genetik axborotning ko’chirilish turlari. replikatsiya va transkriptsiya mexanizmlari

DOC 75.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1495786197_68326.doc genetik axborotning ko`chirilish turlari genetik axborotning ko’chirilish turlari. replikatsiya va transkriptsiya mexanizmlari reja: 1. genetik axborotning ko’chirilishi va uning hujayra faoliyati uchun ahamiyati. 2. genetik axborotning ko’chirilish turlari. 3. replikatsiyaning molekulyar asoslari. 4. transkriptsiyaning molekulyar asoslari. 5. rnk ning posttranskriptsion o’zgarishlari. 1. genetik axborotning ko’chirilishi va uning hujayra faoliyati uchun ahamiyati. genetik axborotning ko’chirilishi, ya’ni irsiy xususiyatlarning uzatilishi tirik organizmlarning noyob xossasi hisoblanadi. genetik axborotning saqlanishi va uzatilishi nuklein kislotalarning vazifalari hisoblanadi. yadro xromosomalari va organizm hujayrasining mitoxondriya va xloroplastlaridagi dnk da joylashgan genetik dastur bir xil. ularning ixtisoslashuvidagi farqlar hujayra rivojlanishi davomida genetik axborotning taqsimlanishida namoyon bo’ladi. shuning uchun yetilgan, differentsiallangan hujayralar, masalan miya to’qimasi, jigar hujayralari bir-biridan molekulyar komponentlari to’plami bilan farqlanadi. turli xil hujayralarning shakllanishini sxema ko’rinishida ifodalash mumkin: dnk ↓ rnk ↓ o’ziga xos oqsillar ↓ ↓ oddiy molekulalar ferment bo’lmagan fermentlar → o’ziga xos oqsil (suv, mineral ionlar) oqsillar bo’lmagan bio molekulalar sintezi ↓ …

lishi transkriptsiya yoki ko’chirib olish deb aytiladi. replikatsiyadan farqli ravishda transkriptsiyada dnk molekulasida joylashgan axborot to’liq o’tkazilmaydi, uning ayrim qismlarigina ko’chiriladi. transkriptsiya natijasida hamma turdagi rnk lar: asosiy (mrnk, trnk, rrnk) va minor rnk lar hosil bo’ladi. bundan kelib chiqadiki, dnk sistronlari faqat polipeptid zanjirining strukturasi to’g’risida emas, balki trnk, rrnk va minor rnk strukturalari to’g’risida ham axborot saqlaydi. transkriptsiya to’g’ri – dnk dan rnk ga va teskari – rnk dan dnk ga bo’lishi mumkin. teskari transkriptsiya birinchi bo’lib onkornavirus deb ataluvchi shish hosil qiladigan rnk li viruslarda aniqlangan bo’lib, ular xo’jayin-hujayraning dnk sida teskari transkriptsiya yo’li bilan joylashib oladilar. virus rnk sining nusxasi - dnk ning begona qismi hujayrada shishli transformatsiyaga olib keladi. balki, teskari transkriptsiya faqat hujayraning shishli transformatsiyasida emas, ularning me’yoriy hayot faoliyatida yoki differentsiyallanish jarayonida ham ahamiyatga ega bo’lishi mumkin. teskari transkriptsiya mrnk dan boshqa barcha turdagi rnk lar uchun bo’lishi mumkin. 3. genetik axborotning makromolekulalarning …

lot sifatida hosil bo’ladi. bular avvalo oqsil va rnk ning rrnk, trnk va minor rnk kabi ba’zi turlaridir. genetik axborot uzatilishining hamma turlari matritsa (qolip) mexanizmiga asoslangan. bu esa ularning har biri uchun qolip zarurligini bildiradi. replikatsiyada dnk ning bir zanjiri (viruslarda rnk), transkriptsiyada – dnk ning bir qismi (to’g’ri transkriptsiya yoki teskari transkriptsiya, translyatsiyada esa – mrnk, ya’ni faqatgina nuklein kislota qolip bo’lishi mumkin. qolip hujayradagi genetik axborotning juda aniqlik va tejamkorlik bilan o’tkazilishini ta’minlaydi. nuklein kislotali qolipdan mos keluvchi aniq nusxani olish nukleotidlarning azotli asoslarini to’g’ri komplementarligini, ya’ni unga asosan a bilan t (rnk da u bilan) va g bilan s ning juftlashishini ta’minlaydi. shu sababli har bir yangi polinukleotid zanjirida nukleotidlar qolipga mos tushadi. 3. replikatsiyaning molekulyar asoslari. nazariy jihatdan dnk replikatsiyasining bir nechta variantlari (usullari) bo’lishi mumkin: 1) konservativ usulda dnk ning bola qo’sh spirali ona dnk zanjiridan ajralmaydi; 2) yarim konservativ usulda ona dnk zanjiri …

entar asoslari o’rtasidagi vodorod bog’larini uzadi. natijada qo’sh zanjir ochilib, alohida zanjirlarga ajraladi (tashqaridan bu “zamok” ning ochilishiga o’xshaydi). dnk ning ochilgan qismi replikativ vilka deb aytiladi. uning hosil bo’lishida bir yo’la 200 molekulagacha ajratuvchi oqsillar ishtirok etadi, shuning uchun replikativ vilkaning har bir shoxchasida yangi dnk sintezi boshlanishi mumkin hamda 2000 gacha juftlashmagan asoslardan iborat bo’ladi. ajratuvchi oqsillarning ta’sir mexanizmi to’liq o’rganilmagan, bunda balki dnk zanjirining ajralishi uchun atf energiyasi sarflanishi mumkin. 2. “tomizg’i” dnk ga bog’liq rnk polimeraza – odatda transkriptsiyada ishtirok etadigan fermentlar – rnk-polimerazalarning alohida varianti bo’lib, replikativ vilkadagi dnk ning komplementar qismida rnk “tomizg’i” (“praymer”) hosil qiladi. rnk-tomizg’ining sintezi 5¹ uchidan 3¹ uchiga qarab boradi. rnk da nukleotidlarning kelish tartibini dnk – matritsa belgilab beradi, nukleotidlarning 5¹→ 3¹ fosfodiefir bog’lari yordamida bog’lanishi rnk-polimeraza ishtirokida amalga oshadi. 3. dnk-polimerazalar. prokariotlarda i, ii va iii turdagi dnk-polimeraza shakllari ma’lum. ularning hammasi 2 turdagi faollikka ega: polimeraza va …

arini bir-biri bilan bog’lovci vazifasini bajaradigan bir nechta fermentlar aniqlangan. dnk-ligazalar nad+ dan adenilil manbai sifatida foydalanib 3¹→ 5¹ fosfodiefir bo’g’larini hosil qiladi. bugungi kunda replikatsiya jarayonining to’la va aniq tasviri yo’q, bu jarayonda ma’lum funktsiyani bajaradigan yigirmadan ortiq ferment va oqsillar ishtirok etsa kerak. dnk replikatsiyasining boshlanish bosqichida ajratuvchi oqsillar ta’sirida dnk molekulasining ichki qismlarida bir yo’la bir nechta joylarida replikativ ayrilar hosil bo’ladi. dnk replikatsiyasining initsiatsiyasida ishtirok qiladigan fermentlardan biri hujayraning maxsus rnk-polimerazasi bo’lib, u praymaza nomini olgan, chunki u praymer deb ataladigan kalta (4 dan 10 gacha nukleotiddan iborat) rnk ning sintezlanishini ta’minlaydi. rnk-polimeraza (praymaza) dnk-polimerazadan farqli ravishda tomizg’iga muhtoj emas. hosil bo’lgan rnk zanjiri (praymer) oxiridagi ribonukleotidning 3¹ uchi dnk sintezi uchun tomizg’i vazifasini bajaradi. dnk matritsasida rnk ning qisqa zanjirini sintezi tugaganidan keyin ferment dnk dan ajraladi. endi mana shu guruhga dnk-polimeraza iii yordamida bittadan dezoksiribonukleotidlar ulanishi bilan dnk sintezi 5¹→ 3¹ yo’nalishda davom etadi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "genetik axborotning ko’chirilish turlari. replikatsiya va transkriptsiya mexanizmlari"

1495786197_68326.doc genetik axborotning ko`chirilish turlari genetik axborotning ko’chirilish turlari. replikatsiya va transkriptsiya mexanizmlari reja: 1. genetik axborotning ko’chirilishi va uning hujayra faoliyati uchun ahamiyati. 2. genetik axborotning ko’chirilish turlari. 3. replikatsiyaning molekulyar asoslari. 4. transkriptsiyaning molekulyar asoslari. 5. rnk ning posttranskriptsion o’zgarishlari. 1. genetik axborotning ko’chirilishi va uning hujayra faoliyati uchun ahamiyati. genetik axborotning ko’chirilishi, ya’ni irsiy xususiyatlarning uzatilishi tirik organizmlarning noyob xossasi hisoblanadi. genetik axborotning saqlanishi va uzatilishi nuklein kislotalarning vazifalari hisoblanadi. yadro xromosomalari va organizm hujayrasining mitoxondriya va xloroplastlaridagi dnk da joyla...

DOC format, 75.5 KB. To download "genetik axborotning ko’chirilish turlari. replikatsiya va transkriptsiya mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: genetik axborotning ko’chirilis… DOC Free download Telegram