ingliz tilidan o‘zbek tiliga badiiy tarjimaning pragmatik xususiyatlari

DOCX 94 pages 259.7 KB Free download

94 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 259.7 KB

File type DOCX

Pages 94

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 94

o‘zbekiston respublikasi ingliz tilidan o‘zbek tiliga badiiy tarjimaning pragmatik xususiyatlari magistr akademik darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya annotatsiya ushbu magistrlik dissertatsiyasi ingliz tilidan o‘zbek tiliga badiiy tarjima jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularni bartaraf etishda tarjimon asosan qanday unsurlarga va hodisalarga e’tibor berishi lozimligi xususida ma’lumot beradi. xususan, pragmatik yondashuv va ularning strategiyalari, pragmatik ma’nolar va ularning turlari tahlil qilinadi. pragmatik tarjimada nutq aktlari va presuppozitsiyalarning tutgan o‘rni hamda deyktik elementlarning muhim jihatlari ingliz tilidan o‘zbek tiliga tarjima asar jon steynbek “javohir” asari asosida tahlil qilinadi. annotatsiya dannaya magisterskaya dissertatsiya predostavlyaet informatsiyu o problemax, voznikayushix v protsesse xudojestvennogo perevoda s angliyskogo yazika na uzbekskiy, i o tom, na kakie elementi i yavleniya v osnovnom doljen obrashat vnimanie perevodchik pri ix ustranenii. v chastnosti, analiziruyutsya pragmaticheskie podxodi i ix strategii, pragmaticheskie znacheniya i ix tipi. rol rechevix aktov i presuppozitsiy v pragmaticheskom perevode, a takje vajnie aspekti deikticheskix elementov analiziruyutsya na …

2 / 94

muammolar 14 badiiy tarjimadagi turli yondashuvlar (skopos nazariyasi, dinamik ekvivalentlik) va ularning pragmatik ma’no jihatlari 14 tarjima va pragmatika o‘rtasidagi muammolar va pragmatik yondashuv strategiyalari 28 birinchi bob yuzasidan xulosalar 41 bob. badiiy tarjimada ekvivalent kuch, presuppozitsiyalar va implikaturalar 42 nutq aktlari va ularning lingvopragmatik tahlili (jon steynbek “javohir” qissasi misolida) 42 pragmatik tarjimada yashirin ma’no (presuppozitsiya)lar va implikaturalarning qo‘llanilishi (jon steynbek “javohir” qissasi misolida) 52 ikkinchi bob yuzasidan xulosalar 70 bob. pragmatik tarjimada deyksis hodisasi va madaniy referentlar 72 deyksis hodisasi va madaniy referentlarning pragmatik tarjimada ifodalanishi 72 deyksis va madaniy referentning pragmatik tarjimalari (jon steynbek “javohir” qissasi misolida ) 81 uchinchi bob yuzasidan xulosalar 84 umumiy xulosa 85 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 86 kirish magistrlik dissertatsiyasi mavzusining asoslanishi va uning dolzarbligi. yurtimizda olib borilayotgan islohatlarda “mamlakatimizda bir necha xorijiy tillarni biluvchi zamonaviy kadrlar tayyorlash, xorijiy tillar bo‘yicha ilmiy ishlar olib borish, til o‘rgatish metodologiyasini takomillashtirish” ustuvor vazifalardan biri sifatida …

3 / 94

nadi. zamonaviy filologiyada pragmatik yondashuvning dolzarbligi quyidagi omillar bilan izohlanishi mumkin: madaniyatlararo muloqotning o‘sishi ingliz va o‘zbek tillari turli madaniy, tarixiy va ijtimoiy kontekstlarda shakllanganligi sababli, tarjimon pragmatik moslashuv (masalan, idiomalar, metaforalar, hazil) orqali asarning asl ma’nosini yo‘qotmasligi kerak. j. d. salingerning “the catcher in the rye” asaridagi “phony” so‘zini “soxta” deb tarjima qilish – semantik jihatdan to‘g‘ri, lekin asarning bosh qahramoni holdenning dunyoqarashini yetkazish uchun “yolg‘ondakam” kabi ifoda mosroq bo‘lishi mumkin. nutq harakatlari va kommunikativ maqsad badiiy matnlarda qahramonlar dialoglari orqali berilgan illokutsion kuch (masalan, tahdid, iltimos, kinoya) tarjimada saqlanmasa, matnning ta’sirchanligi yo‘qoladi. statistik ko‘rsatkichlarga asosan, badiiy tarjimalarning 40% ga yaqini nutq aktlarini noto‘g‘ri aks ettirgani sababli matnning pragmatik mazmunini buzilishiga olib kelgan (manba: baker, 2018). 20 deyksis va kontekstual moslashuv muammolari ingliz tilida ishlatilgan vaqt, joy, shaxs ko‘rsatkichlari o‘zbek tilida tushunarli bo‘lishi uchun madaniy jihatdan moslashtirilishi kerak. o‘quvchiga ta’sir etishi jihatdan pragmatik tarjimaning asosiy maqsadi – asarning asl …

4 / 94

mmolarni tahlil qilish bu dolzarblikni yanada tasdiqlaydi. tarjimonlarning pragmatik kompetensiyasi va muayyan strategiyalarni qo‘llash qobiliyati ularning professional malakasini oshirishga yordam beradi. ushbu tadqiqot natijalari tarjimonlarni tayyorlash dasturlariga qo‘shimcha materiallar sifatida foydalanilishi mumkin. bundan tashqari dissertatsiya ishi badiiy asarlarni tarjima qilishdagi pragmatik muammolarni aniqlash, pragmatik yondashuv strategiyalarini ishlab chiqish va ularni amalda qo‘llashga qaratilgan bo‘lib, tarjima nazariyasi va amaliyoti uchun muhim ahamiyatga ega. uning natijalari tarjimonlar, tilshunoslar va adabiyotshunoslar uchun foydali bo‘ladi. muammoning o‘rganilganlik darajasi. pragmatika – yunonchada “ish”, “harakat” degan ma’nolarni anglatib, nutqdagi til birliklarining funksionalligini o‘rganuvchi semiotika va tilshunoslikning sohasidir. u sokratdan oldingi davrlarda ham qo‘llanishda bo‘lgan va keyinchalik uni j.lokk, e.kant kabi faylasuflar aristoteldan o‘zlashtirganlar. shu tariqa pragmatizm oqimi yuzaga kelgan. bu oqimning asosiy taraqqiyot davri xix-xx asrlardir. ayniqsa, xx asrning 20-30- yillarida pragmatizm g‘oyalarining keng targ‘ibi aniq sezila boshladi. amerika va yevropada pragmatikaning keng yoyilishida ch.pirs, r.karnap, ch.morris, kabilarning xizmatlarini alohida qayd etmoq kerak. xix asrning oxiri …

5 / 94

bilan namoyon bo‘luvchi nutq ishtirokchilariga xos kommunikativ niyat bilan aloqador masalalarni o‘rganadi. pragmatik tarjima nazariyasi va amaliyoti xalqaro miqyosda keng qamrovli oʻrganilgan sohalardan biridir. bu borada quyidagi asosiy yoʻnalishlarni ajratish mumkin: nazariy asoslar:j. austin (1962) va j. searle (1969)ning nutq aktlari nazariyasi pragmatik tarjimaning nazariy asoslarini yaratdi. p. grice (1975) konversatsiya maksimalari tushunchasini taqdim etib, tarjimada implikaturalarni saqlash muammosini yoritdi. e.-a. gutt (1991) relevance theory asosida tarjimaning pragmatik jihatlarini tahlil qildi. amaliy tadqiqotlar: mona baker (2018) nutq aktlari va madaniyatlararo muloqotdagi pragmatik muammolarga bagʻishlangan tadqiqotlar olib bordi. k.house (2018) pragmatik ekvivalentlik tushunchasini takomillashtirdi va uni turli tillarga tatbiq etdi. turi va janrlar boʻyicha tadqiqotlar: badiiy matnlar (j. dickins, 2022) siyosiy nutqlar (i. mason, 2020), reklama matnlari (h. vlahov, 2021) mdh mamlakatlarida: rossiyada v.n. komissarov (2004) pragmatik tarjima masalalarini keng yoritgan. l.k. latyshev (2018) nutq aktlarining tarjimadagi ahamiyatini oʻrgangan. oʻzbekistonda: a. nurmonov (2015) nutq aktlari nazariyasining oʻzbek tiliga tatbiqini oʻrgangan. sh. …

Want to read more?

Download all 94 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ingliz tilidan o‘zbek tiliga badiiy tarjimaning pragmatik xususiyatlari"

o‘zbekiston respublikasi ingliz tilidan o‘zbek tiliga badiiy tarjimaning pragmatik xususiyatlari magistr akademik darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya annotatsiya ushbu magistrlik dissertatsiyasi ingliz tilidan o‘zbek tiliga badiiy tarjima jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularni bartaraf etishda tarjimon asosan qanday unsurlarga va hodisalarga e’tibor berishi lozimligi xususida ma’lumot beradi. xususan, pragmatik yondashuv va ularning strategiyalari, pragmatik ma’nolar va ularning turlari tahlil qilinadi. pragmatik tarjimada nutq aktlari va presuppozitsiyalarning tutgan o‘rni hamda deyktik elementlarning muhim jihatlari ingliz tilidan o‘zbek tiliga tarjima asar jon steynbek “javohir” asari asosida tahlil qilinadi. annotatsiya dannaya magisterskaya dissertatsiya predostavly...

This file contains 94 pages in DOCX format (259.7 KB). To download "ingliz tilidan o‘zbek tiliga badiiy tarjimaning pragmatik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ingliz tilidan o‘zbek tiliga ba… DOCX 94 pages Free download Telegram