ijtimoiy xulqning motivlari

PPTX 19 pages 75.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 19
prezentatsiya powerpoint ijtimoiy xulqning motivlari mavzu rejasi: “nega?”, “nima uchun?” yoxud ijtimoiy xulqning motivlari. agressiv xulq-atvor. sabablar yoki motivlar tizimi. agressiya va egressiya: sabab va oqibat. robert beron va debora richardsonlarning ilmiy izlanishlari tahlili. agressiyaga moyillik darajasi. egressiv xulqning motivatsiyasi. tayanch so’zlar: agressiya, egressiya, ijtimoiy xulq, ijtimoiy ustanovka, attityud, kognitiv, konativ, effektiv. “nega?”, “nima uchun?” yoxud ijtimoiy xulqning motivlari eng avvalo shuni e’tirof etish lozimki, inson oldida u yoki bu voqyea-hodisaning guvohi bo’lar ekanmiz, “nega?”, “nima uchun?” degan savollar bilan bog’liq ijtimoiy xulqning sabablarini o’rganishi kerakligi tayin. bu masalada psixologiya ijtimoiy xulqning motivlariga hamda motivasiya masalasiga e’tibor beradi. oddiy misol: ko’pincha, jamoat joylarida, oilada, ishlab chiqarish jarayonida odamlarning bir-birlariga nisbatan qo’pol muomalada bo’lganligining guvohi bo’lamiz. tabiiy, savol tug’iladi: nega odamlar bir-birlariga nisbatan agressiv bo’lib qolishdi, qani o’sha insoniy bag’rikenglik, odamlar o’rtasidagi normal, madaniy muomalalar, degan. xorijlik mutaxassislarning (ye.ilin va b.q) fikricha, eng avvalo agressiv xulq-atvor bo’lishi uchun birinchi navbatda nizoli …
2 / 19
di. chunki vaziyatning mavjudligini yumshatuvchi, odamlarni nisbatan uzoq muddatda nizoni ichida saqlashiga olib kelgan sharqona odob, andisha bor. lekin agressiv xulqning intihosi shundayki, uzoq vaqt ichida saqlangan agressiya bir kun kutilmagan tarzda namoyish etilishi mumkin. ya’ni, bizda doimo ham bu urush, ochiq betga aytishlar tarzida emas, namoyishkorona ishning teskarisini qilish (ayniqsa, o’smirlarda, oilada ko’proq kuzatiladi), yoki boshqa vaziyatda boshqa insondan o’ch olish orqali kompensasiya qilinadi (xotini bolasidan, rahbar xodimlaridan va hokazo). o’smirlik davrida hadeb bolaning o’zini biror narsa tufayli o’zini namoyishkorona ko’rsatishga intilishini ham aslida agressiv xulqqa moyillik, konfliktga asos bor, deb hisoblash mumkin. demak, bu o’sha nizoli vaziyatni inson o’zidagi “ichki, ruhiy filtrdan” qanday o’tkazilganiga bog’liq bo’ladi. umumiy fikr shuki, biror narsaga agressiv munosabatning shakllanishi bir yoki alohida olingan motiv tufayli emas, balki sabablar yoki motivlar tizimi orqali sodir bo’lishini nazarda tutish va tarbiyaviy ishlarda bunga e’tibor berish kerak. agressiya va egressiya: sabab va oqibat agressiya yoki kishilar o’rtasidagi …
3 / 19
ar ularni xulosalab, bunday xulqning aynan biologikdan ham ko’ra, ijtimoiy tabiati borligini ta’kidlaganlar. freydning instinktlar to’g’risidagi nazariyasida ta’kidlangan agressiyaning tug’ma, biologik tabiatga egaligi to’g’risidagi fikridan farqli o’laroq, oxirgi yillarda o’tkazilayotgan tadqiqotlar uning aynan bir insonning boshqa insonga munosabatidan, uning o’ziga nisbatan qarashlarining ongida aks ettirishi va o’zini turli xavf-xatardan asrashning vositasi ekanligi fikrini isbotlamoqda. aynan ijtimoiy ko’nikmalar paydo bo’lish jarayoni doirasida qaralgan agressiyani boshqarish imkoniyati borligi amerikalik olimlar xulosalari asosida yotadi. shu narsa alohida diqqatga molikki, agressiv xulq-atvorning kelib chiqishi va namoyon bo’lishida oila va oilaviy o’zaro munosabatlar, tenqurlar guruhi hamda ommaviy axborot vositarining roli katta ekanligi, ayniqsa, birinchi omil ta’sirchan ekanligi fikri yangi tadqiqotlarda alohida o’rin tutadi. odatda bolalar oilada ko’rgan-kechirganlari, ota-onasining o’rinli-noo’rin tanbehlari, ba’zan ularning agressiv munosabatlarining “qurbonlari” sifatida vajohatli bo’lib borishadi. ya’ni, oilaviy hamjihatlik, to’g’ri tashkil etilgan o’zaro muomala, tarbiya uslublari va boshqaruv usullari agressiv harakatlarning oldini oluvchi, bartaraf etuvchi muhim shartlardir. o’tkazilgan tadqiqotlardan ma’lum bo’ldiki, ota-ona …
4 / 19
vasiyasi tushunchasi, ya’ni kishilar o’rtasidagi nizo, bir-biriga nisbatan zo’ravonlik va vajohat kabi hissiyotlarni keltirib chiqaruvchi sabablar masalasi amaliy ahamiyatga molikdir. shu nuqtai nazardan paydo bo’lgan tushunchalardan biri “egressiya” tushunchasidir. egressiya – lotincha egredior – qochish, o’zini tortish so’zlaridan olingan bo’lib, bu shaxsning o’zini mana shunday xavotirli, nizoli, murakkab vaziyatlarda olib qochishini anglatadi. bunday xulqning asosiy sabablarini boltiqbo’yilik olimlar p.dereshkyavichus va l.yovayshalar quyidagicha izohlaydilar: o’zgalar tomonidan ijobiy hissiy munosabatning yo’qligi; o’zi to’g’risidagi bahoning o’zgalarnikidan farq qilishi; kuchi yetmaydigan vazifalar va talablarning muntazam qo’yilishi tufayli paydo bo’lgan mag’lubiyatdan qo’rqish holati; o’ziga ishonchmaslik, g’olib chiqishga ko’zi yetmaslik, jazodan qochish. shunday qilib, bugun jahon ilmu-fani odamlar o’rtasidagi turli xil nizolarni oldini olish usullariga ko’proq e’tiborni qaratmoqda. bizga kundalik hayotimizdan ma’lumki, biz ijtimoiy hayot normalarini buzgan, o’zgalarga tazyiq qilgan kimsalarni jazolash orqali noxushliklarning oldini olishga o’rganganmiz. lekin ayniqsa, qonunbuzarliklar bilan jinoiy ish qilganlarning xulq-atvori o’rganilganda, ularni ana shunday bag’ritoshliklari yoki janjalkashliklari uchun jazolash unchalik samarali …
5 / 19
a olishi. masalan, er va xotin o’zaro janjallashib qolgan vaziyatni tasavvur qilsak, bu sharoitda o’zaro kelishmovchilik borligini sezgan ona-qaynona o’rnak namunasi ko’rsatishi mumkin. buning uchun yo u taraflarni bosiqlikka, og’irroq bo’lishga chaqiradi, yoki yaxshi maslahat yordam bermasa, iroda va sabot bilan taraflardan birortasini, gapiga tezroq kiradiganini, masalan, o’z o’g’lini o’sha yerdan boshqa yerga, boshqa xonaga olib chiqib ketishi, yoki ajralishni ahd qilib urishayotganlardan birini masalan, kelinni dugonasinikiga “bir o’tib kelishni”, yoki bozordan biror nima xarid kelish uchun yuborishi va alohida qolgan o’g’li bilan “tarbiyaviy ishni” davom ettirishi mumkin. ya’ni, janjalli vaziyatda kimnidir vaziyatda o’zini to’g’ri va bosiqlik tutishi qolganlarga ijobiy ta’sir ko’rsatib, qilmishlaridan andisha qilib qolishlari mumkin. agressiv harakatlarning oldini olishda tabiiy verbal reaksiyalarning, fikr-mulohazalardagi o’rinli so’zlashlarning ham ijobiy o’rni bor. masalan, yana oila misolida olinsa, tomonlardan birining baland ovozga past bilan, yomon gapga, yaxshi bilan javob berishi qarshi tomonning hissiyotlari yo’nalishini o’zgartiradi. agressiyani pastlashining yana bir yo’li psixologik ibora …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy xulqning motivlari"

prezentatsiya powerpoint ijtimoiy xulqning motivlari mavzu rejasi: “nega?”, “nima uchun?” yoxud ijtimoiy xulqning motivlari. agressiv xulq-atvor. sabablar yoki motivlar tizimi. agressiya va egressiya: sabab va oqibat. robert beron va debora richardsonlarning ilmiy izlanishlari tahlili. agressiyaga moyillik darajasi. egressiv xulqning motivatsiyasi. tayanch so’zlar: agressiya, egressiya, ijtimoiy xulq, ijtimoiy ustanovka, attityud, kognitiv, konativ, effektiv. “nega?”, “nima uchun?” yoxud ijtimoiy xulqning motivlari eng avvalo shuni e’tirof etish lozimki, inson oldida u yoki bu voqyea-hodisaning guvohi bo’lar ekanmiz, “nega?”, “nima uchun?” degan savollar bilan bog’liq ijtimoiy xulqning sabablarini o’rganishi kerakligi tayin. bu masalada psixologiya ijtimoiy xulqning motivlariga hamda motiv...

This file contains 19 pages in PPTX format (75.2 KB). To download "ijtimoiy xulqning motivlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy xulqning motivlari PPTX 19 pages Free download Telegram