малик набиев (1913-1992)

DOCX 20.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1495875007_68373.docx малик набиев (1913-1992) малик набиев - узбек халқининг ажойиб фарзанди, етук олим, моҳир педагог, и фаол жамоат арбоби, ўғитлар, дефолиантлар, қишлоқ хўжалигида қўлланиладиган кимёвий бирикмалар кимёси ва технологияси соҳасидаги олимларнинг меҳрибон устози. абу райҳон беруний номидаги давлат мукофоти лаурияти, ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби, техника фанлари доктори, профессор, узбекистон фа академиги. м. набиев 1913 йилнинг январь ойида тошкентда камбағал дехқон оиласида дунёга келди. ўрта осиё политехника институтининг иккинчи босқичини тугатган ёш малик мухандие-кимёгар мутахассислиги бўйича тошкентда ўқитувчилар етишмаслиги туфайли, иваново шаҳрига йўл олади. у ерда қўшимча имтиҳонлар топшириб, учинчи босқичга қабул қилинади. аъло ўқиб диплом олган м. набиев йулланма билан чирчиқ кимё комбинатига ишга келади. лекин етук муҳандис- кимёгар бўлиши учун билими стишмаслигини сезган ёш мутахассис москвага йўл олади. бир неча кун вокзапларда ётиб юриб оғир саноат наркоми (с. оржоникидзе) кабулига кириб. ҳакиқий муҳандис тайёрлайдиган корхонага юборишини сўрайди. нарком унинг қатьиятлилигини сезиб донбасдаги горловка «азотли ўғитлар ишлаб …

ент шаҳридаги олий ўкув юртлари ва илмий-текшириш институтлари, колаверса, кўчириб келинган харьков политехника институти, гиап ва бошқа кўпгина бирлашмалар жамоаси билан қамкорлакда хамда украина фа академиги в.и.атрощенно, педагогика фанлари академияси академиги д.а. эпшгейн, фа мухбир аъзолари и.а. казарновский ва н.а. изгаришев иштирокида фронт учун керакли маҳсулотлар ишлаб чиқариш борасида изланишлар олиб борди. м. набиев 1944 - 1945 йилларда 31 ёшида ўриндошлик асосида ўрта осиё индустриал институти (ҳозир тду) «иоорганик моддалар технологияси» кафедрасини бошқарди, кейинчалик ушбу кафедрада доцент лавозимида ишлади. ушбу даврда олим томонидан аммиакли селитра қовушқоқлигига қўшимчаларнинг таъсир этиш механизмининг назарий асослари ишлаб чикилди. қаратау фосфоритларини ва апатит концентратами азот кислотаси билан ишлов бериш оркали олингаи 1'ап ва рфм моддаларини аммиакли селитранинг физик - кимёвий ва механик хоссаларига таъсирини ўрганиш натижалари 1949 йилда чирчиқ электрокимё комбинатида ишлаб чиқаришга жорий қилинди. кўрсатилган ишланма м.н.набиевнинг номзодлик диссертацияси мавзуси бўлди ва уни 1951 йилда ҳимоя қилди. шу йили ўзбекистон фа киме институтида ўғитлар …

ининг аниони ўғит таркибида колиб, ўғит таркибидаги мураккаб азотли компонентни ҳосил қилади. м.набиев ўтказган илмий тадқиқотлар унинг докторлик диссертацияси асосини ташкил қилди ва у харьков политехника института илмий кенгашида докторлик диссертациясини муваффа-қиятли ҳимоя қилди. фосфатларни азот кислотаси билан кайта ишлаш кимёси ва технологияси борасида олиб борилгаи илмий изланишлар натижалари м.н.набиевнинг 1957 йилда «фосфатларни азот кислотаси билан қайта ишлаш», 1965 йилда «фосфатларни азот кислотаси билан қайта ишлаш асосида олинган суюқ мураккаб ўғитлар» ва 1976 йилда икки жилдли «фосфатларни азот кислотаси билан қайта ишлаш» номли монографияларида ўз аксини топган. азот кислотаси билан фосфатларни кайта ишлаш жараёнини ўрганишни ривожлантириб бориш натижасида м.набиев раҳбар-лиги остида қаратау фосфатитларини азот - сульфат кислоталари билан қайта ишловчи янги технологиялар яратилди. м.набиевнинг ишларида асосий эътибор оддий ва қўш суперфосфатларнинг хоссаларини аммиак ва аммиакатлар билан аммоиизация қилиб яхшилашга қаратилган. ушбу изланишлар натижалари 1952 - 1967 йилларда қўқон, самарканд, жамбул ва бошка кўплаб суперфосфат заводларида амалиётга жорий қилинди. илмий изланишларнинг …

босари бўлиши билан бир қаторда, атроф-муҳитни мухофаза қилиш масаласига дойр катта ишларни амалга оширди. унинг улкан хизматлари туфайли бутун ўлкада кенг миқёсда ишлатилаётган заҳарли дцтни ва 1987 йилдан бошлаб ўта заҳарли пахта дефолианти - «бутифос» ни ишлатиш ман этилди. м. набиев микроэлементли ва физиологик фаол моддалар тутган ўғитлар яратиш соҳасида ҳам илмий изланишлар олиб борган. самарканд кимё заводида таркибида мис ва молибден тутган аммонизацияланган суперфосфат, чирчиқ «электро-кимёсаноат» ишлаб чиқариш бирлашмасида таркибида мис ва рух тутган карбамид, олмалиқ кимё заводида таркибида мис, рух ва янтар кислотаси тутган аммофос ўғитлари ишлаб чиқарилган. м. набиев раҳбарлигида ўрта осиё конларидаги калийнинг табиий бирикмалари таркиби ва хоссалари ўрганилган. тюбегатан, хўжаикон, қарлюқ, карабил, лалимкон ва бошқа туз конларидаги моддаларнинг таркиби аникланган ва калий рудаларни технологик қайта ишлаш юзасидан изланишлар олиб борилган. илмий изланиш натижалари м. набиев, р.г.осичкина ва бошқа-ларнинг «тюбегатан калийли тузлари» (1972 йил), м.н.набиев, р.г.осичкина, с.т.тўхтаевларнинг «микроэлементли сульфат калий» (1988 йил) номли монографияларида ўз аксини …

нг ўрнини қоплайдиган заҳарсиз кимёвий модда «цакс», «удм», «сиҳат», «садаф», «сардор», «супер хмд», «ўздбф» дефолиантларини кашф этиб, пахта баргини тўктиришда кўллаш услубларини ишлаб чиқиб, кишлок хўжалигида катта ижобий йўналишни таъминлаб берди. 1991 йилдан бошлаб, ҳар йили 2 минг тоннадан 8 минг тоннагача «сиҳат» дефолиапти ишлаб чиқарилиб, республиканинг барча пахта экинзорларида кенг қўлланилган. янги синтез қилинган мураккаб таркибли «ўздеф» дефолиапти (узбекистон дефолиакти) кўп тарафлама таъсир этиш хусусиятига эга бўлиб, 2009 йилдан бошлаб «фаргонаазот» оажда йилига 1,5 минг тоннадан ишлаб чиқарилмоқда. ишлаб чиқарилган маҳсулот ғўза дефолнацияси учун ишлатилмоқда. «ўздеф» дефолиапти ўзига хос таркибга эга бўлганлнги сабабли умумий пахта ҳосилдорлигини ҳар 1 гекгар майдонда 1,5 - 2,0 центнерга оширди. илмий изланишлар натижасида м.набиевнинг олдиндан кўра билган йўлланмалари асосида хозирги вақтда дунё амалиётида биринчи маротаба кўп томоилама таъсир этувчи (учтаси бирга: дефолиацияловчи - стимуляторловчи - инсектицид хусусиятга эга бўлган) дефолиантларни ишлаб чикариш ва кишлок хўжалигида татбиқ этиш учун тавсиялар бсрилди. ушбу дефолиантлар пахта далаларида …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "малик набиев (1913-1992)"

1495875007_68373.docx малик набиев (1913-1992) малик набиев - узбек халқининг ажойиб фарзанди, етук олим, моҳир педагог, и фаол жамоат арбоби, ўғитлар, дефолиантлар, қишлоқ хўжалигида қўлланиладиган кимёвий бирикмалар кимёси ва технологияси соҳасидаги олимларнинг меҳрибон устози. абу райҳон беруний номидаги давлат мукофоти лаурияти, ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби, техника фанлари доктори, профессор, узбекистон фа академиги. м. набиев 1913 йилнинг январь ойида тошкентда камбағал дехқон оиласида дунёга келди. ўрта осиё политехника институтининг иккинчи босқичини тугатган ёш малик мухандие-кимёгар мутахассислиги бўйича тошкентда ўқитувчилар етишмаслиги туфайли, иваново шаҳрига йўл олади. у ерда қўшимча имтиҳонлар топшириб, учинчи босқичга қабул қилинади. аъло ўқиб диплом ...

DOCX format, 20.1 KB. To download "малик набиев (1913-1992)", click the Telegram button on the left.

Tags: малик набиев (1913-1992) DOCX Free download Telegram