oʻrta asrlarda arab manbalari

PPTX 21 pages 1.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation oʻrta asrlarda arab manbalari jomurodov bunyodbek 1. oʻrta asrlarda arab manbalari 2. ilm va madaniyatga qoʻshilgan hissa 3. taʼsiri va merosi reja: kirish: arab manbalari ahamiyati arab manbalari, ayniqsa, ix-xii asrlarda matematika, astronomiya va tibbiyotga oid 100 dan ortiq muhim asarlarni saqlab qoldi va rivojlantirdi. o'rta asrlarda geografiya va tarixga oid arab manbalari, masalan, al-idrisiyning xaritalari, yevropa va osiyoning savdo yo'llarini yoritib berdi. ilm-fan tarqalishi: tarjima harakati tarjima harakati 8-asrda abbosiylar xalifaligi davrida, ayniqsa xalifa al-ma’mun hukmronligi davrida, “bayt al-hikma” (donolik uyi) tashkil etilishi bilan avj oldi. bu harakat davomida yunon, fors, hind va boshqa tillardagi ilmiy matnlar arab tiliga tarjima qilindi, masalan, ptolemeyning “almagesti” asari astronomiya sohasida muhim rol o'ynadi. tibbiyotga oid manbalar ibn sino'ning "tib qonunlari" (1025) tibbiyot ensiklopediyasi 5 kitobdan iborat bo'lib, unda kasalliklarni diagnostika qilish va davolashning batafsil usullari tasvirlangan. ar-roziyning "kitob al-havi" (9-asr) tibbiy ma'lumotlar to'plami bo'lib, unda o'zining klinik kuzatuvlari va tajribalari …

2 / 21

-idrisiyning 1154-yildagi dunyo xaritasi, tabula rogeriana, o'z davri uchun juda aniq bo'lib, unda yevroosiyo va afrikaning batafsil tasvirlari, jumladan 70 ta bo'lim mavjud. abu rayhon beruniyning xi asrda hindiston haqidagi geografik ishlari uning er radiusini o'lchash usullari va joylashuvlarni aniqlash uchun matematik hisob-kitoblariga asoslangan. tarixshunoslik va biografiya oʻrta asr arab tarixshunosligida isnad (dalillar zanjiri) usuli muhim edi, bu esa bir voqeaning ishonchliligini tasdiqlash uchun 700-900 yillarda keng qo'llanilgan. tarjimai hollar (arabcha: 'ilm ar-rijal) ulamosi hadis ilmining rivojlanishiga yordam bergan, 8-10-asrlarda ishonchli ma'lumotlarni aniqlashda muhim ahamiyatga ega bo'lgan. adabiyot va she'riyat adabiyotda “maqomat” janri keng tarqalgan bo'lib, 10-asrda hamadoniy tomonidan yaratilgan; bu hikoyalar 400 dan ortiq turli xil so'z o'yinlaridan foydalangan. she’riyatda qasida janri muhim edi, ko’pincha 60-100 baytdan iborat bo’lib, homiylarni maqtab, urushlarni tasvirlab, tuyg’ularni ifodalagan. huquqshunoslik va islom huquqi “huquqshunoslik” asari fiqhning usuliga oid boʻlib, unda islom huquqining 4 ta asosiy manbasi – qur'on, sunnat, ijmo' va qiyos chuqur …

3 / 21

arab olamida rivojlangan, jabir ibn hayyon esa "elementlar"ning sifatlarini o'rganib, ularni 4 taga: issiqlik, sovuqlik, quruqlik va namlikka bo'lgan. optika va fizika ibn al-haythamning “kitob al-manazir” asari, optika va fizika sohasidagi yetti tomlik ish boʻlib, 1011-1021 yillar orasida yozilgan va yorugʻlikning tarqalishiga oid tajribalarni oʻz ichiga oladi. ushbu kitobda koʻrishning matematik va eksperimental dalillari bilan tushuntirilgan, bunda yorugʻlikning toʻgʻri chiziqda harakatlanishi va ob’ektlardan koʻzlarga aks etishi asosiy omil sifatida koʻrsatilgan. texnologiya va muhandislik o'rta asrlarda arab muhandislari irrigatsiya tizimlarini, jumladan, suv g'ildiraklari (noria) va kanallarni takomillashtirish orqali qishloq xo'jaligini rivojlantirishga hissa qo'shdilar, hosildorlikni oshirdilar. arab olimlari astronomik asboblar, masalan, astrolyabiya va kvadrantlar yasashda mohir edilar, bu esa dengiz navigatsiyasi va vaqtni aniq o'lchash imkonini berdi, ilmiy bilimlarni ilgari surdi. arab manbalarining yevropaga ta'siri arab olimlarining matematikaga qo‘shgan hissasi, jumladan, nol (0) tushunchasi va arab raqamlari yevropada ilmiy bilimlarning rivojlanishiga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. tibbiyot sohasida ibn sino (avitsenna)ning «tib qonunlari» asari …

4 / 21

radi. arab manbalarining tahlilida, matnning ichki moslashuvi (ittifoqlik) va tashqi dalillar (boshqa manbalar tasdig'i) ko'rib chiqiladi. masalan, al-beruniyning 'hindiston' asari turli xil nuqtai nazarlarni aks ettiradi. xulosa: arab tamaddunining merosi arab olimlari 9-asrda algebra va geometriyani rivojlantirib, al-xorazmiyning asarlari orqali matematikaga muhim hissa qo'shdilar. tibbiyot sohasida ibn sino (avitsenna)ning «tib qonunlari» 17-asrgacha yevropa universitetlarida asosiy darslik bo'lib xizmat qildi. e'tiboringiz uchun rahmat image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image16.jpg image17.jpg image18.jpg

5 / 21

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻrta asrlarda arab manbalari"

powerpoint presentation oʻrta asrlarda arab manbalari jomurodov bunyodbek 1. oʻrta asrlarda arab manbalari 2. ilm va madaniyatga qoʻshilgan hissa 3. taʼsiri va merosi reja: kirish: arab manbalari ahamiyati arab manbalari, ayniqsa, ix-xii asrlarda matematika, astronomiya va tibbiyotga oid 100 dan ortiq muhim asarlarni saqlab qoldi va rivojlantirdi. o'rta asrlarda geografiya va tarixga oid arab manbalari, masalan, al-idrisiyning xaritalari, yevropa va osiyoning savdo yo'llarini yoritib berdi. ilm-fan tarqalishi: tarjima harakati tarjima harakati 8-asrda abbosiylar xalifaligi davrida, ayniqsa xalifa al-ma’mun hukmronligi davrida, “bayt al-hikma” (donolik uyi) tashkil etilishi bilan avj oldi. bu harakat davomida yunon, fors, hind va boshqa tillardagi ilmiy matnlar arab tiliga tarjima qilindi, ...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "oʻrta asrlarda arab manbalari", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻrta asrlarda arab manbalari PPTX 21 pages Free download Telegram