dunyo xalqlarining tarkibiy tuzilmalari va ularning geografik manzarasi

DOC 69 стр. 447,5 КБ Бесплатная загрузка

69 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 447,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 69

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 69

kirish dunyo xalqlarining tarkibiy tuzilmalari va ularning geografik manzarasi mundarija kirish………………………………………………………………… 1 bob. dunyo aholisining geografik tavsifi……………………. 1.1 dunyo aholisining etnodemografik tavsifi………………… 1.2 dunyo aholisning hududiy joylashuvi…………………….. 2 bob. dunyo aholisining tarkibiy tuzilmalari va geografiyasi……. 2.1 dunyo xalqlarining tarkibiy tuzilmalari……………………………. 2.2 xalqlarning hududiy joylashuvi va tarkibiy tuzulmalarining o’zaro bog’liqligi………………………………………………………………………. 3 bob. xalqlarning hududiy joylashuvi va tarkibiga ta’sir etuvchi omillar………………………………………………………………………….. 3.1 xalqlarning hududiy joylashuvi bilan bog’liq muommolar…… 3.2 dunyodagi demografik jarayonlar va muommolar …………… xulosa………………………………………………………………….. foydalanilgan adabiyotlar ………………………………………… kirish insoniyat paydo bo’libdiki, jamoa bo’lib yashab kelgan. tarixiy taraqqiyotning yuksalishi davomida jamoalar kengayib, turli xil etnografik birliklarning rivojlanishi natijasida turli xil xalqlar paydo bo’lgan. ma’lumki, bundan 10-15 ming yillar muqaddam yer yuzida aholi juda kam bo’lgan va sekinlik bilan ko’paygan. o’sha vaqtlarda inson tabiatga qaram bo’lgan, odamlar ovchilk va oziq yig’ish bilan kun kechirganlar. keyinchalik chorvachilik va dexqonchilikning rivojlanib borishi bilan aholining o’sishi ham birmuncha tezlashdi. hozirgi vaqtda aholi sonining o’sishi ayrim …

2 / 69

yashaydilar, ovchilik va yovvoyi o’simlik terish bilan kun kechiradilar, yaqinga qadar ular o’zlaridan boshqa odamlar borligini bilmaganlar ham. yer yuzida hammasi bo’lib, 2 mingga yaqin katta va kichik xalq mavjud. ular turli tillarda so’zlashadilar, ularning urf-odatlari ham turlicha. xalqlar tashqi ko’rinishi bilan ham farqlanadilar. masalan, yaponlar dag’al qora sochli va bodomko’z, barcha bengallar qorachadan kelgan, tropik afrikada yashovchi xalqlar esa qora tanli, sochlari jingalak bo’ladi. har bir xalq o’zining maxsus tilida so’zlashadi. biroq bundan mustasno holatlar ham mavjud. maslan, inglizlar va amerikaliklar bir xilda – inglizcha, nemischa va avstryaliklar esa nemis tilida, ispanlar hamda janubiy va markaziy amerikaning ko’pchilik xalqlari ispancha so’zlashadilar. lekin ular turli xalqlardir: ularning har biri o’z tarixi, turmush tarzi va urf-odatlariga ega. xalqlar o’rtasida tafovvutlar ko’p, lekin ularning o’xshashlik va umumiylik tomonlari ham mavjud. xalqlarning hammasi bir bo’lib insoniyatni tashkil etadi. mana shu insoniyatning tarkibiy tuzilmalari va ularning geografik manzarasini ilmiy asosda o’rganish zamonaviy geografiyaning dolzarb …

3 / 69

miyligi, jinsiy balog’at va oila tarkibi kabilar butun jamiyat rivojlanishi bilan o’zaro jips va uzviy aloqadordir. ular jamiyat rivojlanishiga tobe bo’lib, unga ta’sir o’tkazadi, u yoki bu davlatlarda ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishlar kechishini osonlashtiradi yoki qiyinlashtiradi. shuning uchuun ham aholi sonining o’zgarishiga aloqador muommolar , uning hududiy joylashuvi va mamlakat iqtisodiyotiga ta’siri ko’plab olimlar, demogroflar, iqtisodchilar, geograflar, faylasflar, xuquqshunoslar, tibbiyotchilar va boshqalar diqqatini doimo jalb etib keladi. aholi sonining o’sib borishi, mehnat resurslaridan foydalanish, aholini oziq-ovqat va boshqa ehtiyojlarini qondirish va hakazo muommolar aholi geografiyasi va boshqa tarmoqlarning eng asosiy muommolaridir. aholini tadqiq etish va jamiyat rivojlanishidagi ro’lini ta’riflash, shuningdek jamiyat taraqqiyotida turlicha o’ringa ega bo’lgan aholi qatlamlarini o’rganinishda juda ko’plab ish qilingan va nazariyalar yaratilgan. bunday nazariyalar va qonuniyatlar ishlab chiqarish negizida aholining rivjlanishini tushuntirib berishga qaratilgan bo’lib, insoniyat kelajagi va taraqqiyotini boshqarish va bashorat qilishda muhim ro’l o’ynaydi. shuni ta’kidlash joizki, aholining rivojlanishi haqidagi nazariyalar vaqt nuqtai nazardan nisbiydir va …

4 / 69

g geografik tavsifi 1.1 dunyo aholisining etnodemografik tavsifi kishilarning qadim zamonlarda vujudga kelgan umumiyliklari etnik birliklardir. etnik birliklarinng ibtidoiy jamoa tuzumidan to hozirgi davrgacha uchraydigan kateogriyalari asosan, urug’, qabila, elat, millatlardan iboratdir. kishilarning eng qadimiy etnik birligi - urug’ kategoriyasidir. bu kategoriya asosan ibtidoiy jamoa tuzumida vujudga kelib ana shu formatsiyaning asosiy ijtimoiy-iqtisodiy yacheykasi bo’lgan va u odamlarning qon qarindoshligiga asoslangan edi. urug’chilikni asosiy belgilari. 1) urug’ a’zolarining bir-biri bilan qon-qardoshligi. 2) urug’ a’zolari ho’jalik faoliyatining birligi. 3) ijtimoiy hayotning, turmushning va endi vujudga kelayotgan madaniyatning birligi. odamlar etnik birligining ikkinchi yuqoriroq bosqichi qabiladir. urug’larning qabilalarga birlashuvi ham kishilarning ibtidoiy jamoa tuzumiga xos umumiyligidir. rivojlanayotgan qabilalarning odatda, o’z tili yoki shevasi va alohida territoriyasi bo’lgan, mahsus kengash tomonidan boshqarilgan. urug’ va qabila kategoriyalaridan keyin elat kategorisi vujudg kelgan. elat - urug’ va qabila birliklariga nisbatan yuqoriroq bosqichdir. elat birligi asosan feodalizm jamiyati davrida, ba’zan esa quldorlik davridayoq tashkil topa boshlagan. …

5 / 69

lar ham alohida millat sifatida tashkil topadi deb bo’lmaydi. xalqlar o’rtasida tengikning yo’qligi, ko’p sonli va kuchli xalqlarning ekspluatator sinflar tomonidan mayda xalqlarning shafqatsiz ekspluatasiya qilinishi, madaniyat va iqtisodiyotining rivojlanishi yo’lida sun’iy g’ovlarning vujudga keltirilishi ularning millat sifatida tashkil topishi va rivojlanishiga to’sqinlik qiladi. millatlar rivojlanishidagi bu ikki tendensiya o’rtasidagi ziddiyat antagonistik formaga kiradi. rivojlangan kapitalistik mamlakatlarning burjuaziyasi boshqalarning territorisini bosib oladi, boshqa xalqlarni asoratga olib boradi. shu narsani qayd qilish kerakki, kishilar etnik umumiyligining milliy bosqichi, asosan, kapitalizmga xos bo’lgan holda, juda ko’p xalqlar sotsialistik revolyusiya g’alabasi natijasida kapitalistik taraqqiyot bosqichini o’tamasdan ham sotsialistik millat bo’lib jipslashishlari mumkin. millatlarning asosiy belgi va xususiyatlarining bu ta’rifi kapitalistik davlatlarga ham, sotsialistik millatlarga ham xosdir. chunki, millatlar sotsialistik ishlab chiqarish usuliga asoslanadilar va ularning manfaatlari, yagona ma’naviy qiyofasining belgilari umumiydir. millatlarning yanada rivojlanishi ularning ixtiyoriy ravishda va teng huquqlik asosida hamkorlik qilishi va bir-biriga yordam berishi tufayli amalga oshiriladiki, ular kommunistik jamiyatga, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 69 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dunyo xalqlarining tarkibiy tuzilmalari va ularning geografik manzarasi"

kirish dunyo xalqlarining tarkibiy tuzilmalari va ularning geografik manzarasi mundarija kirish………………………………………………………………… 1 bob. dunyo aholisining geografik tavsifi……………………. 1.1 dunyo aholisining etnodemografik tavsifi………………… 1.2 dunyo aholisning hududiy joylashuvi…………………….. 2 bob. dunyo aholisining tarkibiy tuzilmalari va geografiyasi……. 2.1 dunyo xalqlarining tarkibiy tuzilmalari……………………………. 2.2 xalqlarning hududiy joylashuvi va tarkibiy tuzulmalarining o’zaro bog’liqligi………………………………………………………………………. 3 bob. xalqlarning hududiy joylashuvi va tarkibiga ta’sir etuvchi omillar………………………………………………………………………….. 3.1 xalqlarning hududiy joylashuvi bilan bog’liq muommolar…… 3.2 dunyodagi demografik jarayonlar va muommolar …………… xulosa………………………………………………………………….. foydalanilgan adabiyotlar ……………………………………...

Этот файл содержит 69 стр. в формате DOC (447,5 КБ). Чтобы скачать "dunyo xalqlarining tarkibiy tuzilmalari va ularning geografik manzarasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dunyo xalqlarining tarkibiy tuz… DOC 69 стр. Бесплатная загрузка Telegram