iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari

PDF 18 pages 476.2 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 476.2 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

1 o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish mavzu: iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari. bajardi: maxmudov xusan zoir o‘g‘li tekshirdi: davletova x toshkent 2025 2 mundarija kirish asosiy qism 1. ulanishning uzilishiga sabab bo‘luvchi asosiy omillar 2. iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari 3. zamonaviy yondashuvlar va texnologiyalar 4. ulanishni qayta tiklashda uchraydigan muammolar xulosa foydalanilgan adabiyotlar 3 kirish zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal sur’atlar bilan rivojlanishi natijasida "narsalar interneti" (internet of things — iot) kontseptsiyasi hayotimizning deyarli barcha sohalariga chuqur kirib bormoqda. iot tizimlari yordamida turli qurilmalar o‘zaro tarmoq orqali bog‘lanadi, axborot almashadi va avtomatlashtirilgan boshqaruvni amalga oshiradi. bunday tizimlarning ishonchli ishlashi uchun barqaror va uzluksiz tarmoq ulanishi muhim omil hisoblanadi. biroq amaliyotda iot tarmoqlarida turli sabablar bilan ulanishning uzilishi tez-tez uchrab turadi. ulanishning uzilishi qurilmalarning funksional faoliyatini to‘xtatishi, axborot oqimining to‘xtashi, hatto tizim xavfsizligiga putur yetkazishi mumkin. shu sababli iot tizimlarida …

2 / 18

oqda. ayniqsa, “narsalar interneti” (iot — internet of things) texnologiyasi kundalik hayotda, sanoat, sog‘liqni saqlash, transport, energetika, qishloq xo‘jaligi va boshqa ko‘plab yo‘nalishlarda keng qo‘llanilmoqda. iot texnologiyalarining asosiy maqsadi — real obyektlarni internet orqali bog‘lab, ularni avtomatik ravishda boshqarish, holatini kuzatish va ulardan ma’lumotlar yig‘ish imkonini yaratishdan iboratdir. iot tizimlarining samarali ishlashi, avvalo, qurilmalar o‘rtasida barqaror va uzluksiz tarmoq aloqasi mavjudligiga bog‘liq. biroq turli sabablar — fizik to‘siqlar, elektromagnit shovqinlar, dasturiy nosozliklar, qurilmalar quvvatining tugashi yoki xavfsizlik tahdidlari — tufayli iot qurilmalarining tarmoq bilan bog‘lanishida 4 uzilishlar yuzaga kelishi mumkin. bunday holatlar butun tizim ishining izdan chiqishiga, ma’lumotlarning yo‘qolishiga yoki muhim jarayonlarning to‘xtab qolishiga olib keladi. shu boisdan iot tizimlarida ulanishning uzilishini aniqlash va uni avtomatik ravishda qayta tiklash mexanizmlarini ishlab chiqish va joriy etish dolzarb masalaga aylangan. bunday yondashuvlar tarmoq ishonchliligini oshirish, foydalanuvchi aralashuvisiz qurilmalarning o‘z-o‘zini tiklashini ta’minlash, ma’lumotlar uzluksizligini kafolatlash va tizimning umumiy samaradorligini oshirish imkonini beradi. mazkur …

3 / 18

bolli yondashuvlar ilgari suriladi. 5 1. ulanishning uzilishiga sabab bo‘luvchi asosiy omillar iot tizimlarining asosiy ustuni — bu qurilmalarning o‘zaro barqaror va ishonchli tarmoq orqali bog‘lanishidir. biroq real amaliyotda turli sabablarga ko‘ra tarmoq ulanishida uzilishlar yuzaga kelishi mumkin. bunday uzilishlar butun tizim ish faoliyatining buzilishiga olib keladi. quyida ushbu uzilishlarning asosiy sabablari keltirilgan: fizik muhitga oid omillar iot qurilmalari ko‘pincha ochiq havoda yoki noqulay muhitda joylashtirilgan bo‘ladi. signalning tarqalishiga devorlar, metall buyumlar, baland inshootlar yoki boshqa elektromagnit manbalar to‘sqinlik qilishi mumkin. shuningdek, ob-havo sharoitlari (yomg‘ir, qor, kuchli shamol) ham signal sifati va barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. qurilma energiyasining tugashi ko‘plab iot qurilmalari batareyada ishlaydi. agar energiya manbai tugasa yoki zaiflashsa, qurilma tarmoqqa ulanmay qoladi. ayniqsa, uzoq muddatli monitoring tizimlarida batareya nazorati juda muhim hisoblanadi. tarmoq resurslarining haddan tashqari yuklanishi agar tarmoqda bir vaqtning o‘zida juda ko‘p qurilmalar axborot yubora boshlasa, bu tarmoq trafikining ortishiga va natijada uzilishlarga olib keladi. ayniqsa, …

4 / 18

i tarmoq faoliyatini izdan chiqarish mumkin. bu nafaqat ulanishni yo‘qolishiga, balki tizimga jiddiy zarar yetishiga olib keladi. qurilma va tarmoq orasidagi moslik muammolari ba’zi hollarda qurilma ishlab chiqaruvchisi tomonidan o‘rnatilgan tarmoq protokollari yoki qurilma sozlamalari mavjud tarmoq infratuzilmasi bilan mos kelmasligi mumkin. bu esa qurilmaning tarmoqqa ulanmasligiga olib keladi. iot tizimlarida qurilma va tarmoq o‘rtasidagi to‘liq moslikni ta’minlash — tizimning barqaror ishlashi uchun muhim omillardan biridir. ammo amaliyotda ba’zida qurilma va mavjud tarmoq infratuzilmasi o‘rtasida texnik va dasturiy nomosliklar yuzaga kelishi mumkin. bu holat tarmoq bilan ulanishda uzilishlarga yoki umuman qurilmaning tarmoqqa ulanmasligiga olib keladi. protokollar o‘rtasidagi nomoslik iot qurilmalari turli aloqa protokollaridan foydalanadi (masalan, zigbee, z-wave, lorawan, bluetooth, wi-fi, mqtt, coap va boshqalar). har bir protokolning o‘ziga xos talab va imkoniyatlari mavjud. agar tarmoq muhitida mos protokolni qo‘llab-quvvatlovchi qurilma yoki shlyuz bo‘lmasa, qurilma ulana olmaydi. misol: zigbee asosida ishlovchi datchik wi-fi router orqali ishlovchi tizimga ulanmaydi. tarmoq chastotasiga mos …

5 / 18

moqlar ipv6 asosida faoliyat yuritmoqda. agar qurilma faqat ipv4 ni qo‘llasa, ipv6 asosidagi tarmoq bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lana olmaydi. tarmoq konfiguratsiyasi va sozlamalari iot qurilmasi statik ip manzili bilan sozlangan bo‘lishi mumkin, biroq tarmoq dhcp orqali avtomatik ip taqsimlashga mo‘ljallangan bo‘lsa (yoki aksincha), ulanish muvaffaqiyatsiz bo‘ladi. shuningdek, dns sozlamalari, subnet mask farqlari ham moslik muammolarini keltirib chiqaradi. dasturiy interfeys (api) va platforma mosligi ba’zi iot qurilmalari faqat o‘ziga mos platformalar (masalan, homekit, smartthings, google home) orqali ishlashga mo‘ljallangan bo‘lib, boshqa platformalarda ishlashi uchun qo‘shimcha konfiguratsiya yoki moslashtiruvchi dasturlar kerak bo‘ladi. qurilma va tarmoq o‘rtasidagi moslik muammolari iot tizimlarining ishonchliligini pasaytiradi va ulanish uzilishlariga olib keladi. shu sababli iot tizimlarini loyihalashda qurilmaning tarmoq infratuzilmasi bilan to‘liq mosligini oldindan aniqlash, texnik hujjatlarni chuqur o‘rganish va standartlarga rioya qilish muhimdir. 8 2. iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari iot tizimlarida barqaror ulanishni ta’minlash — tizim ishonchliligini saqlab qolishning muhim shartlaridan biridir. qurilmalar o‘rtasidagi aloqaning …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari"

1 o‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ish mavzu: iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari. bajardi: maxmudov xusan zoir o‘g‘li tekshirdi: davletova x toshkent 2025 2 mundarija kirish asosiy qism 1. ulanishning uzilishiga sabab bo‘luvchi asosiy omillar 2. iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari 3. zamonaviy yondashuvlar va texnologiyalar 4. ulanishni qayta tiklashda uchraydigan muammolar xulosa foydalanilgan adabiyotlar 3 kirish zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining jadal sur’atlar bilan rivojlanishi natijasida "narsalar interneti" (internet of things — iot) kontseptsiyasi hayotimizning deyarli barcha sohalariga chuqur kirib bormoqda. iot tizimlari yorda...

This file contains 18 pages in PDF format (476.2 KB). To download "iot tizimlarida ulanishni qayta tiklash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: iot tizimlarida ulanishni qayta… PDF 18 pages Free download Telegram