interferensiya hodisasini ro‘y berish shartlari va interferensiyaga asoslanib ishlaydigan qurilmalar bilan tanishish. interferension had, kogerent to‘lqinlar, fazalar farqining o‘zgarmasligini, maksimum, minimumlik shartlari, yo‘llar farqini turli usullarda tushuntirish. bitiruv malakaviy ishning o‘rganilish darajasining qiyosiy tahlili: bmi mavzusini yoritishda ushbu mavzuga oid adabiyotlar va xorijiy jurnallarda chop etilgan ilmiy maqolalar o‘rganildi va ular asosida qiyosiy tahlil qilindi. bitiruv malakaviy ishning tadqiqot obyekti va predmeti: ishning obyekti sifatida interferensiya hodisasi olingan. interferensiya hodisasini ro‘y berish shartlari va interferensiyaga asoslanib ishlaydigan qurilmalar tadqiqot predmeti. bitiruv malakaviy ishning ilmiyligi va ahamiyati: interferenysiya hodisasidan amalda ishlab chiqarish va sanoatda qo‘llanilish usullari va amaliy ahamiyati aniqlangan. bitiru malakaviy ishini ilmiy yangiligi: interferensiya hodisasi asosida ishlaydigan …

3 / 48

hayot hech qachon bir joyda to‘xtab turmasligini, albatta, yaxshi anglaymiz,- deydi i. karimov.- agarki biz xxi asrda, tobora avj olayotgan globallashuv jarayonlari, internet va intelektual tarraqiyot hal qiluvchi rol o‘ynayotgan bir davrda yashayotganimizni hisobga oladigan bo‘lsak, hayotimiz naqadar shiddatli sur’atlar bilan o‘zgarib borayotganini, ayniqsa, chuqur his qilamiz[1]. i bob. yorug‘lik interferensiyasi 1.1. yorug’lik va uning xossalari optika – fizikaning bo‘limi bo‘lib, yorug‘likning fizik tabiatini va xossasini hamda moddalar bilan o‘zaro ta’sirini o‘rganadi. bu yorug‘lik haqidagi ta’limot, fizikaning boshqa bo‘limlari bilan uzviy bog‘lanishdadir. optik hodisalarni chuqur o‘rganish fizikaning boshqa bo‘limlarini rivojlanishi uchun zamin yaratdi. masalan: atom va molekulalar tuzilishi haqidagi zamonaviy nazariya spektroskopiya sohasidagi kashfiyotlar natijasida yuzaga keldi. fizikaning texnika bilan uzviy aloqadorligi tufayli texnikaning ko‘p sohalarida optikadan foydalaniladi. masalan: fotografiya, kino, televideniye va h.k., fizikaga yaqin bo‘lgan boshqa tabiiy fanlar - biologiya, ximiya va astronomiyada ilmiy kuzatish va analizning optik usullarini qo‘llash natijasida keyingi yillarda katta yutuqlarga erishildi. keyingi yillarda …

4 / 48

kelgan. boshqacha qilib aytganda, inson aql idrokini tanibdiki yorug‘lik tabiatini, yorug‘likni modda bilan o‘zaro ta’sirini va boshqa optik hodisalarni o‘rganishga harakat qiladi. o‘rganilgan muammolarni bayon qilib kitoblar yozadi, ilmiy maqolalar chop etadi. ushbu qo‘llanmagacha ham optika muammolariga bag‘ishlanib, juda ko‘p sonli kitoblar, o‘quv qo‘llanmalar, ilmiy asarlar yozilgan va bundan keyin ham yoziladi. optikaning rivojlanish tarixi bilan bog‘liq bugungi taraqqiyoti yorug‘lik xossalarining bitmas-tuganmasligidan, yangi yanada muhimroq qonuniyatlar va kashfiyotlarning ochilishi to‘xtamasligidan dalolat beradi. optikaning ana shu yutuqlarga olib kelgan uning asosiy qonun qoidalarini qarashdan oldin uning fan sifatida rivojlanishini tasdiqlovchi tarixiy faktlarga qisqacha to‘xtalib o‘tamiz. yorug‘likning tabiati va uning tarqalish qonunlari haqidagi masala qadimgi grek faylasuflari tomonidan o‘rtaga tashlangan edi. bizning eramizdan 300 yil oldin yozilgan «optika» va «katoptrika» (yorug‘likning qaytishi) nomli asarlarda ko‘rish nurlari haqida ma’lumot berilgan. guyo bu no‘rlar ko‘zdan chiqib xuddi barmoqlarga o‘xshab jismni ushlab ko‘rgandek bo‘lar emish va bizga xabar berar emish. albatta bunday nazariya tajribada isbotlanmadi …

5 / 48

ilgan normal (n) bir tekislikda yotadi. 1.1- rasm yorug‘likning sinishi xviii asrning boshida mikroskop va ko‘rish trubasi kashf etildi. optik asboblar keng miqyosda astronomiya va boshqa sohalarda ishlatila boshlandi. bu optik asboblarning takomillashtirilishi yorug‘likning qaytishi (katoptrika) va yorug‘likning sinishi (dioptrika) to‘g‘risidagi ta’limotlarni ham rivojlantirishni talab etar edi. 1620 yilga kelib golland fizigi snellius ikki muhit yondashgan chegarada yorug‘likning sinish qonunini miqdoriy jihatdan asosladi. bu qonunning quyidagi matematik holatda yozilishi dekartga tegishlidir. (1637) dekart birinchi bo‘lib bu qonunni yorug‘likning nyuton tomonidan taklif etilgan korpuskulyar nazariyasiga asoslanib tushuntirish uchun o‘rinib ko‘rdi. mikroskop, ko‘rish trubasi, parobolik ko‘zgularning kashf etilishi bu tasavvurlarni to‘ldirib mukammallashtirib bordi. xvii asrning oxirlariga kelib yorug‘likning tabiati to‘g‘risida ikkita nazariy qarash paydo bo‘ldi. birinchisining asoschisi i.nyuton bo‘lib, uning fikricha yorug‘lik mayda zarralardan ya’ni korpuskulalardan tashkil topgan (korpuskulyar nazariya). ikkinchisining asoschisi r.guk va x.gyuygens bo‘lib, bularning fikricha yorug‘lik butun olamni to‘ldiruvchi gipotezik elastik muhit - olam efirida tarqaluvchi elastik to‘lqin deb …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yorug‘lik interferensiyasi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi 19 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti fizika-matematika fakulteti fizika kafedrasi eshmurodova saida toshboltayevna “5140200-fizika” ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun yorug‘lik interferensiyasini o‘rganish mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi ilmiy rahbar: o‘qit. m. raxmonova “himoyaga tavsiya etilsin” fizika-matematika fakulteti dekani:________prof.a.q.tashatov “____”_____________2016 yil mundarija kirish……………………………………………………………..3 i.bob. yorug‘lik interferensiyasi………………………………. 1.1 yorug’lik va uning xossalari………………………….5 1.2 interferensiya hodisasi……………………………….13 1.3 yung tajribasi……………………………………….22 1.4 interferension had tushunchasi va kogerent...

This file contains 48 pages in DOCX format (830.3 KB). To download "yorug‘lik interferensiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yorug‘lik interferensiyasi DOCX 48 pages Free download Telegram