klassik iqtisodiy maktabning rivojlanishi

PPTX 24 стр. 2,8 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

brown and light brown ancient typographic group project creative presentation klassik iqtisodiy maktabning rivojlanishi reja 1. klassik iqtisodiy maktab paydo bo'lishining tarixiy shart-sharoitlari va uning tavsifi 2. adam smitning iqtisodiy g’oyalari. 3. rikardoning siyosiy iqtisod tamoyillari. klassik iqtisodiy maktab iqtisodiy fikr tarixida muhim o‘rin tutadi va bugungi kunda ham iqtisodiy nazariyani chuqur tushunishda asosiy manba hisoblanadi. ushbu maktabning rivojlanishi xviii–xix asrlarda sanoat inqilobi, savdo va bozor munosabatlarining kengayishi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan. shu davrda mamlakatlar iqtisodiyoti tez sur’atlar bilan rivojlanib, ishlab chiqarish, bozor va mehnat bozoridagi o‘zgarishlar yangi iqtisodiy nazariyalarni shakllantirishni zarur qilgan. klassik iqtisodiy maktabning dolzarbligi shundaki, u ishlab chiqarish vositalari, bozor mexanizmlari, narxlar va mehnat bo‘yicha fundamental tushunchalarni tizimli ravishda o‘rgangan va iqtisodiy faoliyatning qonuniyatlarini aniqlashga harakat qilgan. merkantilizmning yemirilishi va klassik siyosiy iqtisod maktabining paydo bo’lishi (angliyada) xvii asrga to’g’ri keladi. xvi asrning o’rtalarida boshlangan manufaktura davri xvii asrga kelib sanoatning ayrim tarmoqlarining rivojlanishiga olib keldi. xviii …

2 / 24

it, d.rikardo j.b. sey, t.r.maltus tomonidan rivojlantirildi va j.s. mill, k.marks tomonidan yakunlandi. iqtisodiyotning klassik davri yuz yildan ziyodroq vaqt mobaynida ilgari surilgan iqtisodiy g’oyalarni qamrab oladi. bu asosan, britaniyalik yirik hissadorlar va uning faoliyat yo’nalishiga to’g’ri kelgan. klassik maktabning uch yirik traktatlari: adam smit tomonidan yozilgan ―”xalqlar boyligining tabiati va sabablari to’g’risidagi tadqiqot”, david rikardo muallifligidagi ―”soliq va siyosiy iqtisodiyotning asosiy qonun-qoidalari” hamda ”siyosiy iqtisod prinsiplari” nomli asarlaridir. shuningdek, rikardoning kitobi chop etilgandan so’ng qisqa fursatlarda bir qator neoklassik nazariyaning kichik ko’rinishlari paydo bo’ldi. ikkinchi bosqichni ingliz iqtisodchisi a. smit asarlaridagi iqtisodiy gʻoyalar, klassik maktab rivojlanishini 4 bosqichga ajratish va har bir bosqichni alohida maktab sifatida qarash mumkin... uchinchi bosqichni 19-asrning 1-yarmida yashagan fransuz iqtisodchisi j. b. sey, ingliz iqtisodchilari d. rikardo, t. maltus, n. senior, amerikalik g. keri asarlarida bayon etilgan qarashlar tashkil etadi klassik siyosiy iqtisod maktabining rivojidagi to’rtinchi bosqichni j. s. mill qarashlari yakunlaydi. birinchi bosqich …

3 / 24

llejlarining birida professor bo’lib ishladi. u.petti iqtisodiy muammolarga bag’ishlangan «soliqlar va yig’imlar to’g’risida traktat» (1662 y), «donishmandlarga so’z» (1665 y), «irlandiyaning siyosiy anatomiyasi» (1672 y), «siyosiy arifmetika» (1683 y) va boshqa asarlarni yozdi. u.petti dastlab o’z asarlarida merkantilistlarning ijobiy savdo balansi g’oyasini va sanoatni rag’batlantirish maqsadida davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvini qo’llab-quvvatladi. ammo u.petti asta-sekin tadqiqot ob’yektini o’zgartirdi va asosiy e’tiborni savdo muammosidan ishlab chiqarish muammosiga qaratdi. uning qayd qilishicha, boylik ishlab chiqarishda yaratiladi, muomala sohasida esa u faqat taqsimlanadi. u.pettining boylik va pul nazariyalari 1 mamlakatning yeri, uylar, kemalar, tovarlar va hatto uy jihozlari ham boylik 2 «mehnat – boylikning otasi, yer esa uning onasi» degan 3 u.petti qamoq jazosi o’rniga pul jarimasini joriy etish zarurligini, pul to’lashga «qurbi yetmagan o’g’rilarni» esa «qullikka» mahkum etishni taklif etdi 4 chetga pul chiqarishni taqiqlash bema’ni narsa ekanligini ko’rsatib o’tadi. davlatning bunday hatti- harakati, uning fikri bo’yicha, mamlakatga chetdan tovar keltirishni man etish …

4 / 24

g mehnat nazariyasining birinchi muallifi deb tan olinishiga sabab bo’ldi. umuman olganda, qiymatning mehnat nazariyasi klassik iqtisodiy maktabning asosiy belgilaridan biri hisoblanadi. u.pettining daromadlar nazariyasi u.petti ishchining daromadi sifatidagi ish haqini mehnatning bahosi deb hisobladi va uning darajasini ishchining yashashi uchun zarur bo’lgan vositalar minimumi bilan ifodaladi. u.petti, har bir ishchi «yashash, mehnat qilish va ko’payishi uchun» kerakli narsani olsa bas, degan xulosaga keldi. masalan, u.pettidan keyin, d.rikardo va t.maltus ish haqini ishchi mehnatining bahosi sifatida tavsiflab, uni ishchining va uning oilasining yashashi uchun zarur bo’lgan vositalar minimumi bilan bog’lab tushuntirganlar. tadbirkorlar va yer egalari daromadlari u.petti o’zi umumlashtirgan tushuncha – “renta” sifatida tavsiflanadi. u, masalan, dehqonchilikda yaratilgan mahsulot qiymati bilan uni ishlab chiqarishga ketgan xarajatlar o’rtasidagi farqni renta deb atagan (ya’ni tuproq unumdorligiga bog’liq bo’lgan renta). shu bilan birga, uning yer bahosini aniqlashdan kelib chiqadigan ssuda kapitali bilan yerdan olinadigan yillik renta o’rtasidagi o’zaro bog’liqlik g’oyasi iqtisodiy fikrlarning rivojlanishida …

5 / 24

di; tarmoqlar o‘rtasidagi mehnat taqsimoti erkin raqobat natijasida bo‘lishi kerak, deb hisobladi;pulning faqat ayirboshlash vositasi funksiyasi tan olinadi adam smit (1723-1790) shotlandiyaning kerkoldi shahrida bojxona amaldori oilasida dunyoga keldi. glazgo va oksford universitetlarida ta’lim oldi, u yerda falsafa, adabiyot, tarix fanlari bilan birga fizika va matematikani ham o’rgandi. a.smit 1748 yilda edinburgda ommaviy leksiyalar o’qiy boshladi. glazgo universitetining professori lavozimiga saylandi, keyinchalik ijtimoiy fanlar kafedrasini boshqardi. a.smit 1759 yilda o’qigan leksiyalari asosida etikaning falsafiy muammolariga bag’ishlangan o’zining birinchi «ahloqiy hissiyot nazariyasi» kitobini yaratdi. a.smitning iqtisodiy qarashlari asosida shunday g’oya yotadiki, unga ko’ra jamiyat boyligi ishlab chiqarish jarayonida mehnat tufayli paydo bo’ladi (merkantilistlardan keskin farqi bor). eslang, fiziokratlar va ilk klassik maktab vakillari mehnat faqat qishloq xo’jaligidagina samarali bo’ladi, desalar, a.smit mehnatni barcha sohalarda (sanoat, qishloq xo’jaligi va xizmat ko’rsatish sohalari ) boylikning asosi deb bildi. u kapitalistik ishlab chiqarishnig manufaktura bosqichini tahlil qilish asosida iqtisodiy progressning muhim omili mehnat taqsimotidir, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "klassik iqtisodiy maktabning rivojlanishi"

brown and light brown ancient typographic group project creative presentation klassik iqtisodiy maktabning rivojlanishi reja 1. klassik iqtisodiy maktab paydo bo'lishining tarixiy shart-sharoitlari va uning tavsifi 2. adam smitning iqtisodiy g’oyalari. 3. rikardoning siyosiy iqtisod tamoyillari. klassik iqtisodiy maktab iqtisodiy fikr tarixida muhim o‘rin tutadi va bugungi kunda ham iqtisodiy nazariyani chuqur tushunishda asosiy manba hisoblanadi. ushbu maktabning rivojlanishi xviii–xix asrlarda sanoat inqilobi, savdo va bozor munosabatlarining kengayishi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan. shu davrda mamlakatlar iqtisodiyoti tez sur’atlar bilan rivojlanib, ishlab chiqarish, bozor va mehnat bozoridagi o‘zgarishlar yangi iqtisodiy nazariyalarni shakllantirishni zarur qilgan. klassik iqtisodi...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (2,8 МБ). Чтобы скачать "klassik iqtisodiy maktabning rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: klassik iqtisodiy maktabning ri… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram