ҳамидилла нигматович арипов (1940-2000)

DOCX 20,7 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1496128775_68418.docx ҳамидилла нигматович арипов (1940-2000) ўсимлик моддалари кимёвий технологияси ва ўсимликларни кимёвий ҳимоя қилиш технологияси соҳасидаги йирик олим, техника фанлари доктори, профессор, абу райхон беруний номидаги давлат мукофоти совриндори, ўз фа нинг ўсимлик моддалари кимёси института собик директори академик ҳамидилла арипов 1940 йил 10 октябрда таваллуд топган. унинг илмий фаолияти 1964 йидда ўзр фа нинг ўсимлик моддалари кимёси институтида бошланган. 1968 йили номзодлик, 1979 йили эса докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. ҳ. ариповнинг илмий ишлари vinca erecta ва peganum harmala ўсимликларидан баъзи алкалоидларни ажратиб олиш технологик жараёнларини чуқур ва ҳар томонлама ўргантлга бағишланган бўлиб, бир қатор алкалоидларни олишнинг технологик тизими ишлаб чиқилган, саиоатда ярим синтетик дезоксипеганин гидрохлоридини ишлаб чиқариш жорий этилган. олим томонидан алкалоидларни ажратиб олишнинг илмий асосланган технологик классификацияси ишлаб чиқилган. ҳ. арипов 1973 йилда институт раҳбарияти топшириғига кура пестицидлар технологияси гуруҳига бошчилик қилди. у ўз иш фаолиятида органик бирикмаларнинг лабораториядаги синтез усули (шиша колбалардаги)ни саноатга татбик этишда бу жараённи …
2
л, доронин, рослин ва дефолиант бутилкаптакс шулар жумласидандир. ҳ. ариповнинг ўсимлик моддалари кимёси институтининг технологик корпусини лойиҳалашда, фарғона «азот» ишлаб чиқаришидаги «ўзген», волгоград «химпром» ишлаб чиқаришидаги «бутилкаптакс», навоий эхз даги «толуин» саноат курилмасининг курилишидаги хизматлари беқиёсдир. шунингдек, дори препаратлари - аллапинин, дезоксипеганин, медамин, фенасал, альбендазол ва бошқаларни ишлаб чикаришни йўлга қўйиш у кяшидан катта куч-қувват, билим ва ғайратни талаб қилди. аллапинин препаратини амалиётга татбиқ этиш ва ишлаб чиқаришда ҳ. ариповнинг ҳиссаси жуда катта. бу препарат фармакология қўмитасидан ўтказилган, ишлаб чиқаришга рухсат олинган, «товар белгиси» олинган. аллапининнинг биринчи партиясини чиқариши йўлга қўйилган. аллапинин умки да яратилган янги антиаритмик дори воситасидир ва дунёда маълум антиаритмик препаратлардан устун туради. ҳозир препаратнинг субстанцияси юзлаб килограмм миқдорида ишлаб чиқарилади ҳамда ўзбекистонда ва хориж давлатларида (россия) дори воситаси шаклида истеъмолга чиқарилмоқда. ҳ. арипов ходимлари билан биргаликда дезоксипеганин препарати субстанциясини синтез қилишнинг янги кимёвий концепциясини ишлаб чиқди, бу эса уни олиш унумини 20 баробарга оширишга имкон берди. …
3
асининг субстанциясини маҳаллий хом ашёлар асосида олишнинг технологик томондан кулай усули яратилди. институтнинг тажриба- ишлаб чиқариш корхонасида мазкур дори воситасини олиш учун тажриба қурилмаси яратилди. белэтоний препарати синтетик атропин апкалоиди асосида синез қилинган ва муддатли таъсир этувчи миорелаксант сифатида тавсия этилган. препарат россия федерациясида клиник синовлардан ўтган бўлиб, барча меъёрий техник хужжатлари ўзр фармакология қўмитасига топширилган. линказол (4 - метокси - 5 пиперидинометилбензальдегид) препарати антинаркотик таъсирга эга бўлиб, нафас олиш йўлларини даволаш учун мўлжалланган. препарат тиббиётда қўлланиб келинаётган коразол препаратидан фаоллиги жиҳатидан 2 маротаба юқори бўлиб, заҳарлилик даражаси эса 2 марта кам эканлиги аниқланган. линказол препаратининг технологияси ишлаб чиқилган. янги доривор воситаларии яратиш билан бир қаторда янада самаралироқ йўнатишларни излаш ва улар асосида оригинат дори воситаларини татбиқ этиш ишлари олиб борилди. бу борада механокимёвий иммобилизацияланган медамин ва олма пектинидан медалек олишни кўрсатиш мумкин. бу препарат кенг антигельминтлик хусусиятига (кимё терапиясида оғир гельминтозлар: эхинококкоз, альвеококкоз, лямблиоз) эга. препаратнинг клиника олди синов …
4
тахассислик бўйича 14 нафар техника фанлари номзоди ва 2 нафар техника фанлари доктори тайёрланган. институт ҳаётидаги мухим воқеалардак бири бухуниттифоқ директив органларининг 771-сонли қарори бўлиб, унинг бажарилишига регионал раҳбар этиб ҳ. арипов тайинланган эди. ушбу карорга биноан ўзбекистон, россия, болгария давлатлари ҳамкорлигида ридомил [(металаксил, апрон) -n - (2,6 -диметилфенил) - n - (2 - метокси - ацетил) аланиннинг метил эфири] препарати яратилди. препарат қишлоқ хужалигида картошка, помидор, бодринг, пиё'з, узум, табак, хмель ва бошка кўпгина экинлар касалликларига қарши юкори самарали восита ҳисобланади. ридомил фунгицид сифатида фитофтороз, гоммоз, илдиз чириш, переноспороз, «ложная мучнистая роса» ва бошка касалликларга қарши қўллашга тавсия этилган ва кейинчалик болгарияда ридомил препаратини ишлаб чикарадиган завод курилиши мулжалланган эди. қарорнинг бажарилиши давлат томонидан муносиб тақдирланди, жумладан махсус турар жой қурилиб, ўзбекистонда биринчи марта бир йўла институт ходимларига 120 та янги квартира берилди. академик ҳ. арипов рақбарлигида қишлок хужалигида ишлатиладиган бир қатор препаратлар яратилган. шулардан бири розалин препарати бўлиб, …
5
давомида давлат ва ишлаб чиқариш синовлари учун институт тажриба - ишлаб чикариш корхонасида ишлаб чиқарилган ва 1981 йилда ишлатиш учун рухсат этилган. толуин 1982 - 1984 йилларда навоий электрокимё заводида курилган тажриба - синов курилмасида ишлаб чиқарилган ва 1000 гектардан ортиқ пахта далаларида ишлатилган. никамизолон препаратининг асосий таъсир этувчи моддаси -6 - нитро - 2 - метокси - карбониламинохиназолон -4 90 - 95% тозаликдаги кукун бўлиб, гоммоз, илдиз чириш касалликларига қарши ишлатиладиган уруғ дорилагичдир. никамизолон ўзининг фаоллиги билан фентурамдан юкори бўлиб, пахта ҳосиддорлигини оширишда муҳим ўрин тутади. ўстирувчилик хусусиятига эга бўлган тетранил препарати пахтачиликда, каноп, маккажўхори ва кўплаб мевалар етиштиришда ҳосилдорликни оширишда қўлланилади. кмах пахтачиликда вилт касаллигига қарши кўлланилади. ҳосилдорликни 2,1 - 3,8 ц/га оширади. кусцид - диэтиленгликолнинг монохлорацетати бўлиб, кишлоқ хужалигида гербицид сифатида қўлланилади. сарф нормаси - 5 - 10 кг/га. бутилкаптакс препарати ингичка толали пахта далаларида баргларни дефолиация қилиш учун ишлатилган. бутилкаптакс кўп йиллар давомида волгограддаги «химпром» ишлаб …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ҳамидилла нигматович арипов (1940-2000)" haqida

1496128775_68418.docx ҳамидилла нигматович арипов (1940-2000) ўсимлик моддалари кимёвий технологияси ва ўсимликларни кимёвий ҳимоя қилиш технологияси соҳасидаги йирик олим, техника фанлари доктори, профессор, абу райхон беруний номидаги давлат мукофоти совриндори, ўз фа нинг ўсимлик моддалари кимёси института собик директори академик ҳамидилла арипов 1940 йил 10 октябрда таваллуд топган. унинг илмий фаолияти 1964 йидда ўзр фа нинг ўсимлик моддалари кимёси институтида бошланган. 1968 йили номзодлик, 1979 йили эса докторлик диссертациясини ҳимоя қилган. ҳ. ариповнинг илмий ишлари vinca erecta ва peganum harmala ўсимликларидан баъзи алкалоидларни ажратиб олиш технологик жараёнларини чуқур ва ҳар томонлама ўргантлга бағишланган бўлиб, бир қатор алкалоидларни олишнинг технологик тизими ишлаб чи...

DOCX format, 20,7 KB. "ҳамидилла нигматович арипов (1940-2000)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.