jigar biokimyosi

DOC 45.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1495786373_68329.doc jigar biokimyosi jigar biokimyosi reja: 1. jigarning moddalar almashinuvidagi boshqaruvchiligi. 2. jigarning mochevina va o’t hosil qilish funktsiyasi. 3. jigarda moddalarning zararsizlantirilishi. 4. jigar xastaliklari va ulardagi biokimyoviy o’zgarishlar. 1. jigarning moddalar almashinuvidagi boshqaruvchiligi. jigar organizmning modda almashinuvida ishtirok etuvchi markaziy a’zolaridan birini tashkil etadi. u oshqozon-ichak yo’lida hazm bo’lgan moddalarni qopqa vena orqali qabul qilib, umumiy qon aylanish doirasiga o’tkazib berishda muhim vazifalarni bajaradi. jigar quyidagi asosiy jarayonlarni amalga oshirishda qatnashadi: 1. uglevodlar almashinuvida. 2. oqsillar almashinuvida va ular almashinuvining oxirgi mahsuloti bo’lgan siydikchil sintezida. 3. yog’lar almashinuvida va ularning hazm bo’lishida zarur omil bo’lgan o’t kislotalar sintezi va o’t hosil qilishda. 4. boshqa a’zolar uchun zarur bo’lgan moddalar sintezida, ya’ni glyukoza, keton tanachalar va qon plazmasi oqsillarining sintezlanishida. 5. organizmda modda almashinuvi jarayonlarida hosil bo’ladigan va tashqi muhitdan organizmga tushgan zaharli moddalarni zararsizlantirishda. 6. metabolizm natijasida hosil bo’lgan ayrim moddalar (xolesterin, o’t kislotalari, o’t pigmentlari va boshqa …

uruvchi yagona organ hisoblanadi. jigardagi glikogenoliz va glyukoneogenez jarayonlarida ishlab chiqilgan glyukoza qonga o’tkaziladi va avvalo nerv to’qimasi faoliyati uchun sarflanadi, u ortiqcha miqdorda jigarga tushganda glikogen holatida to’planadi. lipidlar almashinuvining boshqarilishi jigarda turli xil lipidlar (xolesterin, triatsilglitserin, fosfoglitserid, sfingomiyelin va boshqalar) biosintezi bilan shartlangan bo’lib, ular qonga tushadi va boshqa to’qimalarga taqsimlanadi. jigarda ovqat bilan birga kirgan xolesteringa nisbatan ko’p xolesterin sintezlanadi: har kuni ovqat bilan birga 0,3-0,5 g xolesterin iste’mol qilinadi, jigarda esa sutkasiga 2-4 g xolesterin hosil bo’ladi. lipidlarning organ va to’qimalarga taqsimlanishi jigar orqali amalga oshiriladi. bundan tashqari jigarda yog’ kislotalarning parchalanishi natijasida keton tanachalari hosil bo’lib, ular jigardan tashqari organlarda energiya manbai sifatida foydalaniladi. oqsillar almashinuvining boshqarilishi jigarda oqsillarning jadal biosintezi va aminokislotalar oksidlanishi hisobiga amalga oshadi. bir sutkada odam organizmida 80-100 g oqsil hosil bo’lib, shundan yarmisi jigarning faoliyatiga tog’ri keladi. jigarda albumin, fibrinogen, protrombin, xolinesteraza, transport oqsillari – ferritin, serulloplazmin, transkortin kabilar sintezlanadi. …

ylanishidan iborat. jigarning suv-mineral almashinuvida ishtiroki shundan iboratki, u suv-tuz muvozanatini saqlab turishda buyrakning faoliyatini to’ldirib turadi va organizmning ichki filtri hisoblanadi. azotli asoslarning almashinuvida jigarning ishtirok etishi ularning oddiy moddalardan sintezlanishi va siydik kislotagacha oksidlanishida namoyon bo’ladi. azotli asoslar boshqa organlar tomonidan nukleozidlar, nukleotidlar va nuklein kislotalar sintezida foydalaniladi, siydik kislotasi esa modda almashinuvining oxirgi mahsuloti sifatida chiqarib yuboriladi. 2. jigarning mochevina va o’t hosil qilish funktsiyasi. jigar- ammiakdan mochevina hosil qilish siklining hamma fermentlari bo’lgan yagona organ. boshqa to’qimalarda hosil bo’lgan ammiak jigarda zararsiz mahsulot – mochevinaga aylanadi va qonga ajratiladi. oqsillar, oqsil bo’lmagan azotli birikmalar (aminokislotalar, purin, pirimidin, biogen aminlar)ning jadal katabolizmidan jigarda mochevina hosil bo’lishi oshadi, uning qonda va siydik tarkibida ajralish miqdori ortadi. jigar maxsus suyuq modda – o’t ishlab chiqaradi va bu suyuqlik ingichka ichakka quyiladi. faqatgina jigarda o’t kislotalar va ularning komyugatlari hosil bo’ladi hamda ular ichakda lipidlarning hazm bo’lishi va so’rilishida foydalaniladi. …

tushgan zaharli moddalarni, dori-darmonlarni zararsizlantirishda ham qatnashadi. organizmda “qurilish materiali” yoki energiya manbai bo’lib foydalanilmaydigan yot moddalar ksenobiotiklar deyiladi. bular organizmga oziq-ovqat, nafas yo’llari, teri orqali tushadi. ksenobiotiklardan tashqari organizmning o’zida hosil bo’ladigan ba’zi metabolitlar ham zaharli bo’lib, zararsizlantirilishi lozim. masalan, bilirubin, steroid gormonlar, katexolaminlar va boshqa moddalar jigarda zararsizlantiriladi. turli zaharli moddalarning jigarda zararsizlantirilishi o’ziga xos yo’llar bilan ikki bosqichda boradi. birinchi bosqich endoplazmatik to’rda (ept) boradi, reaktsiyalarni oksidazalar va gidroksilazalar katalizlaydi, ularning kofermenti sitoxrom p-450, b5, gem va vitaminlar hisoblanadi. sitoxrom p-450 ning bir qancha o’xshash shakllari bo’lib, ular substratlarga monandligi, spetsifikligi bilan farqlanadilar. gepatotsitlarda bu jarayonlar endoplazmatik to’r (ept) da ro’y beradi. jigarning bu faoliyatini o’rganish yaponiya olimlari t.omuza va s.sato (1964) jigardan ept ni ajratib olishga muyassar bo’lganlaridan so’ng rivojlangan. eptning donador va silliq turlari tafovut qilinadi. donador ept oqsil sintezida faol ishtirok etadi. silliq ept organizmga tushgan begona moddalarni zararsizlantiradi (dori-darmonlar, zaharlar, ba’zi endogen substratlar, …

ini bajaradi. zaharli moddalar zararsizlantirilishining ikkinchi bosqichi konyugatsiyalanish, ya’ni glyukuron yoki sulfat kislotasini biriktirish bilan borib, reaktsiyalarni jigar endoplazmatik to’rining fermentlari katalizlaydi. glyukuron kislota glyukozaning oksidlanishidan hosil bo’ladi. u utf bilan birikib, udf glyukuronatni hosil qiladi. sulfat kislota atf bilan birikib, fafs – fosfoadenozinfosfosulfatni hosil qiladi. bu jarayonlarni quyidagi misollarda ko’rib o’tamiz: 1. ksenobiotiklar birinchi bosqichda oksigenazalar ishtirokida oksidlanadilar. 2. oksidlangan moddalar ikkinchi bosqichda udfgk yoki fafs-transferazalari ishtirokida konyugatsiyaga uchraydilar. konyugatsiya yo’li bilan aminokislotalar almashinuvini natijasida hosil bo’lgan fenol, krezol, skatol kabi moddalar va boshqa zaharli moddalar zararsizlantiriladi. konyugatsiyaga uchragan moddalarning molekulalarida gidrofil guruhlar hosil bo’ladi va moddaning suvda eruvchanligi ortadi. natijada organizmdan chiqarib yuborilishi osonlashadi. yo’g’on ichakda triptofan aminokislotasidan hosil bo’lgan skatol, indol, indoksil va indoksilsulfatning kaliyli tuzlari, hayvon indikani miqdorini tekshirish amaliyotda ichakda chirish jarayonining borishi, jigarning zararsizlantirish vazifasi haqida ma’lumot beradi. turli dori moddalar ham jigarda metabolik o’zgarishlarga uchraydi. masalan, lyuminal (fenobarbital) yuqorida ko’rsatilganidek, oksidlanishga va konyugatsiyaga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "jigar biokimyosi"

1495786373_68329.doc jigar biokimyosi jigar biokimyosi reja: 1. jigarning moddalar almashinuvidagi boshqaruvchiligi. 2. jigarning mochevina va o’t hosil qilish funktsiyasi. 3. jigarda moddalarning zararsizlantirilishi. 4. jigar xastaliklari va ulardagi biokimyoviy o’zgarishlar. 1. jigarning moddalar almashinuvidagi boshqaruvchiligi. jigar organizmning modda almashinuvida ishtirok etuvchi markaziy a’zolaridan birini tashkil etadi. u oshqozon-ichak yo’lida hazm bo’lgan moddalarni qopqa vena orqali qabul qilib, umumiy qon aylanish doirasiga o’tkazib berishda muhim vazifalarni bajaradi. jigar quyidagi asosiy jarayonlarni amalga oshirishda qatnashadi: 1. uglevodlar almashinuvida. 2. oqsillar almashinuvida va ular almashinuvining oxirgi mahsuloti bo’lgan siydikchil sintezida. 3. yog’lar almashin...

DOC format, 45.0 KB. To download "jigar biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: jigar biokimyosi DOC Free download Telegram