kimyoviy qurol

PPTX 17 pages 454.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 454.8 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

toshkent tibbiyot akademiyasi kimyoviy qurol. kimyoviy zararlanish o’chog’i. kimyoviy vaziyatni baholash. kimyoviy qurol zaxarlovchi modda va uni qo’llash uchun qo’llaniladigan vositalar tushuniladi. zaxarlovchi moddalarni mo’ljalga olib borish uchun aviatsion bombalar, kichik vazndagi kassetali aviatsion kimyoviy bombalar, to’kadigan aviatsion bombalar, raketa vositalari, ko’p stvolli qurilma (reaktiv minometlar), artilleriya kimyoviy snaryadlari va minalari, kimyoviy fugaslar, aerozolli generatorlar, kimyoviy qo’l granatalari va tutunli shashkalar qo’llaniladi. asosiy klinik zararlanish alomatiga qarab (klinik, toksikologik tasnif) zaxarlovchi moddalar 6 guruhga bo’linadi: nervlarni (asabni) falajlash ta’siriga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar - zarin, zoman, v-gazlar. bo’g’uvchi ta’siriga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar - fosgen, difosgen. terida yara paydo qilish ta’siriga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar - iprit, lyuizit, azotli iprit. ta’sirlash hususiyatiga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar. umumiy zaxarlanish ta’siriga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar - sinil kislota, xlorsian. psixokimyoviy ta’sirga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar-bi-zet (bz), (dlk). zararlanishning oxirgi natijasiga qarab o’ldiruvchi ta’siriga ega (nervlarni falaj qiluvchi, terida yara paydo qiluvchi, umumiy …

2 / 17

da past bo’ladi. zaxarli xossasini ochiq joylarda bir necha daqiqagacha saqlaydi. shuning uchun asosan havoni zaxarlash maqsadida qo’llaniladi. bu moddalar bug’lanib, zaxarli modda aralashgan bulut hosil bo’ladi, bunday bulutlar shamolda uchib, ba’zan 10-15km gacha etib boradi. bu guruhga umumiy zaxarlovchi va bo’g’uvchi zaxarlovchi moddalar kiradi. nervlarni falajlash ta’siriga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar hozirgi vaqtda hamma zaxarlovchi moddalar ichida eng kuchli va tez o’limga sabab bo’luvchi modda bo’lib hisoblanadi. bular qaysi usullar bilan organizmga tushishidan qat’iy nazar insonni zararlaydi, hatto shikastlanmagan teri va shilliq pardalarga tushganda ham. boshqa zaxarlovchi moddalardan farqli o’laroq, fosfororganik moddalar rangsiz va hidsiz. shuning uchun odam ko’pincha himoya vositalarini kiyishga kechikadi. nervlarni zararlovchi moddalarning o’ziga xos xususiyatlari zaxarlanishning klinik manzarasi tezda rivojlanadi bu zaxarlovchi moddalar organizmga tushganda teri qavatlarida va shilliq pardalarda hech qanday mahalliy o’zgarishlar yuzaga chiqmaydi. zaxarlovchi moddalar teri orqali organizmga tushishi teriga tezda kimyoga qarshi shaxsiy paket bilan ishlov berishni talab qiladi. zararlangan kishilarga …

3 / 17

am miqdorda bo’lganda bir necha daqiqadan keyin namoyon bo’ladi. zararlangan kishilar nafas olishi bir oz qiyinlashishi, ko’z xiralashishi, ko’zda og’riq paydo bo’lishi, bosh og’rishi (ayniqsa, peshona sohasida) bosh aylanishi va ko’ngil aynashidan shikoyat qiladilar. taxminan 5-10 daqiqadan keyin mioz paydo bo’ladi, ko’z qorachig’i keskin torayib ketadi. rangdor pardaning radial mushaklari, kipriksimon mushaklar qisqaradi, ko’z korachig’i torayadi. shu tufayli ko’z ichki bosimi pasayadi, ko’z yaqin turgan narsalarni ko’rishga moslashadi, kechqurun yoki sun’iy yoritilgan joylarda ko’rish yo’qoladi. ba’zan to’sh suyagi orqasida tirnalovchi og’riq seziladi, me’da sohasida tarqok og’riq paydo bo’ladi. zaxarli moddalar ta’siri to’xtaganda intoksikatsiya tez pasayadi va bir necha kundan so’ng (2-5 sutka) yo’qoladi. o’rta darajali zararlanish og’ir kechishi bilan ifodalanadi. yengil darajali zararlanishdagi klinik alomatlarga qo’shimcha ya’ni havo yetishmovchiligi, ko’krak qisilishi alomatlari paydo bo’ladi, hansirash yuzaga keladi. qorin sohasida og’riq kuchayadi, bronxospazm alomatlari paydo bo’ladi, shilliq pardalarda ko’karish vujudga keladi, yo’tal kuchayadi, bunda shilimshiq suyuqlik ajraladi, ichaklarning qisqarishi kuchayadi, natijada …

4 / 17

iyadagi zaxarlovchi moddalarning bug’lari havo orqali nafas olinganda qisqa vaqt davomida klinik alomatlar - bronxospazm, so’lak oqishi, terlash, arterial bosimning pasayishi, ko’ngil aynash, qusish va boshqalar yuzaga keladi. zararlanishining og’ir darajasi boshlang’ich, talvasa tutishi, falajlanish yoki komatoz bosqichlarda o’tadi. boshlang’ich bosqichda- zaxarlanishning alomatlari kuchli namoyon bo’ladi, umumiy ahvol og’irlashadi, qo’zgalishlar kuchayadi, bosh og’rishi, qo’rqish, umumiy lohaslik rivojlanadi. ba’zi mushaklar tortishi paydo bo’ladi, keyinchalik klonik talvasalar yuzaga keladi. bu talvasa kishining yuzidagi, jag’idagi mushaklarda paydo bo’ladi va bo’yin, qo’l mushaklariga tarqaladi va klonik - tonik talvasalar paydo bo’ladi. talvasa bosqichida - zararlanganlarning ahvoli yanada yomonlashadi, hushidan ketadi, teri qoplamalari ko’karadi, sovuq yopishqoq ter bosadi, ko’z qorachig’i kichrayadi va yorug’likni sezmay qoladi, og’zidan ko’piksimon so’lak oqadi va boshqa klinik alomatlari bo’ladi. falajlanish yoki komatoz bosqichda - talvasalar sekin-asta yo’qola boshlaydi va butunlay to’xtaydi va chuqur koma holati rivojlanadi. bu holat markaziy nerv sistemasi shikastlanganidan dalolat beradi. tanadagi mushaklar bo’shashib ketadi, ayrim hollarda …

5 / 17

chadi. ipritdan zaxarlanganda organizmga zaharli moddaning qaysi yo’l bilan kirishidan qat’iy nazar, namoyon bo’ladigan patologik jarayonga barcha a’zolar va sistemalar jalb qilinadi. terining zararlanishi 5 bosqichda o’tadi. teri zararlanishining bosqichlari yashirin davr bu zaxar organizmga tushgan vaqtdan zaxarlanishning birinchi alomatlari paydo bo’lgungacha vaqt oralig’i. bu davrda zaxarlovchi moddalar ta’sirining zararlanuv alomatlari subyektiv ko’rinmaydi. eritemali bosqich - (o’rtacha 4-6 soatdan so’ng) bu turdagi zararlanishda ipritning juda past kontsentratsiyasi yoki bug’lari teriga ta’sir etganda paydo bo’ladi. yashirin vaqtdan so’ng terida och-pushti rangli, chegarasi noaniq eritematoz dog’lar paydo bo’ladi. vezikulez-pufakchali bosqich teriga iprit tushgandan 6-12 soat o’tgach, terining zararlangan sohasi aniq chegaralanadi. eritema atrofida rangsiz seroz suyuqlik bilan to’lgan mayda vezikulalar (pufakchalar) paydo bo’ladi. pufakchalar zararlangan teri sohasini qamrab olib, “ipritli marjon” ni hosil qiladi. keyinchalik pufakchalar kattalashib, o’zaro qo’shilishib ketadi va yirik pufakchalarni hosil kiladi. zararlanganlar teri tortishishi, simillovchi og’riq hamda pufaklar atrofida qattiq qichishish sezadi. 4-6 kundan so’ng pufakchalar yorilib ularning …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyoviy qurol"

toshkent tibbiyot akademiyasi kimyoviy qurol. kimyoviy zararlanish o’chog’i. kimyoviy vaziyatni baholash. kimyoviy qurol zaxarlovchi modda va uni qo’llash uchun qo’llaniladigan vositalar tushuniladi. zaxarlovchi moddalarni mo’ljalga olib borish uchun aviatsion bombalar, kichik vazndagi kassetali aviatsion kimyoviy bombalar, to’kadigan aviatsion bombalar, raketa vositalari, ko’p stvolli qurilma (reaktiv minometlar), artilleriya kimyoviy snaryadlari va minalari, kimyoviy fugaslar, aerozolli generatorlar, kimyoviy qo’l granatalari va tutunli shashkalar qo’llaniladi. asosiy klinik zararlanish alomatiga qarab (klinik, toksikologik tasnif) zaxarlovchi moddalar 6 guruhga bo’linadi: nervlarni (asabni) falajlash ta’siriga ega bo’lgan zaxarlovchi moddalar - zarin, zoman, v-gazlar. bo’g’uvchi ta’siri...

This file contains 17 pages in PPTX format (454.8 KB). To download "kimyoviy qurol", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyoviy qurol PPTX 17 pages Free download Telegram