kataliz

DOC 41,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1476966993_65792.doc kataliz reaksiya tezligini o’zgartiradigan, lekin o’zi reaksiya natijasida kimyoviy jihatdan o’zgarmaydigan modda katalizator deb ataladi. katalizator faqat kimyoviy jihatdan emas, fizikaviy jihatdan ham o’zgaradi. ko’pincha katalizatorning ta’siri reaksiyaning tezligini oshirishdan iborat bo’ladi. lekin ba’zan «chet» moddalarning ishtirok etishi kimyoviy reaksiyaning tezligini kamaytiradi. bunday moddalar manfiy katalizatorlar, yoki ingibitorlar deb ataladi. barcha katalitik jarayonlarni ikki guruhga: gomogen va geterogen katalizga bo’lish mumkin. gomogen katalizda reaksiyaga kirishadigan moddalar ham, katalizatorlar ham bir xil fazada (b gaz holatida, yoki eritmada) bo’lishi lozim. geterogen katalizda reagentlar va katalizatorlar boshqa-boshqa fazalarda bo’ladi. geterogen katalizning eng ko’p tarqalgan xili kontakt kataliz bo’lib, bu katalizda katalizatorlik rolini qattiq jism sirti bajaradi. sanoatda kontakt usulda sulfat kislota olish geterogen katalizga misol bo’la oladi. katalitik jarayonlar quyidagi xususiyatlarga ega: 1) katalizator juda oz miqdorda bo’lganda ham reaksiya tezligini deyarli o’zgartiradi. 2) katalizatorning ta’siri to’yinish darajasiga qadar uning miqdoriga proporsional bo’ladi, to’yinish darajasiga yetgandan keyin, katalizator miqdori oshsa ham, …

giyasini pasaytirib, reaksiya tezligini oshiradi. 9) ba’zan muayyan reagentlardan bir katalizator ishtirokida bir xil mahsulot, boshqa bir katalizator ishtirokida boshqa xil mahsulot hosil bo’ladi. sanoatda bu hollar juda yaxshi o’rganilib, so’ng yo’lga qo’yiladi. katalizatorlarga boshqa moddalar aralashtirilganda quyidagi uch holning biri bo’lishi mumkin. a) katalizatorda o’zgarish bo’lmaydi; b) katalizatorning ta’siri kuchayadi; d) katalizatorning ta’siri pasayadi; katalizator ta’sirini kuchaytiradigan moddalar promotorlar deyiladi. masalan, nikelga 1% seriy qo’shilsa, uning aktivligi taxminan 20 marta ortadi. ammiak sintezida temirning katalizatorlik ta’sirini kuchaytirish uchun jarayonga ishqoriy metall va alyuminiy oksidlari qo’shiladi. promotorlarni o’rganish sanoat uchun juda katta ahamiyatga ega. kattalik yoyuvchilar yoki tregerlar deb ataladigan moddalar ta’sirini o’rganish ham katta ahamiyatga ega. katta sirtga ega bo’lgan g’ovak moddalarga (silikagel, aktiv ko’mir, alyuminiy, oksid, ba’zi metallar, ba’zi metallarning oksidlari va boshqalar) katalizator berilib, triggerning hamma joyiga katalizator teng taqsimlanadi, ya’ni yoyiladi. masalan, platinalangan asbestda asbest katalitik yoyuvchi vazifasini o’taydi. eruvchi ishlatilganida katalizator yaxshi maydalaganligi tufayli uning …

eaksiyasi deyarli yo’q miqdorda mishyak aralashuvi bilan to’xtab qoladi. temir sirtida co ning co2 ga aylanish reaksiyasi ozgina h2s aralashuvi bilan to’xtaydi. zaharlarning katalizatorga ta’siri shundan iboratki, ular katalizatorning aktiv markazlariga adsorblanadi yoki u bilan kimyoviy birikadi. har qaysi zahar o’ziga xos katalizatorni zaharlaydi. masalan, platinani zaharlaydigan zahar hcn, h2s, as birikmalari, se, te, hg tuzlari va boshqalardir. katalitik zaharlarni bilish va ularga qarshi kurashish sanoat uchun katta ahamiyatga ega. kataliz hodisasini oraliq mahsulot hosil bo’lish nazariyasi tushuntirib beradi. bu nazariyaga muvofiq, katalizator reaksiya oxirida o’z tarkibi va miqdorini o’zgartirmasa ham reaksiyaning oraliq bosqichlarida ishtirok etadi. a+b-ab reaksiya o’z-o’zicha sust borib, katalizator (k) ishtirokida tezlashadi. reaksiya tezlashishiga sabab, reaksiyaning oraliq bosqichida katalizatorning ishtirok etishidir. a + k→ak ak + b→ab + k a + b + k→ab + k katalizator reagentlar bilan birikib, beqaror birikmalar hosil qilganligidan reaksiya tezlashadi. agar katalizator sifatida qattiq yoki suyuq modda olingan bo’lsa, katalizator sirtida …

katalizatorlarning ayrim holatda olingan ta’sirlari yig’indisiga teng va ba’zan unga qaraganda bir necha marta ortiq bo’lishi mumkin, chunki aralashish natijasida tamomila boshqa xossa yuzaga chiqadi: agar aralashayotgan katalizator o’zaro chegara sirtlar hosil qilsa, katalitik ta’sir kuchli ravishda namoyon bo’ladi, chunki ana shunday fazalar chegarasi ayniqsa kuchli katalitik ta’sirga ega joylardir. aralash katalizatorlar katalitik zaharlar ta’siriga ko’proq bardosh beradi. adabiyotlar 1. волцкий a.в., сергеевская e.с. teoрия металлургических процессов. -m.: meтaллургия, 1996. - 380 с. 2. филиппов с.и. teoрия металлургических процессов. - m.: meтaллургия, 2000. - 230 с. 3. eсин o.a., гелд п.в. физическая химия пирометаллур-гических процессов. i часть. - свердловск, 1992. – 671 с. 4. рахимов в.р. физикавий ва коллоид кимё. – т.: ўқитувчи, 1978. 5. www.misis.ru; 6. http://www.weimar.de; 7. info4ru.de 8. ленник г.a., пехсин п.o. современная техника изотермического нанесения покрытий. - m.: meталлургия, 2000.-123 с. 9. ганин н и. диаграмма состояния металлургических систем. - m.: meталлургия, 1998. -8 с.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kataliz"

1476966993_65792.doc kataliz reaksiya tezligini o’zgartiradigan, lekin o’zi reaksiya natijasida kimyoviy jihatdan o’zgarmaydigan modda katalizator deb ataladi. katalizator faqat kimyoviy jihatdan emas, fizikaviy jihatdan ham o’zgaradi. ko’pincha katalizatorning ta’siri reaksiyaning tezligini oshirishdan iborat bo’ladi. lekin ba’zan «chet» moddalarning ishtirok etishi kimyoviy reaksiyaning tezligini kamaytiradi. bunday moddalar manfiy katalizatorlar, yoki ingibitorlar deb ataladi. barcha katalitik jarayonlarni ikki guruhga: gomogen va geterogen katalizga bo’lish mumkin. gomogen katalizda reaksiyaga kirishadigan moddalar ham, katalizatorlar ham bir xil fazada (b gaz holatida, yoki eritmada) bo’lishi lozim. geterogen katalizda reagentlar va katalizatorlar boshqa-boshqa fazalarda bo’ladi. gete...

Формат DOC, 41,5 КБ. Чтобы скачать "kataliz", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kataliz DOC Бесплатная загрузка Telegram