fitopreparatlar texnologiyasi fanini qisqacha tarixi. fanning boshqa fanlar bilan bog‘liqligi

DOC 68,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1502773093_68893.doc fitopreparatlar texnologiyasi fanini qisqacha tarixi. fanning boshqa fanlar bilan bog‘liqligi reja: 1. fanning tarixi 2. biofaol moddalarni ajratish. 3. ajratib olingan moddalarni tozalash. 4.texnologik jarayonlarni apparatlar bilan jixozlash. kirish. fanning predmeti maqsadi va boshqa fanlar bilan bog‘liqligi tabiatda birinchi paydo bo‘lgan tirik jonzot xastalikka uchraganda davosini atrof-muxitdagi o‘simliklardan topgan. tabobat paydo bo‘lgandan boshlab odamlar dorivor o‘simliklarni turli xastaliklar uchun xar xil usullarda ishlatib kelganlar. zamonaviy fizik-kimyoviy usullar rivojlana boshlashi bilan o‘simliklar kimyosi va farmakologiyasining muvoffaqiyatlari natijasida ba’zi o‘simliklarni shifobaxsh ekanligi aniqlandi. botaniklar, kimyogarlar va farmakologlarning izlanishlari o‘simlik tarkibida moddalarning xar xil sinflaridan (alkaloidlar, glikozidlar, flavonoidlar, kumarinlar, oshlovchi moddalar va boshqalar) qimmatbaxo dori vositalarni ajratib olish imkoniyatiga ega bo‘lishdir. bu izlanishlar natijasida fitopreparatlar kimyosi va texnologiyasi fani vujudga keldi. fitopreparatlar kimyosi va texnologiyasi fani o‘simliklar kimyosini va o‘simliklardan olinadigan dorivor maxsulotlarni analiz qilish usullari va ularni sanoatda olinish texnologiyalarini o‘rgatadi. fitopreparatlar ishlab chiqarish texnologiyasi murakkab va ko‘p bosqichlidir. o‘simlik tarkibining …

-o‘ti) foydalaniladi. fitopreparatlar kimyosi va texnologiyasining tibbiyotdagi axamiyati kattadir. chunki kimyo fanining ayniqsa sintetik kimyoning yuqori darajada taraqqiy qilishiga va ko‘plab kuchli ta’sir etuvchi dorivor moddalar sintez yo‘li bilan olinishiga qaramay tibbiyotda qo‘llaniladigan dorivor preparatlarning 40% ga yaqini o‘simliklardan olinadi. bu raqam ayrim kasalliklarni, masalan yurak-qon tomirlari kasalliklarini davolash soxasida ishlatiladigan dorivor preparatlarda 80% ni tashkil qiladi. kelajakda tibbiyotda dorivor o‘simliklar va ulardan olinadigan dorivor preparatlarni yanada ko‘proq ishlatish rejalashtirilmoqda. dorivor o‘simliklarga va ulardan olinadigan preparatlarga tibbiyot soxasida bo‘lgan talabning ortib borishiga asosiy sabab sintez yo‘li bilan olingan xar bir kimyoviy dorivor preparatni uzoq vaqt uzluksiz ravishda iste’mol qilish inson va xayvon organizmida turli noxush o‘zgarishlarni yuzaga keltirishidir. shunga ko‘ra so‘nggi vaqtlarda butun dunyoda o‘simlik dorivor preparatlariga - fitopreparatlarga va dorivor o‘simliklarga extiyoj ortmoqda. bu esa o‘z navbatida fanning axamiyatini yanada ortishiga olib keladi. fitopreparatlar kimyosi va texnologiyasi fanining o‘z oldiga qo‘ygan asosiy maqsadi quyidagilardan iborat: 1. fitopreparatlar yaratish uchun …

$iklar xazinasini boyitish maqsadida yangi dorivor o‘simliklar izlab topish va yangi, samarali fitopreparatlar yaratish. shu maqsadda xalq orasida va an’anaviy tibbiyotda ishlatiladigan dorivor o‘simliklarni xamda tibbiyotda ishlatiladigan dorivor o‘simliklarning boshqa turlarini o‘rganishni tashkil qilish. fitopreparatlar kimyosi va texnologiyasi fanini farmatsevtika institutlarida o‘qitiladigan barcha fanlar bilan bog‘liqligi katta. bu fan quyidagi fanlar bilan uzviy bog‘liqdir. bularga organik va noorganik kimyo, dori turlari texnologiyasi, galen preparatlari, kimyoviy texnologiya jarayonlari va apparatlari, botanika, o‘simliklar to‘qimalari biotexnologiyasi, analitik va fizik, kolloid kimyo, biokimyo va farmakalogiya fanlari kiradi. fitopreparatlar kimyosi va texnologiyasi fani nazariy, amaliy va laboratoriya mash\ulotlari qismlaridan tashkil topgan. nazariy qismida bu fanning axamiyati, boshqa fanlar bilan aloqasi, tarixi, dorivor o‘simliklarning manbai, ulardan biologik faol moddalarni ajratish va tozalash usullarini, texnologiyalarini (texnologik sxema va jarayonlari bilan), analiz qilishning umumiy usullarini o‘rganadi. institut laboratoriyalarida o‘tkaziladigan amaliy va laboratoriya mash\ulotlarda dorivor maxsulotlarni ntx (ntd) buyicha analiz qilishni, ulardan olinadigan preparatlarni jarayonlari texnologiyasi, xamda ularda ishlatiladigan …$

$uvchi birikmalarning kimyoviy formulasini yoza bilish. o‘simlik tarkibidagi moddalarning sharoit ta’sirida miqdor va sifat o‘zgarishlarini bilish. 6. o‘simlik maxsulotlarining tibbiyotda va boshqa soxalarda ishlatilishini, ulardan tayyorlanadigan dori turlarini va olinadigan dorivor moddalarni bilish. fanning qisqacha tarixi qadimdan insoniyat o‘simliklardan shifobaxsh vosita sifatida foydalanib keladi. dorivor o‘simliklar to‘\risidagi ma’lumotlar avloddan-avlodga, qabiladan-qabilaga faqat og‘zaki tarqalgan. davlatlar o‘rtasida savdo-sotiq va boshqa munosabatlar o‘rnatilgandan so‘ng, yana shu davlatlarda boshqa davlatlardan keltirilgan dorivor o‘simliklar xisobiga dorivor o‘simliklar maxsulotining turi ko‘payib bordi. yozuv paydo bo‘lganidan keyin dorivor o‘simliklar tu\risidagi ma’lumotlar yozma ravishda tarqala boshladi. bu fan tarixi ilm-fan taraqqiy topgan davrdan boshlanadi. qazilmalarda suriya shoxi assurbaninal kutubxonasidagi sopolga mixxat bilan yozilgan 22000 jadval topilgan, shundan 33 tasida dorivor maxsulotlar qayd qilingan. xozirga qadar saqlanib qolgan dorivor o‘simliklar xaqidagi ma’lumotlar asosan qadimiy yunon adabiyotlarida uchraydi. buqrot (gippokrat) bemorlarni parxez ovqatlar bilan davolagan. u yozgan kitoblarda dorivor o‘simliklarning 236 turi ta’riflangan. arastu va uning shogirdi tlofrast ko‘pgina o‘simlik …$

atga sazovor. osiyo davlatlarida qadimdan foydalanib kelinayotgan o‘simliklar, xayvon maxsulotlari va mineral moddalarni bir tizimga solishda arab shtfokorlarining xizmati katta bo‘ldi. ular tibbiyot soxasida yozilgan kitoblarni arab tiliga tarjima qilish bilan birga qayta nashrdan chiqardilar xamda xindistondagi dorivor maxsulotlar va moddalarni arab tibbiyotida qo‘llay boshladilar. o‘z davrining mashxur tabiblari bo‘lmish buxorolik abu ali ibn sino, xorazmlik abu abdullox muxammad ibn muso al-xorazmiy, abu bakir muxammad ibn zakaril ar-rozi, abu rayxon muxammad ibn axmad al-beruniy, arab muxammadxon o‘g‘li abdulqozixon, ibn baytar va boshqalarni butun dunyo taniydi. mashxur xakim abu ali ibn sino 1020 yilda 5 jildlik "alqonun" ("tibbiyot qonunlari") kitobini yozadi. bu kitobning ii jildi oddiy, v jildi esa murakkab dorilarga bag‘ishlangan bo‘lib, kitobning ii jildida o‘sha zamonda tibbiyotda ishlatiladigan 811 ta dorivor o‘simliklar, ulardan va xayvonlardan olingan maxsulotlar xamda mineral dorivor vositalar ta’riflangan. kitobda keltirilgan dorivor o‘simliklar soni 500 tadan, o‘simliklardan olingan dorivor vositalar soni 40 tadan oshadi. "al-qonun" ko‘pgina …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fitopreparatlar texnologiyasi fanini qisqacha tarixi. fanning boshqa fanlar bilan bog‘liqligi"

1502773093_68893.doc fitopreparatlar texnologiyasi fanini qisqacha tarixi. fanning boshqa fanlar bilan bog‘liqligi reja: 1. fanning tarixi 2. biofaol moddalarni ajratish. 3. ajratib olingan moddalarni tozalash. 4.texnologik jarayonlarni apparatlar bilan jixozlash. kirish. fanning predmeti maqsadi va boshqa fanlar bilan bog‘liqligi tabiatda birinchi paydo bo‘lgan tirik jonzot xastalikka uchraganda davosini atrof-muxitdagi o‘simliklardan topgan. tabobat paydo bo‘lgandan boshlab odamlar dorivor o‘simliklarni turli xastaliklar uchun xar xil usullarda ishlatib kelganlar. zamonaviy fizik-kimyoviy usullar rivojlana boshlashi bilan o‘simliklar kimyosi va farmakologiyasining muvoffaqiyatlari natijasida ba’zi o‘simliklarni shifobaxsh ekanligi aniqlandi. botaniklar, kimyogarlar va farmakologlarning i...

Формат DOC, 68,0 КБ. Чтобы скачать "fitopreparatlar texnologiyasi fanini qisqacha tarixi. fanning boshqa fanlar bilan bog‘liqligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fitopreparatlar texnologiyasi f… DOC Бесплатная загрузка Telegram