statistika faniga kirish

DOCX 17 pages 95.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 95.1 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti statistika fanidan mustaqil ish mavzu: statistika faniga kirish bajardi: nematullayev faxriddin o’qituvchi: mamadaliyev odiljon reja kirish 1. statistika fanining asosiy tushunchalari va usullari 2. statistik ko'rsatkichlar va ularning tahlili 3. statistik tahlilning asosiy yo'nalishlari 4. statistika fanining amaliy qo'llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ruyxati kirish statistika fani insoniyatning ijtimoiy va iqtisodiy hayotida katta ahamiyat kasb etadi. bu fan orqali ma’lumotlarni to'plash, qayta ishlash, tahlil qilish va ulardan turli xulosalar chiqarish mumkin. statistika ko'plab sohalarda, jumladan, iqtisodiyot, tibbiyot, ijtimoiy fanlar, biologiya va texnika kabi turli fanlarda qo'llanilib, muhim ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. statistika fanining rivojlanishi uzoq tarixga ega bo'lib, uning dastlabki asoslari qadimgi dunyodan boshlangan. dastlab davlat va ijtimoiy hayot uchun zarur bo'lgan ma’lumotlar hisobini yuritishga qaratilgan bo'lsa, bugungi kunda statistik usullar ilmiy izlanishlar, iqtisodiy rejalashtirish, boshqaruv qarorlarini qabul qilish va boshqa ko'plab jarayonlarda keng qo'llaniladi. mazkur mustaqil ishda statistik …

2 / 17

timal foydalangan holda qaror qabul qilish jarayoniga yordam beradi. ushbu fan orqali ko‘p miqdordagi ma'lumotlarni oddiy ko‘rsatkichlarga aylantirish, o‘zgaruvchanlikni aniqlash va tendensiyalarni tahlil qilish mumkin. statistika fani ikki asosiy turga bo‘linadi: · deskriptiv statistika — mavjud ma'lumotlarni tasvirlash va tahlil qilish usullarini o‘rganadi. bu usul orqali ma'lumotlar taqsimoti, o‘rtacha qiymatlar, variatsiyalar kabi ko‘rsatkichlar hisoblanadi. · inferensial statistika — tanlangan namunalar asosida umumiy to‘plam haqidagi xulosalar chiqarishga yordam beradi. bu usul orqali gipotezalarni tekshirish, bashoratlar va prognozlar qilish kabi tahlillar amalga oshiriladi. statistika fanining ahamiyati iqtisodiyot, tibbiyot, ijtimoiy fanlar, texnika va tabiatshunoslik sohalarida ayniqsa sezilarli bo‘lib, bu fan yordamida inson faoliyatining ko‘plab jabhalarida aniq va asosli xulosalar chiqarish mumkin. statistika fani uzoq tarixga ega bo‘lib, uning kelib chiqishi insoniyat tarixining dastlabki bosqichlariga borib taqaladi. qadimgi misr, yunoniston va rimda aholining soni, yer maydonlari, soliqlar va mol-mulk haqida ma'lumotlar yig‘ilgan. u davrda statistika ko‘proq davlat va harbiy maqsadlarda qo‘llanilgan. o‘rta asrlarda esa …

3 / 17

statistik usullar paydo bo‘ldi. bugungi kunda statistika axborot texnologiyalari bilan bog‘lanib, katta ma'lumotlar (big data) va sun'iy intellektni qo‘llash imkoniyatlariga ega bo‘lib bormoqda. 1. statistika fanining asosiy tushunchalari va usullari statistika fani murakkab voqealar va jarayonlarni o‘rganish uchun asosiy tushunchalar va usullardan foydalanadi. ushbu tushunchalar ma'lumotlarni to‘plash, tasniflash, tahlil qilish va ulardan xulosalar chiqarishga yordam beradi. quyida statistikada keng qo‘llaniladigan asosiy tushunchalar va usullar yoritiladi: ma'lumotlar va ularning turlari: ma'lumotlar — statistik tadqiqotlar uchun zarur bo‘lgan sonlar yoki kategoriyalardan iborat bo‘lib, ular o‘zgaruvchilar orqali ifodalanadi. o‘zgaruvchilar miqdoriy yoki sifatli bo‘lishi mumkin: · miqdoriy ma'lumotlar — sonli ko‘rsatkichlarga ega bo‘lib, masalan, daromad, bo‘y, og‘irlik kabi o‘lchovlarni o‘z ichiga oladi. ular uzluksiz (bo‘yi, og‘irlik) yoki uzilgan (oila a'zolari soni) bo‘lishi mumkin. · sifatli ma'lumotlar — sifatlarni ifodalovchi ma'lumotlar bo‘lib, masalan, rang, tur, kategoriya kabi ko‘rsatkichlar hisoblanadi. ma'lumotlarni to‘plash uchun kuzatish, anketa yoki eksperiment kabi usullardan foydalaniladi. tanlanma va umumiy to‘plam: statistik tadqiqotlarda …

4 / 17

kuzatish — butun umumiy to‘plam to‘liq o‘rganiladi. · tanlanma kuzatish — umumiy to‘plamning faqat bir qismi tanlanib o‘rganiladi. · davriy kuzatish — ma'lum davr oralig‘ida ma'lumotlar yig‘iladi (masalan, har yilgi aholi sanog‘i). · bir martalik kuzatish — bir martalik yoki vaqtinchalik jarayonlar uchun amalga oshiriladi. o‘rtacha va tarqoqlik ko‘rsatkichlari: statistik tahlilda o‘rtacha va tarqoqlik ko‘rsatkichlari muhim rol o‘ynaydi: · o‘rtacha ko‘rsatkichlar — tanlanma yoki umumiy to‘plamning markaziy qiymatini ifodalaydi. eng ko‘p qo‘llaniladigan o‘rtacha ko‘rsatkichlar: · o‘rtacha arifmetik — qiymatlar yig‘indisini ularning soniga bo‘lish orqali topiladi. · median — barcha qiymatlar ketma-ket joylashganida markaziy qiymatni ifodalaydi. · moda — eng ko‘p uchraydigan qiymat. · tarqoqlik ko‘rsatkichlari — qiymatlarning o‘zgaruvchanligini ifodalaydi. eng ko‘p qo‘llaniladigan tarqoqlik ko‘rsatkichlari: · dispersiya — qiymatlarning o‘rtacha qiymatdan chetlanishi. · standart og‘ish — dispersiyaning kvadrat ildizi bo‘lib, qiymatlarning o‘zgaruvchanligini o‘lchaydi. statistik jadval va grafiklar yordamida tahlil qilish: statistik tahlilda ma'lumotlarni taqdim etish uchun jadval va grafiklar qo‘llaniladi. bu …

5 / 17

ordam beradi. quyida statistik ko‘rsatkichlarning asosiy turlari va ularning tahlil usullari yoritiladi: o‘rtacha ko‘rsatkichlar o‘rtacha ko‘rsatkichlar ma'lumot to‘plamining umumiy darajasini ifodalaydi va ko‘pincha markaziy tendensiyalarni aniqlashda ishlatiladi. eng keng tarqalgan o‘rtacha ko‘rsatkichlar: · o‘rtacha arifmetik: to‘plamdagi barcha qiymatlarning yig‘indisini ularning soniga bo‘lish orqali hisoblanadi. bu eng ko‘p qo‘llaniladigan va tushunarli o‘rtacha ko‘rsatkich hisoblanadi. · median: ma'lumotlar ketma-ket joylashtirilganda markaziy qiymatni ifodalaydi. median, ayniqsa, haddan tashqari qiymatlar mavjud bo‘lganda o‘rtacha arifmetikdan yaxshiroq natija beradi, chunki u ma'lumotlarning taqsimotini yanada haqqoniy aks ettiradi. · moda: ma'lumot to‘plamidagi eng ko‘p uchraydigan qiymat. bu ko‘rsatkich ma'lumotlarning qaysi qiymat atrofida to‘planishini ko‘rsatadi. tarqoqlik ko‘rsatkichlari tarqoqlik ko‘rsatkichlari ma'lumotlarning o‘zgaruvchanligi, ya'ni ular orasidagi farqlarni ifodalaydi. bu ko‘rsatkichlar yordamida ma'lumotlarning markazdan qancha uzoqlashishini bilish mumkin: · dispersiya: ma'lumot qiymatlarining o‘rtacha qiymatdan qanchalik chetlanishini o‘lchaydi. dispersiya kichik bo‘lsa, ma'lumotlar markaziy qiymat atrofida zich joylashgan bo‘ladi; katta bo‘lsa, ular keng tarqalgan hisoblanadi. · standart og‘ish: dispersiyaning kvadrat ildizi bo‘lib, o‘zgaruvchanlikni …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistika faniga kirish"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti statistika fanidan mustaqil ish mavzu: statistika faniga kirish bajardi: nematullayev faxriddin o’qituvchi: mamadaliyev odiljon reja kirish 1. statistika fanining asosiy tushunchalari va usullari 2. statistik ko'rsatkichlar va ularning tahlili 3. statistik tahlilning asosiy yo'nalishlari 4. statistika fanining amaliy qo'llanilishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar ruyxati kirish statistika fani insoniyatning ijtimoiy va iqtisodiy hayotida katta ahamiyat kasb etadi. bu fan orqali ma’lumotlarni to'plash, qayta ishlash, tahlil qilish va ulardan turli xulosalar chiqarish mumkin. statistika ko'plab sohalarda, jumladan, iqtisodiyot, tibbiyot, ijtimoiy fanlar, biologiya va texnika kabi turli fanlarda qo'llanil...

This file contains 17 pages in DOCX format (95.1 KB). To download "statistika faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: statistika faniga kirish DOCX 17 pages Free download Telegram