ma’lumotlar bazasi

DOCX 1 page 65.3 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.3 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mavzu ma’lumotlar bazasining maqsadi, vazifalari va asosiy tushunchalari nazariy bilimlar reja: kirish 1. ma’lumotlar bazasi haqida tushuncha 2. ma’lumotlar bazasining asosiy terminlari 3. ma’lumotlar bazasiga qo‘yiladigan talablar 4. avtomatlashgan axborot tizimlari 5. nazorat savollari 6. foydalanilgan adabiyotlar kalit so‘zlari: ma’lumotlar bazasi, axborot tizimi, avtomatlashtirilgan axborot tizmi, tuzilmalashtirish, baza, texnologiya. annotatsiya: kirish axborot texnologiyalari va jarayonlarni avtomatlashtirishning rivojlanishi tobora ko'proq tashkilot va korxonalar o'z ma'lumotlarini saqlash va qayta ishlash uchun ma'lumotlar bazalaridan faol foydalana boshlaganiga olib keldi. ma'lumotlar bazasi mavzusini o'rganish ma'lumotlar bazalarini loyihalash, yaratish va boshqarish qobiliyatiga ega bo'lish uchun zarurdir. bu axborot resurslaridan samarali foydalanish, ma’lumotlarni qayta ishlash jarayonlarini tezlashtirish, qabul qilinadigan qarorlar sifatini oshirish va axborotni yanada ishonchli himoya qilish imkonini beradi. bundan tashqari, ma'lumotlar bazasi bilimlari mehnat bozorida yuiqori talabga ega va axborot texnologiyalari sohasida o’sish (karyera) uchun asos bo'lishga olib kelmoqda. ma'lumotlar bazalarini (mb) o'rganish zamonaviy dunyoda muhim va dolzarb mavzudir, chunki ma'lumotlar bazalari ko'plab sohalarda, …

2 / 1

ibor qaratildi. rdbms informix, postgresql va mysql kiradi. 2000-yillar: katta hajmdagi maʼlumotlarni saqlash va qayta ishlashga katta eʼtibor qaratildi. mongodb va cassandra kabi apache hadoop va nosql mbbtlari ko’proq ishlatila boshlandi. 2010-yillar va hozir: bbulutli hisoblashning paydo bo’lishi va bulutga asoslangan mbbt larning rivojlanishi kuzatildi. boshqariladigan ma'lumotlar bazasi xizmatlari yaratildi, ushbu mbbt lar orqali apparat resurslarini boshqarish osonlashdi va avtomatik tarzda moslashuvchanlik va masstjablashtirish imkoniyatlari paydo bo’ldi va hozirgi kunda ishlatilib kelinmoqda. 1. ma’lumotlar bazasi haqida tushuncha ma'lumotlar bazasi (mb) - ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimi (mbbt/dbms) maxsus dasturiy ta'minot yordamida saqlanadigan va qayta ishlanadigan ma'lumotlarning yig’ilgan joyi. ma'lumotlar bazasi ma'lumotlarni samarali kiritish, saqlash, yangilash va boshqarish uchun mo'ljallangan. ma'lumotlar bazasining asosiy vazifasi kompyuter tizimlari tomonidan ulanish, boshqarish va qayta ishlash mumkin bo'lgan ma'lumotlarni tartibga solish va saqlashdir. ma'lumotlar bazalari katta hajmdagi ma'lumotlarni qayta ishlashni tezlashtirish va yaxshilash imkonini beradi, axborotga tezroq va ishonchli ulanishni ta'minlaydi. ma'lumotlar bazalarini o'rganishning ahamiyati shundaki, …

3 / 1

sullari haqidagi kelishuvni kiritishdir. agar ma’lumotlarni tasvirlash usuli haqida kelishuv bo‘lmasa, u holda ular strukturalanmagan deyiladi. strukturalanmagan ma’lumotlarga misol sifatida matn fayliga yozilgan ma’lumotlarni keltirish mumkin. ma’lumotlar bazasidan foydalanuvchilar turli amaliy dasturlar, dasturiy vositalari, predmet sohasidagi mutaxassislar bo‘lishi mumkin. 2. ma’lumotlar bazasining asosiy terminlari predmet sohasi deganda avtomatlashtirilgan boshqarishni tashkil qilish uchun o‘rganilayotgan real muhitning ma’lum bir qismi tushuniladi. masalan, korxona, zavod, ilmiy tekshirish instituti, oliy o‘quv yurti va boshqalar. ma’lumot – ma’nosiga e’tibor bermay qaraladigan ixtiyoriy simvollar to‘plamidir. o‘zaro bog‘langan ma’lumotlar ma’lumotlar tizimi deyiladi. ma'lumotlar, to'planishi, saqlanishi va turli maqsadlarda ishlatilishi mumkin bo'lgan faktlardir. ular raqamlar, matn, tasvirlar, tovushlar va boshqalar bo'lishi mumkin. ma’lumotlar bazasi – bu ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilgan ma’lumotlarning nomlangan to‘plami bo‘lib, kompyuter xotirasiga yozilgan ma’lum bir tuzilmaga ega, o‘zaro bog‘langan va tartiblangan ma’lumotlar majmuasi bo‘lib, u biror bir ob’yektning xususiyatini, holatini yoki ob’yektlar o‘rtasidagi munosabatni ma’lum ma’noda ifodalaydi. mb foydalanuvchiga strukturalashgan ma’lumotlarni saqlash …

4 / 1

arda birgalikda foydalanish va ularni qayta ishlash masalasi hal qilindi. kompyuterlarda saqlanadigan mb maxsus formatga ega bo‘lgan muayyan tuzilmali fayl bo‘lib, undagi ma’lumotlar o‘zaro bog‘langan va tartiblangandir. ma’lumotlar bazasi deganda ma’lum bir tuzilmada saqlanadigan ma’lumotlar to‘plami tushuniladi. boshqacha qilib aytganda mb ma’lum berilgan aniq bir tuzilmaga ega bo‘lgan ma’lumotlarni o‘z ichiga oluvchi maxsus formatga ega bo‘lgan fayldir. ma’lumotlarni strukturalashtirish - ma’lumotlarni tasvirlashda qandaydir tartib kiritish usulidir. odatda mb ma’lum bir ob’yekt sohasini ifodalaydi va uning ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi, ularni saqlaydi va foydalanuvchiga ma’lumotlarni qayta ishlashda undan foydalanish imkonini yaratib beradi. ma’lumotlar bazasi axborot tizimlarining asosiy tarkibiy qismi bo‘lib hisoblanadi. ma’lumotlar bazasi bilan ishlashda foydalanuvchi ishini yengillashtirish maqsadida ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari yaratiladi. bu tizimlar ma’lumotlar bazasini amaliy dasturlardan ajratadi. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (mbbt) - dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo‘lib, ular yordamida foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritishi mumkin. shu bilan bir …

5 / 1

lar bazasi strukturasining asosiy elementlari: maydon turi – bu kiritilgan yozuvning qaysidir tipga tegishli ekanligi bilan ifodalanadi. masalan, sonli, belgili (simvolli), sana/vaqt, satrli, mantiqiy va hokazo bo‘lishi mumkin. maydon uzunligi – bu maydondagi yozuvning simvollar yig‘indisidir. yozuv – bu mantiqiy bog‘langan maydonlar to‘plami. yozuv tuzilishi uchun uning tarkibiga kiruvchi maydolar tarkibi va joylashish ketma-ketligi bilan aniqlanib, ularni har biri ichida elementar yozuvlarning nusxasi deb ataladi. yozuv ob’yektning biror bir elementi haqida to‘liq ma’lumotni ifodalaydi. ob’yekt (jadval) – bu bir xil tuzilmaga ega bo‘lgan yozuvning nusxalar to‘plamidir. u har bir maydonda qiymatga ega. masalan talaba ob’yektdagi yozuvlarning mantiqiy tuzilmasini tavsiflashga doir misolda ko‘rsatilgan. talaba faylidagi yozuvning tuzilishi chiziqli bo‘lib, u o‘zgarmas uzunlikdagi yozuvlardan iborat. yozuv maydonlari takrorlanuvchi qiymatlar guruhiga ega emas. maydon qiymatiga murojaat uning nomeri bo‘yicha amalga oshiriladi. 1.2-jadval. talaba jadvali ob’yekt nomi: talaba maydonlar kalit belgisi maydon formati nomni belgilash to‘liq nomlanish (rekvizit) toifasi uzunligi raqam talaba reyting daftarchasi …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlar bazasi"

mavzu ma’lumotlar bazasining maqsadi, vazifalari va asosiy tushunchalari nazariy bilimlar reja: kirish 1. ma’lumotlar bazasi haqida tushuncha 2. ma’lumotlar bazasining asosiy terminlari 3. ma’lumotlar bazasiga qo‘yiladigan talablar 4. avtomatlashgan axborot tizimlari 5. nazorat savollari 6. foydalanilgan adabiyotlar kalit so‘zlari: ma’lumotlar bazasi, axborot tizimi, avtomatlashtirilgan axborot tizmi, tuzilmalashtirish, baza, texnologiya. annotatsiya: kirish axborot texnologiyalari va jarayonlarni avtomatlashtirishning rivojlanishi tobora ko'proq tashkilot va korxonalar o'z ma'lumotlarini saqlash va qayta ishlash uchun ma'lumotlar bazalaridan faol foydalana boshlaganiga olib keldi. ma'lumotlar bazasi mavzusini o'rganish ma'lumotlar bazalarini loyihalash, yaratish va boshqarish qobiliyatiga...

This file contains 1 page in DOCX format (65.3 KB). To download "ma’lumotlar bazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlar bazasi DOCX 1 page Free download Telegram