ma’lumotlarni xeshlash algoritmlari

PPTX 29 pages 2.3 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

kalitlarni akslantirish (joylashtirish) ma’lumotlarni xeshlash algoritmlari. xesh jadval va xesh funksiyalar. xeshlash tushunchasi kidiruv algoritm- bu kalit bilan argumentni mosligini aniklanadigan algoritm.uchta asosiy turini kurib chikdik:chizikli, indeksli va binar. jadvaldagi malumotga tez murojaat kilish uchun birinchi navbatda -kalitlar kiymatiga karab jadvalni tartiblanish lozim.bunda binar kidiruv goyasidan foydalanish mumkin,ammo yangi ezuv kushsak jadvalni boshkatdan tartiblash kerak.bunga ketkan vakt kidiruvga ketkan vaktdan kuprok bulishi mumkin. jadvaldagi malumotga murojaat kilish vaktini kiskartirish uchun xeshlash ishlatiladi. xesh -bir tomonlama jaraen bulib ,malumotni rakamli katorga aylantiradi . shifrlash –ikki tomonlama jaraen bulib malumotni rasshifrovka(shifrni ochish) kimaydigan formatga aylantirishni xarakat kiladi. kodirovka-malumotni bitta formatdan boshkasiga aylantiradi xesh erdamida matndan -son xosil kilamiz. xesh algoritm bu-ixtieriy uzunligdagi matn(parol,satr)dan anik uzunlidagi bitlardan iborat satrni xosil kiladigan algoritm. bu algoritmni amalga oshiradigan matematik funktsiya-xesh funktsiya deiladi. hesh so’zi ingliz tilidagi hash so’zidan olingan bo’lib, chalkash ( putanisa) yoki aralashma (meshanina) ma’nosini anglatadi ta’rif . hesh-funksiya – bu kiruvchi ma’lumotlarning …

2 / 29

uzunligidagi malumotni fiksirlangan uzunligidagi kiymat kurinshidagi satrga aylantiradi. optimal eki samarador xesh-funktsiya ikkita mezonga javob beradi: 1-tez xisoblash 2-minimal kolliziya soni xesh-jadval tariflari: xesh-jadval bu-oddiy massiv,bunda adresatsiya xesh-funktsiya tomonidan aniklanadi. xesh-jadval bu-”kalit-kiymat” juftligini saklaydigan va 3 amallni bajaradigan mt: ---yangi juftlikni kushish ---uni kidirish ---kalit buyicha juftlikni uchirish joylashtirish usuli (xeshlashtirish) ma’lumotlar tuzilmasida element joylashgan o‘rinni tez aniqlashga yo‘naltirilgan usuldir. joylashtirish usulida ma’lumotlar oddiy massiv sifatida ifodalangan bo‘ladi. elementni jadvalga qo‘shishdan oldin uning adresi xesh-funksiya orqali aniqlanadi: a = h(k), bu erda k – kalit, a – jadvaldagi element adresi bo‘lib, 0  a  n-1, shart o‘rinli bo‘ladi. f xesh-funksiya deb r kiruvchi elementlar to‘plamini manfiy bo‘lmagan butun sonlar to‘plami z ga akslantirishga aytiladi: f(r)=n, rϵr, nϵz. xesh-adreslash bu xesh-funksiya qiymatlar sohasini qandaydir bir ma’lumotlar massivining yacheykasi, adresi sifatida foydalanishdan iborat. u holda ma’lumotlar massivi o‘lchami foydalanilayotgan xesh-funksiyaning qiymatlar sohasiga mos kelishi kerak. hesh funksiya hossalari : 1.teskari funksiyaning …

3 / 29

kursatadi. kolliziya masalasini xal kilish uchun rexeshlash ussuli ishlatiladi. dirixle printsipi:xesh kod buyicha kirish malumotni aniklab bulmaydi. xesh - kerakli ma'lumotlarni kalitlar orqali tezkor qidirish uchun ma'lumotlarni manzillashning maxsus usuli rexeshlash-maxsus algoritm bulib,bir nechta kurinishi mavjud: rexeshlashning 2 usuli mavgud: 1-yopiq xeshlash yoki ochiq adresasiy -by jadvalning o'zida yozuvlarni saqlashni taklif qiladigan to'qnashuvni hal qilish texnologiyasi 2-ochiq xeshlash yoki zanjir usuli-by to'qnashuvni hal qilish texnologiyasi, bunda teng qiymatlarga ega bo'lgan to'plamning elementlari ro'yxat zanjirida bog'langanligidan iborat. kolliziya ro‘y berishini butunlay oldini oladigan, yaxshi xesh-funksiyani qurish mumkinmi? aniqki, butunlay kolliziyaga uchramasligi uchun xesh-funksiyaning har bir natijaviy qiymati unikal bo‘lishi kerak. kolliziya muammosini echish uchun turli usullarni qo‘llash mumkin. ulardan biri “rexeshlash” metodi hisoblanadi. turli a1, a2, a3 identifikatorlar uchun mos ravishda n1, n2, n3 xesh-funksiya qiymatlari to‘g‘ri kelsin. n1, n2, n3 adreslarga mos yacheykalarda a1, a2, a3 identifikatorlar haqida ma’lumot joylanadi. a3 identifikatorni qidirishda n3 adres qiymati hisoblanadi va tegishli jadval …

4 / 29

ar joylashishi mumkin emas. bu vaziyat, ya’ni 2 yoki undan ortiq identifikatorlar xesh funksiyaning bir xil qiymatiga ega bo‘lish xodisasi kolliziya deb nomlanadi. demak, kolliziyaning yuzaga kelishi 2 ta har xil identifikator a1 va a2larning xesh-funksiya qiymatlari n1 va n2 bir xil (n1=n2) bo‘lishi hisoblanadi. bu metodga ko‘ra, a element uchun xesh-funksiya orqali hisoblangan h(a) adresi band bo‘lgan yacheykani ko‘rsatsa, unda n1=h1(a) funksiya qiymatini hisoblash zarur va n1 adresga tegishli yacheykani bandligini tekshirish kerak. agar n1 ham band bo‘lsa, unda h2(a) qiymat hisoblanadi, shu tariqa bo‘sh yacheyka to’lguncha yoki hi(a) navbatdagi qiymat h(a) bilan mos kelgunga qadar davom etadi. oxirgi holatda identifikatorlar jadvali to‘lgan va bo‘sh joy boshqa yo‘q, degan xatolik to‘g‘risida ma’lumot beradi. hi(a) funksiyani hisoblashning eng oddiy metodi, uni hi(a)=(h(a)+pi)modnm asosida qurishdir, bu erda pi qandaydir bir hisoblangan butun son, nm –identifikatorlar jadvalidagi elementlarning maksimal soni. o‘z o‘rnida eng oddiy usul pi ni o‘rniga i ni qo‘yish bo‘ladi. …

5 / 29

goritmlari. xesh jadval va xesh funksiyalar . ziddiyatlarni hal qilish usullari hesh so’zi ingliz tilidagi hash so’zidan olingan bo’lib, chalkash ( putanisa) yoki aralashma (meshanina) ma’nosini anglatadi. reja xeshlash(tirish) tushunchasi hesh-funksiya va uning hossalari ziddiyatlarning yuzaga kelishi kolloziya holatini hal etish metodlari hesh so’zi ingliz tilidagi hash so’zidan olingan bo’lib, chalkash ( putanisa) yoki aralashma (meshanina) ma’nosini anglatadi ta’rif . hesh-funksiya – bu kiruvchi ma’lumotlarning ixtiyoriy uzunlikdagi massivini belgilangan aniq uzunlikdagi bitlar qatoriga biror bir algoritm orqali akslantiruvchi bir tomonlama funksiyadir (funksiya svyortki). bunday amal -heshlash(+tirish) deyiladi. amalning natijasi (bitlar qatori)ga hesh yoki hesh kod yoki hesh-summa yoki ma’lumotlar yig’mi(cvodkasi ) deyiladi. bunday funksiyalar kriptografiya va axborot xavfsizlik masalalarida keng qo’llaniladi. hesh funksiya hossalari : 1.teskari funksiyaning mavjud emasligi; 2.kollizia holatining yo’qligi ; 3.determinanlanganiik 4. natijaning tasodifligi. joylashtirish usuli (xeshlashtirish) ma’lumotlar tuzilmasida element joylashgan o‘rinni tez aniqlashga yo‘naltirilgan usuldir. joylashtirish usulida ma’lumotlar oddiy massiv sifatida ifodalangan bo‘ladi. elementni jadvalga qo‘shishdan …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma’lumotlarni xeshlash algoritmlari"

kalitlarni akslantirish (joylashtirish) ma’lumotlarni xeshlash algoritmlari. xesh jadval va xesh funksiyalar. xeshlash tushunchasi kidiruv algoritm- bu kalit bilan argumentni mosligini aniklanadigan algoritm.uchta asosiy turini kurib chikdik:chizikli, indeksli va binar. jadvaldagi malumotga tez murojaat kilish uchun birinchi navbatda -kalitlar kiymatiga karab jadvalni tartiblanish lozim.bunda binar kidiruv goyasidan foydalanish mumkin,ammo yangi ezuv kushsak jadvalni boshkatdan tartiblash kerak.bunga ketkan vakt kidiruvga ketkan vaktdan kuprok bulishi mumkin. jadvaldagi malumotga murojaat kilish vaktini kiskartirish uchun xeshlash ishlatiladi. xesh -bir tomonlama jaraen bulib ,malumotni rakamli katorga aylantiradi . shifrlash –ikki tomonlama jaraen bulib malumotni rasshifrovka(shifrni ochi...

This file contains 29 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "ma’lumotlarni xeshlash algoritmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma’lumotlarni xeshlash algoritm… PPTX 29 pages Free download Telegram