xeshlash algoritmlari

PPTX 21 pages 930.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 930.5 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

kalitlarni akslantirish (joylashtirish) 4-maruza mavzu: xeshlash . xeshlash algoritmlari. xeshlash tushunchasi kidiruv algoritm bu kalit bilan argumentni mosligini aniklanadigan algoritm.uchta asosiy turini kurib chikdik:chizikli, indeksli va binar. jadvaldagi malumotga tez murojaat kilish uchun kalitlar kiymatiga karab oldindan jadvalni tartiblanish lozim.bunda binar kidiruv goyasidan foydalanish mumkin,ammo yangi ezuv kushsak jadvalni boshkatdan tartiblash kerak.bunga ketkan vakt kidiruvga ketkan vaktdan kuprok bulishi mumkin. jadvaldagi malumotga murojaat kilish vaktini kiskartirish uchun xeshlash ishlatiladi. xesh -bir tomonlama jaraen bulib malumotni rakamli katorga aylantiradi . shifrlash –ikki tomonlama jaraen bulib malumotni rasshifrovka(shifrni ochish) kimaydigan formatga aylantirishni xarakat kiladi. kodirovka-malumotni bitta formatdan boshkasiga aylantiradi xesh erdamida matndan son xosil kilamiz. xesh algoritm bu-ixtieriy uzunligdagi matn(parol,satr)dan anik uzunlidagi bitlardan iborat satrni xosil kiladigan algoritm. bu algoritmni amalga oshiradigan matematik funktsiya-xesh funktsiya deiladi. hesh so’zi ingliz tilidagi hash so’zidan olingan bo’lib, chalkash ( putanisa) yoki aralashma (meshanina) ma’nosini anglatadi ta’rif . hesh-funksiya – bu kiruvchi ma’lumotlarning ixtiyoriy uzunlikdagi massivini …

2 / 21

---------------------------- ke 801 xesh-funktsiya-kriptografik algoritm bulib ixtieriy uzunligidagi malumotni fiksirlangan uzunligidagi kiymat kurinshidagi satrga aylantiradi. optimal eki samarador xesh-funktsiya ikkita mezonga javob beradi: 1-tez xisoblash 2-minimal kolliziya soni xesh-jadval tariflari: xesh-jadval bu-oddiy massiv,bunda adresatsiya xesh-funktsiya tomonidan aniklanadi. xesh-jadval bu-”kalit-kiymat” juftligini saklaydigan va 3 amallni bajaradigan mt: ---yangi juftlikni kushish ---uni kidirish ---kalit buyicha juftlikni uchirish hesh funksiya hossalari : 1.teskari funksiyaning mavjud emasligi; 2.kollizia holatining yo’qligi ; talaba------2398 kitob-------2398 3.determinanlanganiik 4. natijaning tasodifligi: savol------2367 sovol -----9140 kolliziya ro‘y berishini butunlay oldini oladigan, yaxshi xesh-funksiyani qurish mumkinmi? aniqki, butunlay kolliziyaga uchramasligi uchun xesh-funksiyaning har bir natijaviy qiymati unikal bo‘lishi kerak. kolliziya muammosini echish uchun turli usullarni qo‘llash mumkin. ulardan biri “rexeshlash” metodi hisoblanadi. dirixle printsipi:xesh kod buyicha kirish malumotni aniklab bulmaydi. agarda ikkita eki bir nechta kirish malumotga bitta xesh kod tugri kelsa bu xolat-kolliziya deyiladi. kolliziya paydo bulishi ixtimolligi-xesh funktsiya sifatini kursatadi. kolliziya masalasini xal kilish uchun rexeshlash ussuli ishlatiladi. …

3 / 21

lar to‘plami z ga akslantirishga aytiladi: f(r)=n, rϵr, nϵz. xesh-adreslash bu xesh-funksiya qiymatlar sohasini qandaydir bir ma’lumotlar massivining yacheykasi, adresi sifatida foydalanishdan iborat. u holda ma’lumotlar massivi o‘lchami foydalanilayotgan xesh-funksiyaning qiymatlar sohasiga mos kelishi kerak. turli a1, a2, a3 identifikatorlar uchun mos ravishda n1, n2, n3 xesh-funksiya qiymatlari to‘g‘ri kelsin. n1, n2, n3 adreslarga mos yacheykalarda a1, a2, a3 identifikatorlar haqida ma’lumot joylanadi. a3 identifikatorni qidirishda n3 adres qiymati hisoblanadi va tegishli jadval yacheykasidan ma’lumotlar tanlanadi. bu metod juda effektiv, elementlarni jadvalga joylash vaqti ham, qidiruv vaqti ham faqat xesh-funksiyani hisoblashga ketadi. bu usulning 2 ta yaqqol kamchiligi bor: 1) identifikatorlar jadvalining xotira hajmidan unumsiz foydalanilishi. massiv o‘lchami xesh-funksiya qiymatlar sohasiga mos kelishi kerak, ayni vaqtda real holatda jadvalda saqlanayotgan identifikatorlar ancha kam bo‘lishi mumkin. 2) mos keluvchi xesh-funksiyani tanlay bilish. xesh-funksiyadan natija olish - “xeshlash” simvollar zanjiri ustida oddiy arifmetik va mantiqiy amallarni bajarish hisobiga erishiladi. xesh-adreslashda identifikatorlar jadvalining …

4 / 21

s kelgunga qadar davom etadi. oxirgi holatda identifikatorlar jadvali to‘lgan va bo‘sh joy boshqa yo‘q, degan xatolik to‘g‘risida ma’lumot beradi. hi(a) funksiyani hisoblashning eng oddiy metodi, uni hi(a)=(h(a)+pi)modnm asosida qurishdir, bu erda pi qandaydir bir hisoblangan butun son, nm –identifikatorlar jadvalidagi elementlarning maksimal soni. o‘z o‘rnida eng oddiy usul pi ni o‘rniga i ni qo‘yish bo‘ladi. unda quyidagi formulani olamiz hi(a)=(h(a)+i)modnm. bu holda xesh-funksiyaning bir xil qiymatlariga mos kelgan identifikatorlarni joylash uchun bo‘sh yacheykani qidirish mantiqan xesh-funksiya h(a) ko‘rsatgan joydan boshlanadi. nazorat savollari kalitlarni almashtirish nima? akslantirish funksiyasi vazifasi nimadan iborat? qanday holatlarda ziddiyat yuzaga keladi? ziddiyatni hal qilishning qanday usullarini bilasiz? image2.emf microsoft_powerpoint_presentation.pptx image3.png image4.png image5.png image6.png 4-mavzu. ma’lumotlarnixeshlashalgoritmlari. xeshjadvalvaxeshfunksiyalar. ziddiyatlarnihalqilishusullariheshso’ziingliztilidagihash so’zidanolinganbo’lib, chalkash( putanisa) yokiaralashma(meshanina) ma’nosinianglatadi. /docprops/thumbnail.jpeg kalitlarni akslantirish (joylashtirish) 4-mavzu. ma’lumotlarni xeshlash algoritmlari. xesh jadval va xesh funksiyalar . ziddiyatlarni hal qilish usullari hesh so’zi ingliz tilidagi hash so’zidan olingan bo’lib, chalkash ( putanisa) yoki aralashma (meshanina) ma’nosini …

5 / 21

atori)ga hesh yoki hesh kod yoki hesh-summa yoki ma’lumotlar yig’mi(cvodkasi ) deyiladi. bunday funksiyalar kriptografiya va axborot xavfsizlik masalalarida keng qo’llaniladi. hesh funksiya hossalari : 1.teskari funksiyaning mavjud emasligi; 2.kollizia holatining yo’qligi ; 3.determinanlanganiik 4. natijaning tasodifligi. joylashtirish usuli (xeshlashtirish) ma’lumotlar tuzilmasida element joylashgan o‘rinni tez aniqlashga yo‘naltirilgan usuldir. joylashtirish usulida ma’lumotlar oddiy massiv sifatida ifodalangan bo‘ladi. elementni jadvalga qo‘shishdan oldin uning adresi xesh-funksiya orqali aniqlanadi: a = h(k), bu erda k – kalit, a – jadvaldagi element adresi bo‘lib, 0  a  n-1, shart o‘rinli bo‘ladi. f xesh-funksiya deb r kiruvchi elementlar to‘plamini manfiy bo‘lmagan butun sonlar to‘plami z ga akslantirishga aytiladi: f(r)=n, rϵr, nϵz. xesh-adreslash bu xesh-funksiya qiymatlar sohasini qandaydir bir ma’lumotlar massivining yacheykasi, adresi sifatida foydalanishdan iborat. u holda ma’lumotlar massivi o‘lchami foydalanilayotgan xesh-funksiyaning qiymatlar sohasiga mos kelishi kerak. turli a1, a2, a3 identifikatorlar uchun mos ravishda n1, n2, n3 xesh-funksiya qiymatlari to‘g‘ri kelsin. n1, n2, …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xeshlash algoritmlari"

kalitlarni akslantirish (joylashtirish) 4-maruza mavzu: xeshlash . xeshlash algoritmlari. xeshlash tushunchasi kidiruv algoritm bu kalit bilan argumentni mosligini aniklanadigan algoritm.uchta asosiy turini kurib chikdik:chizikli, indeksli va binar. jadvaldagi malumotga tez murojaat kilish uchun kalitlar kiymatiga karab oldindan jadvalni tartiblanish lozim.bunda binar kidiruv goyasidan foydalanish mumkin,ammo yangi ezuv kushsak jadvalni boshkatdan tartiblash kerak.bunga ketkan vakt kidiruvga ketkan vaktdan kuprok bulishi mumkin. jadvaldagi malumotga murojaat kilish vaktini kiskartirish uchun xeshlash ishlatiladi. xesh -bir tomonlama jaraen bulib malumotni rakamli katorga aylantiradi . shifrlash –ikki tomonlama jaraen bulib malumotni rasshifrovka(shifrni ochish) kimaydigan formatga aylantir...

This file contains 21 pages in PPTX format (930.5 KB). To download "xeshlash algoritmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: xeshlash algoritmlari PPTX 21 pages Free download Telegram