oʻzbek xalqining etnik tarkibi va etnografikqiyofasi

PPTX 15 pages 18.5 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.5 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu:oʻzbek xalqining etnik tarkibi va etnografik qiyofasi reje i. ix - xii asrlar turkiston xalqlarining etnik tarixida ii. miloddan va avvalgi birinchi ming yillik o'rtalarida turkiy qabilalar iii. etnografik manbalar iv. folklor manbalar v. fotokinoxujjatlar ix - xii asrlar turkiston xalqlarining etnik tarixida katta davr bo'ldi. qadimda turonyerlarida yashagan o'trok dehqon, hunarmand va ko'chmanchi chorvsajda qilish aholining asrlaruchunyaqindanolib borgano'zaroiqtisodiy va etnikaloqalari haqida bukatta hududd adastavvalqadimiy yozmamanbalardasug'd, xorazm, farg'ona, shakva toxarnomlari ostidatilga olingan qator voha xalqlari tashkil top adi. ular sharqiy eroniy tillarga mansub sug'diy,xorazmiy, shakvatoxartillaridaso'zlashardilar. buxalqlardan anubdaforsiyzabonajamxalqi,shimoldaesaturkiytildaso'zlashuvchi chorvador qabilalar yasharedilar.shuboisdan bu diyorqodimzamonlardayoqturkiy va forsiyzabonnufuslarninguchunmuloqot maskanigaaylanib,uning vanna joyli aholisi shimoldan turkiy tilda so'zlashuvchi qabilalarning, janubdan esaforsiyzabon xalqyaarning kuchli ta'siri ostida istiqomat qilardi milodd va avvalgi birinchi ming yillik o'rtalarida turkiy qabilalarning janubga tomonloyihalar siljishlari milod bo'sag'asida yuechji vaxunnularning movarounnahr vaxurosongakiribkelishibilan yanadakuchayadi. turkiyytildaso'zlashuvchinofusningota-bobolarib o'lganyuechji,xunnu,xiyoniyvaboshqalar movarounnahrning shimoliyvashimoliy-sharqiyjoy haqida aksoli bilan aralashib, ular tilini turklashtirib yubordi. binobarin, movarounnahrningjanubiy viloyatlarida esa ular tub joyli aholi …

2 / 15

yniyzamondayetgisuvdao'rnashibqolgansug'dliklarning soni dudlangan cho'chqa go'shtianchaginaedi.ularasosiy xalqarosavdo qilishkengayishi vabusavdodan manfaatdorsug'dningv -viiasrlardaolibborgan harbiy yurishlari kelib qolgan edilar. sug'dlikla rning savdo va hunarmandchilikqasaba va manzillari talos va chu vodiylarida, chimkentdan toulug' xitoy devoriga bo'lganyerlardaqaerda edi. xalqaro karvon yo'libo'ylab marjondektizilgan bu sug'diymanzillarturk dunyosi manzarasida kichik-kichi k to'plardan iborat mayda orolchalarni eslatar edi. shubhasiz, ular turkiy aholiga katta ta'sir ko'rsatsalar -da, o'q-dorilar bora -bora o'zaro ular bilanso'zlashib,o'z ona tiliniyo'qotdilar.xullas, arabxalifaliginingistilosigachashosh, farg'onavazarafsho n vodiysi,qashqadaryo vasurxondaryo vohasi,xorazm, hattoamudaryoning so'lqirg'og'i yashash kattagina qismi allaqachon turklashib, movarounnahr va xorazmningijtimoiy va madaniy hayotida muhim mavqeni egallay olgan edi xalifaning eron, xuroson va movarounnahrtomon yurishlariavj olgan davridasodirbo'lgan, o'ta murakkab siyosiy vaziyat, bir tomonidan, dushmanga qarshi otlangan haqidaaholini bir-biriga yanada birlashtirdi. ikkinchi tomonidan esa, islomni qabul qilgan haonningforsiyzabon aholis ini xalifalikning harbiy yurishlarida qatnashib, musulmonchilikni targ'ibhaqida majburqildi. ehtimol xuroson va movarounnahrga arabtili va islom ovqatlanish kiribkelishibilanbirqatorda mahallayaholio'rtasidaforsiytalash mafkuraviyahamiyatikuch aydi.bu siz u yerli aholi plitka qo'yish ta'sirida birmuncha o'zgarib, forsiy -dariy tili nomini …

3 / 15

va xurosonning forsiy -dariy tilida so'zlashuvchi aholisi xi asrdan tomonidan o'zini "tozi", ya'ni "tojik" deb olib borishodam xi asrda movarounnahrda qoraxoniylar davlatlashtirish tashkil topishi bilan qarluq, o'g'uz,chigil,yag'movaboshqa turkiyyqabilavaurug'larning shosh, farg'onavaboshqa viloyatlarda yashovchi turkiy aholi bilan birikib, o'trok hayotga ko'chish jarayoni jadallashadi. o'troqdehqon va hunarmand aholi bilan aralashib, dehqonchilikva shahar madaniyotuvchi bola tajribasiva an'analari o'zlashtiriladi. turkiy mupggarak til va xalq og'zaki eposiga mulk ajoyibadabiyot kelib keldi. ehtimol turkiy tilda so'zlashuvchi aholi movarounnahrning haqidanufuslaridan biriga aylandi.uchun qilib, asrlar osha mova rounnahr, xuroson va xorazmda sodir bo'lgan o'tamurakkabkeyinvaziyatdamuttasildavometganetnikishlov berishoqibatitufayliix -xiiasrlarda o'zbek xalkitashkil topdi. bu xalqning nomi sharifi uning o'zidan ancha -munchayosh bo'lsa dudlangan cho'chqa go'shti,u nomi turonning ikki tilda so'zlashuvchi o'trok dehqon va hunarmandhamda chorvador yashash bevosita merosxo'ri edi. asrlar uchun qardosh xalqlar biro'lkada yonma - yon yashash, o'zaro jadal iq tisodiy va madaniy munosabatlar, tashkilotdushmanlarga qarshi birlashib yelkama-yelka bilan kurash uning etnik va til tegishliaraga vachatishishiga olib keldi.buikkitilda so'zlashuvchixalqbir ota-onaning egizakfarzandlari bo'lib, …

4 / 15

'zg'or buyumlar, zeb -ziynatlar, sarg'ishgalar, qoyotoshsur'atlari, petrogliflar, yozma xujjatlar va boshqalar. tarixiymanbalarinsonlarningijtimoiyfaoliyatuchunyaratiladivao'tishxodisalarinio'zidaak settiradi.tarixiymanbalarningshaxstarix faniqilayotganhaqidashartidir.tarixiy manbalarsiz tarixni o'rganish mumkin emas. xozirgizamontarixfanidatarixiymanbalarnishartliravishhaqida7asosiyguruhgabo'linadi. 1.ashyoviy manbalar . ashyoviy manbalarga eski odamlarningmanzilgohlari, binolar,turli inshoatlar, mehnat qurollariva turli buyumlar hajmi. ashyoviy manbalarni qidiribtopish vao'rganish bilan asosan arxeologiya fani shug'ullanadi 2.etnografik manbalar . xalqlarning kelib chiqishi, turmush uslub, ma'naviy xayotini,sodir bo'lgan va bo'layotgan etnik jarayonlarni o'zida aks ettirgan materiallar etnografikmanbalar guruhiga kiradi. bu manbalarni ko'makchi tarix fanlari -etnologiyafani o'rganadi.etnografik manbalar ayrim xollarda uzoq o'tmishini qayta tiklashda g'oyat muhim' o'o'ynaydi.masalan, xix asrda amerikalik etnograf olim l. morgan shimoliy amerikada yashaganxindularning irokezlar qayblasi xayotini o'rganib, o'zining “qadimg i jamiyat" nomli asariniyozdi.uningbuasarini insoniyattarixiningshunga o'xshashdavri- ibtidoiyjamiyottarixinitadqiqetishdayaqindan yordam berdi. xozirgi kunda turli o'zbek urug'lariga mansub bo'lgan aksoliguruhlarningjamlovi.ularningetnikloyihala rini o'rganish tariximizning etnik saxifalariniqurilishda muhim kasb etadi 3.folklor manbalar . xalq uzoq asrlar uchun o'zi ortirgan tarixiy bilimlarni og'zakiijod orqali avloddan-avlodga moddalar keldi. turli rivoyatlar, asotirlar, xalq dostonlari vamaqollardata'riflash u yokibu taraflar o'zaksini topdi. …

5 / 15

atqilgannomiqabila va elatlarning rivoyatuasotirlarhisobot turmushtarzi va ma'naviy dunyosi xaqida ma'lumot uchun. qadimgi ajdodlarimizning ajnabiyboshinchilarga qarshi olib borgan kurashlari to'g'risida hikoya qiladi. burivoyat va ertaklardamalikato'maris,cho'pon shiroq,baxodirlar rustamvasiyovushlar obraziniyaratdi.ularningvatan oz odligi yo'lidagi fidokorona kurashlarini tarannum qildi. xalq afsonalari abulqosim firdavsiyning mashhur "shoxnoma" asarining syujetini tashkil qildi.o'rta asrlarda o'zbek xalqi ijod qilgan epik dostonlar, ertaklar va qo'shiqlar, maqol va topishmoqlar xalq tarixini, uning ruhiyati va ma'naviyati tadqiq etishda muhim ahamiyatgaegadir.lekinshunidudlangan cho'chqa go'shtitakidlabo'tishlozimki,folklormanbalari aniqtarixiymanbasifatidaqabul qilish mumkin emas. buning haqida sababi shuki, rivoyatlarda ko'p xronologikchalkashliklar mavjud xamda tarixiy shaxslarning faoliyat ko'rsatgan davri o'zgarib turadi.folklor shunday janrki, unda so'zlovchi voqealar syujetini o'zi hohlagan shunday o' xizmatimumkin. sovlash uchun folklor materiallardan faqat qo'shimcha tari xiy manba sifatidafoydlanish mumkindir 4.lingvistikmanba . o'zbek tili vaboshqa tillarning leksik bilan mavjud bo'lgan vaxozir xam mavjud atamalar va toponimlar (quvonch nomlari)ni tadqiq etish jarayonida qimmatlitarixiy materiallar qo'lga k iritilishi mumkin. otamalar va topilmalarning kelib chiqishi vamazmunini aniqash bilan lingvistika (tilshunoslik) fani shug'ullanadi. …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oʻzbek xalqining etnik tarkibi va etnografikqiyofasi"

mavzu:oʻzbek xalqining etnik tarkibi va etnografik qiyofasi reje i. ix - xii asrlar turkiston xalqlarining etnik tarixida ii. miloddan va avvalgi birinchi ming yillik o'rtalarida turkiy qabilalar iii. etnografik manbalar iv. folklor manbalar v. fotokinoxujjatlar ix - xii asrlar turkiston xalqlarining etnik tarixida katta davr bo'ldi. qadimda turonyerlarida yashagan o'trok dehqon, hunarmand va ko'chmanchi chorvsajda qilish aholining asrlaruchunyaqindanolib borgano'zaroiqtisodiy va etnikaloqalari haqida bukatta hududd adastavvalqadimiy yozmamanbalardasug'd, xorazm, farg'ona, shakva toxarnomlari ostidatilga olingan qator voha xalqlari tashkil top adi. ular sharqiy eroniy tillarga mansub sug'diy,xorazmiy, shakvatoxartillaridaso'zlashardilar. buxalqlardan anubdaforsiyzabonajamxalqi,shimoldaesat...

This file contains 15 pages in PPTX format (18.5 MB). To download "oʻzbek xalqining etnik tarkibi va etnografikqiyofasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻzbek xalqining etnik tarkibi … PPTX 15 pages Free download Telegram