fizika fani va uni boshqa fanlar bilan bog‘liqligi

DOCX 12 sahifa 135,4 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 135,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ fizika fani va uni boshqa fanlar bilan bog`liqligi r e j a: 1. fizika fani va uni texnika bilan bog`liqligi. 2. mexanika, mexanik harakat.kinematika elementlari. 3. тezlik va tezlanish.normal va tangensial tezlanishlar. 4. aylanma harakat kinematikasi. burchakli tezlik va burchakli tezlanish. тayanch so`z va iboralar: fizika, texnika, tajriba, eksperiment, nazariya, kinematika, dinamika, statika, materiya, harakat, klassik mexanika, relyativistik mexanika, fazo, vaqt, sanoq tizimi, trayektoriya, ko`chish, tezlik, tezlanish, normal tezlanish, tangensial tezlanish. aylanma harakat, burchakli tezlik, burchakli tezlanish. fizika fani va uni texnika bilan bog`liqligi. fizika - jonsiz tabiat qonunlari o`rganiladigan asosiy tabiat fanlaridan biridir. fizikada o`rganiladigan hodisalar doirasini yoki bu fanning shartli chegaralarini aniqlash juda qiyin. keyingi vaqtda fizikaning plazma fizikasi, elementar zarralar fizikasi, yarimo`tkazgichlar …

2 / 12

dan avtomobilsozlikni jadal suratlar bilan rivojlanishi, fizikaning rivojlanishiga bog`liqdir. avtomobil dvigatellarining yangidan-yangi hillari, avtomobil tezligini katta qiymatlarga yetkazish yo`l harakat havfsizligini ta’minlash kabi muammolar fizikani rivojlanishiga asoslangan. fizika materiyaning tuzilishi va materiya harakatining eng umumiy ko`rinishlarini o`rganadi. o`rganish tajriba asosida boshlanadi. hodisalarni tabiiy sharoitlarda o`rganish asosida tajriba ortirish kuzatish deb, hodisalarni sun’iy sharoitda, ya’ni laboratoriya sharoitlarida amalga oshirib tajriba o`tqazishni esa eksperiment deb atash odat bo`lib qolgan. тajribalarda yig`ilgan axborotlar hodisani tushuntirish uchun gipoteza(ilmiy faraz)lar yaratishga asos bo`lib hizmat qiladi. тajribalarda tasdiqlangan gipoteza fizik nazariyaga aylanadi. shu bilan birga, fizik nazariya qayd qilinmagan yangi hodisalarni oldindan aytib bera oladi. mexanika. mexanik harakat. mexanika jismlarning yoki ularning qismlarini bir biriga nisbatan ko`chishidan iborat bo`lgan materiya harakatining eng sodda turi haqidagi ta’limotidir. mexanikaning taraqiyoti kishilik jamiyatining madaniy tarixi bilan uzviy bog`langandir. xvii asrda italiyalik fizik va astronom g.galiley (1564-1642) jismlar harakatining asosiy qonunini to`g`ri tushuntirib berdi. bu qonunni hamda o`z zamonasidagi olimlarning …

3 / 12

tabiatiga, ichki tuzilishiga va holatiga bog`liq, ular fizikaning mehanikadan boshqa bo`limlarida o`rganiladi. shu sababli mehanikada aniq masalalarni ko`rib chiqishda moddiy nuqta, absolyut qattiq jism, absolyut elastik jism, absolyut noelastik jism va shu kabi soddalashtirilgan modellardan foydalaniladi. klassik mexanika yoki nyuton mexanikasiga dinamikaning 1687 yilda nyuton aniqlagan uchta qonun asos qilib olingan. nyuton mexanikasi keyingi ikki yuz yilda katta muvaffaqiyatlarga erishdi. biroq fan rivojlanishi bilan klassik mexanika tushunchalariga mutloqa mos kelmaydigan faktlar ochildi (atom spektorining chiziqliligi, issiqlik nurlanishi, yorug`likni yutilishi, fotoeffekti, kompton effekti va boshqalar). bu faktlarni yangi nazariya-maxsus nisbiylik nazariyasi va kvant mexanikasi tushuntirib berdi. 1905 yilda eynshteyn yaratgan maxsus nisbiylik nazariyasida fazo va vaqt haqidagi nyuton tushunchalari qayta qarab chiqildi. natijada katta tezliklar mexanikasi ya`ni relyativistik mexanika yaratildi. relyativistik mexanika nyuton mexanikasini butunlay inkor qilmadi. relyativistik mexanika tenglamalari yorug`lik tezligidan kichik tezliklarda klassik mexanika tenglamalariga aylandi. kinematika elementlari. kinematika jism harakatini uni yuzaga keltiruvchi sabablarni tekshirmagan holda o`rganish bilan …

4 / 12

siyasidir r =r(t), x=x (t), y=y (t), z=z (t). demak sanoq tizimi va vaqtga ega bo`lgan holda jismlarning harakatini qaratayotgan bu jism o`lchamlarini e’tiborga olmasa ham bo`ladi. bunday jism moddiy nuqta deb ataladi. moddiy nuqtaning o`z harakati davomida chizgan chizig`i, yoki qoldirgan iziga trayektoriya deyiladi. trayektoriyaning uzunligi esa bosib o`tilgan yo`l deyiladi. jismning boshlang`ich va oxirgi vaziyatlarini tutashtiruvchi to`g`ri chiziq kesmasi ko`chish deyiladi. тezlik va tezlanish. fazoning biror a nuqtasidan boshlab harakatlanayotgan moddiy nuqta t vaqtdan so`ng b nuqtasiga kelsin. bunda moddiy nuqtaning ko`chishi r=r2 - r1. moddiy nuqta harakatining qanday jadallik bilan sodir bo`layotganligini harakterlash uchun tezlik tushunchasi kiritiladi. moddiy nuqtaning o`rtacha tezligi vaqt birligidagi ko`chishni ifodalovchi kattalikdir. moddiy nuqtaning oniy tezligi а r в r1 r2 o bo`lib radius vektordan vaqt bo`yicha olingan birinchi tartibli hosilani ifodalaydi. тo`g`ri chiziqli harakatda ko`chish bosib o`tilgan yo`lga teng, ya’ni r=s u holda o`rtacha tezlik yoki . тezlikni si tizimidagi o`lchov birligi …

5 / 12

ni birlik vaqtda son qiymatini o`zgarishini ifodalovchi 2 tezlanishga tangensial tezlanish deyiladi.at an a a nuqtadagi oniy tezlanish a=an+at тangensial tezlanish trayektoriyaga urinma bo`ylab yo`naladi. normal tezlanish esa egrilik radiusi bo`ylab markazga tomon yo`naladi. pifogor teoremasiga asosan rasmdan ko`rinib turibdiki asoba shuning uchun u holda demak, u holda u holda egri chiziqli harakatda umumiy tezlanish ifoda bilan aniqlanadi. aylanma harakat kinematikasi. burchakli tezlik, burchakli tezlanish. aylanma harakat deb shunday harakatga aytiladiki bunda qattiq jismning barcha nuqtalari, markazlari bir to`g`ri chiziqda yotadigan aylanalarni bo`ylab harakatlanadi. aylanma harakatda burchakli tezlik va burchakli tezlanish kattaliklari bilan harakterlanadi. burchakli tezlik deb aylanish radiusining birlik vaqtda burilgan burchagini ifodalovchi kattalikka aytiladi. harakat tekis bo`lib t vaqtda aylanish radiusi burchakka burilgan bo`lsa burchakli tezlik =/t (1) ga teng bo`ladi. burchakli tezlikning oniy qiymati (2) oniy burchakli tezlik burilish burchagidan vaqt bo`yicha olingan birinchi tartibli hosilaga teng. jism bir marta to`liq aylanganida 2 radian burchakka burilgani uchun, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fizika fani va uni boshqa fanlar bilan bog‘liqligi" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ fizika fani va uni boshqa fanlar bilan bog`liqligi r e j a: 1. fizika fani va uni texnika bilan bog`liqligi. 2. mexanika, mexanik harakat.kinematika elementlari. 3. тezlik va tezlanish.normal va tangensial tezlanishlar. 4. aylanma harakat kinematikasi. burchakli tezlik va burchakli tezlanish. тayanch so`z va iboralar: fizika, texnika, tajriba, eksperiment, nazariya, kinematika, di...

Bu fayl DOCX formatida 12 sahifadan iborat (135,4 KB). "fizika fani va uni boshqa fanlar bilan bog‘liqligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fizika fani va uni boshqa fanla… DOCX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram