axborotni izlashda ma’lumotlar bazasi

DOCX 11 pages 219.6 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 219.6 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ishi mavzu: axborotni izlashda ma’lumotlar bazasi reja: 1. sql server haqida malumot 2. zamonaviy ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari. oracle, access, ms sql va boshqalar. 3. «mijoz – server» texnologiyasida sql dan foydalanish sql haqida malumot sql(structured query language) – bu so'rov tili ko'p operatorlardan tashkil topgan bo'lib, bu operatorlar orqali foydalanuvchilar va dasturlar oracle(mbbt) dagi ma'lumotlar bazasiga murojaatni amalga oshirishi mumkin. oracle utililari yoki har xil dasturlar sql operatorlarisiz bazaga murojaatni amalga oshirishi mumkin, lekin so'rovlarni amalga oshirishda bu so'rov tilidan foydalanmaslikning iloji yo'q. 1970 yil iyun oyida e. f. kodd o'zining e.f. codd, "a relational model of data for large shared data banks" maqolasini ommaga taqdim etdi. bu maqola "communications of the acm" jurnalida chop etildi. hozirgi kunda koddning bu modeli "relyastion ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi(rmbbt)" ning yakuniy modeli deb qabul qilindi. kodd ning modelni yo'lga qo'yish maqsadida ibm firmasi sequel(structured …

2 / 11

lyatsion ma'lumotlar bazalarida ishlashga imkon beradigan tildir. bu til ifodalarining xususiyati shundan iboratki ular ma'lumotlarni qayta ishlash protseduralariga emas natijalariga yo'naltirilgandir. sql o'zi ma'lumotlar qayerda joylashgani, qanday indekslar va hatto amallarning eng effektiv ketma ketligini qo'llash kerakligini aniqlaydi; bu detallarni ma'lumotlar bazasiga so'rovlarda ko'rsatish kerak emas. ikki xil sql mavjud: interaktiv va joylashtirilgan. ko'p xollarda ikkala forma bir xil ishlaydi, lekin ikki xil foydalaniladi: interaktiv sql ma'lumotlar bazasi o'zida faoliyat ko'rsatadi va bo'yurtmachi foydalanishi uchun chiqish xosil qilish uchun ishlatiladi. sql bu formasida, siz komanda kiritsangiz, u darov bajariladi, va siz darxol natijani(agar u mavjud bo'lsa) ko'rishingiz mumkin. joylashtirilgan sql boshqa tilda yaratilgan dasturga joylashtirilgan sql komandalardan iborat. sql interaktiv va joylashtirilgan formalarida ko'p sonli guruxlar yoki subbo'limlar mavjud. ular ansi tomonidan e'tiborga olingan va kontseptual darajada foydali, lekin ko'pchilik sql dasturlar ularni aloxida qayta ishlamaydi, shuning uchun ular aslida sql komandalarining funktsional kategoriyalaridir. ∙ ddl ( ma’lumotlarni ta’riflash tili …

3 / 11

rda barcha jarayonlarni imkon darajasida ruxsatsiz kirishlardan, ruxsatsiz o'zgartirishlardan va tizimga ruxsatsiz kirishlardan ma'lumotlarimizni ximoyalash dolzarb masala hisoblanadi. ushbu qo'yilgan masalaning maqsadi shundan iboratki xozirgi kunda soxa korxonalarini birgin muommo tegishli ma'lumotlar bazasini (ombori) ximoyasini ta'minlashga ko'maklashishdan iborat. axborot xavfsizligining quyidagi uchta komponentalari tushunchasi orqali aniqlanadi: • konfidensiallik (ruxsat etilmagan kirishdan himoya); • butunlik (axborotni ruxsat etilmagan o'zgartirishdan himoyalash); • kirish xuquqi (ishlanuvchanlikni himoyalash, buzilishdan himoyalash, axborot va resurslarni ruxsat etilmagan ushlab qolishdan himoyalash). quyida biz ko'rsatib o'tadigan dastur jamiyatimizni turli soxalarda turlicha qo'llanishi mumkin. masalan xozirgi kunda o'zbekistonning deyarli hamma tashkilot, korxona va firmalarida yoki aloqa kompaniyalari (ucell, belayn) ham o'z ma'lumotlarini my sql, oracle, ms sql server va boshqa dasturlaridan foydalanishadi va o'z ishini amalga oshiradi. zamonaviy ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari. oracle, access, ms sql va boshqalar. markazlashgan arxitektura ma'lumotlar bazasining ushbu texnologiyada mb, mbbt va dasturiy ta'minot (ilovalar) bitta kompyuterda (meynfreym yoki personal kompyuterda, 1- rasm) joylashgan. …

4 / 11

lalar murakkabligining oshishi, shaxsiy kompyuterlar va lokal xisoblash tarmoqlarining paydo bo'lishi yangi «fayl-server» arxitekturani paydo bo’lishiga zamin yaratdi. tarmoq orqali murojat qilish mumkin bo'lgan ma'lumotlar bazasining ushbu arxitekturasida tarmoqdagi bitta kompyuter server sifatida ajratilgan va unda ma'lumotlar bazasining fayllari joylashtirilgan. foydalanuvchilarning so'roviga mos xolda fayllar fayl-serverdan foydalanuvchilarning ishchi stansiyalariga uzatilgan va u erda ma'lumotlarni qayta ishlash bilan bog'liq asosiy ishlar bajarilgan. bunda markaziy server ma'lumotlarni qayta ishlashda qatnashmasdan faqat fayllarni saqlovchi vazifasini bajargan. mijoz kompyuterlari 2-rasm. arxitektura «fayl-server» bu texnologiyani ishlash tartibi quyidagicha: ma'lumotlar bazasi fayllar to'plami shaklida maxsus ajratilgan kompyuterning (fayl server) qattiq diskida joylashgan. lokal tarmoq mavjud bo'lib, undagi har bir mijoz kompyuterida mbbt va mb bilan ishlash uchun dastur o'rnatilgan. har bir mijoz kompyuterda foydalanuvchilar dasturni ishga tushirish imkoniga ega bo'lgan. ular dasturdagi foydalanuvchi interfeysi yordamida ma'lumotlar bazasidagi ma'lumotlarni o'qish/yangilash uchun so'rovlrni amalga oshirgan. mb bo'lgan barcha so'rovlar mbbt orqali amalga oshgan va mbbt o'zida fayl serverda …

5 / 11

sosiy kamchiliklari ko'rsatiladi: foydalanuvchilar bir vaqtda bitta ma'lumotga murojaat etsa unumdorlik keskin pasayadi, chunki joriy ma'lumot bilan ishlayotgan foydalanuvchi o'z ishini tugatishini kutish zarur. aks xolda bir foydalanuvchi tomonidan kiritlgan o'zgartish ikkinchi foydalanuvchining amallari natijasida yo'qotilishi mumkin. mb ga murojaat etganda barcha xisoblash yuklamasi mijoz dasturi zimmasiga tushadi. chunki jadvaldan ma'lumot tanlash so'rovi beilganda mb ning to'lda jadvali mijoz mashinasiga nusxalanadi va tanlash mijox tomonda bajariladi. shu tarzda mijoz kompyuteri va taromqning resurslari nooptimal tarzda sarflanadi. natijada tarmoq trafigi ko'payadi va foydalanuvchilar kompyuterlarining apparat quvvatiga bo'lgan talablar ham oshadi. qoidaga ko'ra, alohida yozuvlar bilan ishlash uchun mo'ljallangan navigatsion yondoshuv qo'laniladi. fayl-serverdagi mb ning alohida jadvallariga dasturdan foydalanmasdan instrumentlar vositasi yordamida o'zgartishlar kiritish juda oson (masalan, paradox va dbase fayllariga borland firmasining database desktop utiliti yordamida); bu imkoniyat yana shunisi bilan osonlashadi, bunday mbbt larda ma'lumotlar bazasi tushunchasi fizik emas ko'proq mantiqiy tushuncha xisoblanadi. chunki ularda ma'lumotlar bazasi deganda diskning aloxida …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborotni izlashda ma’lumotlar bazasi"

muxammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti mustaqil ishi mavzu: axborotni izlashda ma’lumotlar bazasi reja: 1. sql server haqida malumot 2. zamonaviy ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari. oracle, access, ms sql va boshqalar. 3. «mijoz – server» texnologiyasida sql dan foydalanish sql haqida malumot sql(structured query language) – bu so'rov tili ko'p operatorlardan tashkil topgan bo'lib, bu operatorlar orqali foydalanuvchilar va dasturlar oracle(mbbt) dagi ma'lumotlar bazasiga murojaatni amalga oshirishi mumkin. oracle utililari yoki har xil dasturlar sql operatorlarisiz bazaga murojaatni amalga oshirishi mumkin, lekin so'rovlarni amalga oshirishda bu so'rov tilidan foydalanmaslikning iloji yo'q. 1970 yil iyun oyida e. f. kodd o'zining e.f. codd, "a re...

This file contains 11 pages in DOCX format (219.6 KB). To download "axborotni izlashda ma’lumotlar bazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: axborotni izlashda ma’lumotlar … DOCX 11 pages Free download Telegram