oqsillar biosintezi - translyatsiya. genetik kod va uning xossalari

DOC 435,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1495863784_68341.doc oqsillar biosintezi - translyatsiya oqsillar biosintezi - translyatsiya. genetik kod va uning xossalari reja: 1. rekognitsiya. ribosomalarda oqsil biosintezi. 2. ribosomalarda oqsil sintezining mexanizmi. 3. oqsilning translyatsiyadan keyingi o’zgarishlari. 4. genetik kod va uning xossalari. 1. rekognitsiya. ribosomalarda oqsil biosintezi. translyatsiya – tarjima qilishda mrnk ning irsiy matnini oqsil polipeptid zanjiridagi aminokislotalar ketma-ketligiga o’tkaziladi. translyatsiyaning mahsuloti o’ziga xos oqsil bo’lganligi uchun bu jarayonni oqsil biosintezi deb atash mumkin. translyatsiya jarayonini hujayraning turli qismlarida boradigan ikki bosqichga bo’lish mumkin: rekognitsiya, ya’ni aminokislotalarning tanilishi va oqsil biosintezining o’zi. bunda rekognitsiya gialoplazmada, oqsil biosintezi esa ribosomalarda amalga oshadi. aminokislotalar tanilish jarayonining mohiyati aminokislotalarning o’zini trnk siga birikishidan iborat. trnk strukturasi “tarjimonlik” sifatlariga ega, ya’ni bir molekulada “nukleotidli matnni o’qish” (trnk ning antikodoni mrnk ning kodoni bilan mos kelishi kerak) va o’zining aminokislotasini tashish (aktseptorlik uchi) qobiliyatlari mujassamlashgan. ammo trnk o’zining aminokislotasi bilan birika olmaydi. bu maqsadda hujayra shirasida trnk ning o’zini aminokislotasini …

bo’lishida ishlatiladi, ya’ni reaktsiyada bir vaqtning o’zida aminokislotalarning karboksilli uchidan faollanishi va trnk li aktseptor uchi (ssa) ning adenozinidagi 3¹-oh gidroksiliga bog’lanadi. hujayrada 20 ta emas, balki taxminan 40-60 ta trnk mavjud bo’lib, ayrim aminokislotalar o’zlari uchun xos bo’lgan bir nechta trnkdan foydalanadi. bundan kelib chiqadiki, arsazalar bir aminokislota uchun trnk ni tanishda tanlash qobiliyatiga ega ekanlar, ya’ni tanish jarayonida aminokislota yetakchilik vazifasini bajaradi, unga esa o’zining trnk si borib bog’lanadi. shundan so’ng trnk oddiy diffuziya yo’li bilan o’ziga birikkan aminokislotani ribosomaga o’tkazadi va u yerda turli xil aminoatsil-trnk lar ko’rinishida kirgan aminokislotalardan oqsil yig’ilishi amalga oshadi. ribosomalarda oqsil biosintezi. oqsil biosintezi uchun (transkriptsiyaning ii bosqichi) quyidagilar zarur bo’ladi: 1) mrnk – genetik matritsa sifatida; 2) aminoatsil trnk – mrnk “matni”ni o’qish va oqsil yig’ilishida aminokislotalar manbai sifatida; 3) ribosomalar – mrnk dasturiga mos holda aminokislotalarni polipeptid zanjirida ketma-ket birikishi uchun molekulyar mashina sifatida; 4) gtf – ribosomalarda oqsil sintezi …

anib ketadilar. hujayrada ribosomalar hujayra shirasida erkin holda yoki endoplazmatik to’rning membranasi bilan bog’langan holda bo’ladi. ribosomaning hujayrani turli qismlarida joylashishi yoki ularning turli joylarida endoplazmatik retikulum membranasi bilan bog’langan bo’lishi sintezlanadigan oqsilni hujayraning kerakli qismi uchun yig’ish imkonini beradi. 2. ribosomalarda oqsil sintezining mexanizmi. ribosomalardagi oqsil sintezi yoki translyatsiya uch bosqichga bo’linadi: initsiatsiya (boshlanish), elongatsiya (polipeptid zanjirining uzayishi) va terminatsiya (tugashi). initsiatsiya. initsiatsiya juda murakkab va juda muhim bosqichni boshlab beruvchi reaktsiya. bu bosqichda oqsil sintezi uchun lozim bo’lgan apparat ayrim komponentlardan yig’ilib ish boshlashga tayyorlanadi. translyatsiyaning boshlanishi sekinlik bilan boradigan jarayon. translyatsiya jarayonining markazi ribosomalardir. buning uchun u mrnk bilan bog’lanishi kerak. ribosoma ishlamagan holatida subbirliklarga ajralgan bo’ladi. yadrodan sitoplazmaga o’tgan mrnk kichik subbirlikning katta subbirlikka birikadigan yuzasi bilan bog’lanadi. subbirlikka birikadigan nuqta rnk ning 5¹-uchi bilan yonma-yon joylashgan, shuning uchun rnk dasturini “o’qish” 5¹→3¹ yoki nh2→cooh yo’nalishida boradi. subbirliklar chegarasida mrnk ning faqatgina ikkita kodoni joylasha oladi. …

hi komponentlariga kirmaydi. oqsilli faktorlar mrnkning kichik subbirlik va gtf bilan bog’lanishini yengillashtiradi. bu birlamchi kompleks (initsiatsiya faktorlari – kichik subbirlik – mrnk – gtf) ga katta subbirlik birikadi va shundan so’ng initsiatsiya faktorlari ribosomadan ajralib chiqadi. subbirliklarning birikishi uchun kerak bo’lgan energiya gtf ning gidrolizi natijasida hosil bo’ladi. hosil bo’lgan initsiator kompleksi (mrnk, ribosoma va metionil-trnk) elongatsiyaga tayyor. metionil-trnk o’zining antikodoni bilan mrnk ning aug kodoni bilan o’ziga xos juftlashadi, ya’ni mrnk ga vodorod bog’lari bilan “osilib qolgan”ga o’xshaydi, aminokislota joylashgan aktseptor uchi esa ribosomaning katta subbirligiga yopishgan bo’ladi. elongatsiya. polipeptid sintezi har doim n-uchidan boshlanadi va c-uchi bilan tugaydi. polipeptid zanzirining bir aminokislotaga o’sishi uch qadamda amalga oshadi: 1) aminoatsil-trnk ning bog’lanishi; 2) transpeptidatsiya (peptid bog’ining hosil bo’lishi); 3) translokatsiya (mrnk ning bitta tripletga siljishi) birinchi qadam. ribosomaning chap tomonida trnk joylashgan bo’lib, u antikodoni bilan mrnk ning kodoniga, aktseptor qismi esa o’suvchi peptidga bog’langan bo’ladi. peptidil-trnk ga …

urgan trnk dan peptidiltransferaza yordamida endigina a qismda joylashgan yangi aminokislotaning aminoguruhiga ko’chirilishi tufayli o’tadi va natijada dipeptidil trnk hosil bo’ladi. p qism esa bo’sh, yuklanmagan mrnk formilmetionin qoladi. endi ribosomaning a qismi bilan yangi aminoatsil-trnk birikadi va sikl takrorlanaveradi. elongatsiya siklining 3-qadamida ribosoma rnk bo’ylab 3¹-uchiga qarab bir qadam masofaga siljiydi. bunda dipeptidil trnk ham a qismdan p qismga ko’chib, ozod bo’lgan trnk sitozolga o’tadi. bu qadam translokatsiya deyiladi. bu bosqich uchun yana bir elongatsiya faktori ef-g kerak bo’ladi. endi ribosoma unga birikkan dipeptidil trnk va mrnk bilan navbatdagi siklga tayyor; uchinchi aminokislota qoldig’i ham xuddi ikkinchi aminokislota qoldig’i kabi birikadi. shunday qilib, har bir aminokislotani o’sayotgan polipeptid zanjiriga qo’shilishi uchun ikki molekula gtf sarf bo’ladi. elongatsiya mrnk to’liq o’qib bo’linguncha davom etadi. terminatsiya. translyatsiyaning oxirgi davri terminatsiya deb ataladi. oqsil sintezi polinukleotid zanjirida maxsus terminirlovchi kodonlar uaa, uag, uga tripletlaridan biri tog’ri kelganda uziladi. bu tripletlar ma’nosiz tripletlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oqsillar biosintezi - translyatsiya. genetik kod va uning xossalari"

1495863784_68341.doc oqsillar biosintezi - translyatsiya oqsillar biosintezi - translyatsiya. genetik kod va uning xossalari reja: 1. rekognitsiya. ribosomalarda oqsil biosintezi. 2. ribosomalarda oqsil sintezining mexanizmi. 3. oqsilning translyatsiyadan keyingi o’zgarishlari. 4. genetik kod va uning xossalari. 1. rekognitsiya. ribosomalarda oqsil biosintezi. translyatsiya – tarjima qilishda mrnk ning irsiy matnini oqsil polipeptid zanjiridagi aminokislotalar ketma-ketligiga o’tkaziladi. translyatsiyaning mahsuloti o’ziga xos oqsil bo’lganligi uchun bu jarayonni oqsil biosintezi deb atash mumkin. translyatsiya jarayonini hujayraning turli qismlarida boradigan ikki bosqichga bo’lish mumkin: rekognitsiya, ya’ni aminokislotalarning tanilishi va oqsil biosintezining o’zi. bunda rekognitsiya g...

Формат DOC, 435,0 КБ. Чтобы скачать "oqsillar biosintezi - translyatsiya. genetik kod va uning xossalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oqsillar biosintezi - translyat… DOC Бесплатная загрузка Telegram