dinshunoslik

DOCX 40 pages 464.0 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 464.0 KB

File type DOCX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

dinshunoslik iq 23-35 ismoilov boburjon reja: 1. xristianlikning paydo bo’lishi, aqidalari, asosiy yonalishlari, ta’limotlari va manbalari 2. islom dinining paydo bo’lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 3. roshid xalifalari hukumronligi davridagi islohatlarning mohyati. 4. ummaviylar va abbosiylar hukumronligi davrida dinga munosabat’ 1. xristianlik jahon dinlaridan biri bo`lib, eramizning 1-asri 2-yarmida rumo imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko`p xudolik dinlari o`rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) shakldagi tarzda shakllangan. demak, u dastavval demokratik xususiyatga ega bo`lgan. shuning uchun tez, oson tarqalgan. davrlar o`tishi bilan uning ushbu xususiyati kamayib, hukmron tabaqalarning dini bo`lib qolgan. mazlum tabaqalar o`zlarini g’oyat og’ir, musibatli va kulfatli hayotdan go`yo qutqaruvchi, xaloskor-messiya kelishiga umid bog’latadigan dini sifatida yuzaga kelgan. xristianlikda xuddi yahudiylik, islomga o`xshab ajr, ya`ni taqdirlanish, rag’batlanish g’oyasi bo`lgan. unga binoan, diniy taoqiqlarni buzganlik uchun jazo olish yoki dinga sadoqat bilan amal qilishlik, taqvodor hayot kechirganlik uchun g’ayri tabiiy kuchlarning taqdirlashidir. yangi dinni tarqatuvchi mazlumlarni aldash …

2 / 40

hib, butun boshli esxatologiya g’oyasi vujudga kelgan. agar u rost bo`lsa, qiyomat bo`lib, er yuzi yakson bo`lishi, tiriklar halok bo`lib, hamma o`lganlar qayta tirilishi kerak. etnografiya bergan maolumotlarga ko`ra hozirgacha dunyoga 70 mld. odam kelib ketgan. barcha dinlar kabi xristianlik ham zamonlar o`tishi bilan sinfiy jamiyatlarda xukmron sinf va ijtimoiy tabaqalar maqsadlariga muvofiqlashtirilgan; ivasr boshlariga kelib rumo imperiyasining davlat diniga, hukmron mafkurasiga aylangan. xristianlik rivojiga konstantinopolp patriarxi nestoriy o`zining ilohiyotga doir qarashlari bilan muayyan xissa qo`shgan. qandaydir sabablarga binoan vi asrdan boshlab, quvg’inga uchrab nestoriylar markaziy osiyoga ko`chib kela boshlaganlar. ular faktoriyalar deb atalgan diniy uyushmalar tashkil etib, sug’diyonada xristian dinini tarqatganlar. natijada majusiylik dinlari zamon talablariga javob berolmay qolgach, ulardan yuz o`girib, xatto turk xoqonlari, mo`g’ul xonlari orasiga ham xristianlik yoyilgan. xristianlikning kosmopolitik, ya`ni elat, xalq, millat ajratmaydigan din ekanligi oldin mazlumlar manfaatlarini ifodalagan, unda missionerlik, ya`ni dinni tarqatish harakati kuchliligi, ijtimoiy- siyosiy, ahloqqa xos dasturlarning mavxumligi, sinfiy va …

3 / 40

doirasida paydo bo`lgan. shuning uchun bibliya har ikkala din uchun birday muqaddas yozuvdir. 2. ilk xristianlik diniy taolimotining pavel va uning shogirdu izdoshlari bayon qilganlar. 325 yili bo`lib o`tgan jaxon nikeya sabori (maxsus yig’ini) xristianlikka xos asosiy aqidalarning qisqacha bayonini bitgan; bu xristian eotiqodining ramzi (simvoli) bo`lib, islomdagiga o`xshagan iymon kalimasi bo`lib qolgan. xristianlik taolimotining asosiy mazmuni-xudoning o`g’li - xudo-odam iso masih haqidagi taolimotdir, rivoyatlarga qaraganda u go`yo osmondan tushib, odamlarni dastlabki gunoxlardan xolos etish uchun g’ayridinlarning qiynoqlari va o`limiga rozi bo`lgan; uni krestga o`xshagan parchinlab o`ldirgan; krest shundan kelib chiqqan; undan so`ng mo`jiza yuz berib, u tirilgan va yana osmonga chiqib ketgan emish. bu dinga ko`ra oxiratda iso yana 2-marta osmondan qaytib tushib, tiriklaru o`liklarni sud qilar ekan. xristianlarni turli navolarga bo`lib, gunoxkorlarni duzaxga, savoblilarni jannatga jo`natar emish. boshqa dinlar, chunonchi yahudiylikda ham shunday rivoyatlar bor. iso o`gitlarida uning muhlislariga bu o`gitlar amal qilish, turli mashaqqatlarga iso kabi chidash …

4 / 40

muqaddas yozuvlar bular haqida har xil, goxo ziddiyatli fikrlar bayon etilgan. tashkiliy jihatdan xristianlik hech qachon va hech bir mamlakatda yagonalik, yaxlitlik kasb etmagan. hozir ham shunday. bu hol ushbu dinning ham turli saviyadagi, har xil manfaatni ko`zlangan odamlar boshqa-boshqa sharoitlarda yashagan ruxoniylar ijod qilganliklaridan dalolat beradi. bu xolatni xristianlikning o`rta asrlardayoq 3 yirik oqimga - pravoslavie, katolitsizm va protestantizmga bo`linib ketganligidan izoxlash mumkin. bu ham etmagandek, bularning har birini yana turli yo`nalish, gurux, sektalarga bo`linib ketgan. natijada xristianlik chuqur inqirozga uchragan, parchalangan; undan yuz o`giruvchi, unga qarshi chiquvchilar, g’oyat ko`paygan. krizisdan qutilish, dinni halokatdan saqlab qolish, katolik cherkovi uchun xiii asrda inkivizitsiya, ya`ni cherkov sudi tashkil etilgan. vatikanda papa xokimiyati tuzilgan. inkvizatsiya bidoatga, papa xokimiyati dushmanlariga, dunyoviy bilim vakillariga qarshi kurashish uchun tuzilgan. u yuz yillar davomida amal qilib, o`taketgan shafqatsizlik qilgan. millionlab odamlarni jismoniy qiynoqlarga solgan, qamoqxonalarda chiritgan; hatto olovda kuydirgan. masalan, ulug’ olim, faylasuf djordano bruno gulhanda …

5 / 40

jali va insonparvar axloq deb ishontirishga zo`r berib o`rinadilar. buning uchun ular 1- navbatda mexr- muxabbat xaqidagi g’oyani dalil qilib keltiradilar. ayni paytda xristian iloxiyotchilari bu dindagilar gunoxiga botganliklari uchun xristian axloqini odamlar ongiga sindirish mumkin bo`lmay kelganligini tan olishga majbur bo`lmoqdalar. bunga xistianlar orasida qotillik, o`g’rilik, qalloblik, reketchilik, bezorilik keng tarqalgani sabab bo`lmoqda.. lekin xristianlikda axloqsizlikni oqlab tasvirlash uchun "asos" hamisha topiladi. bunda aybni dinga emas, ijtimoiy tuzimga, siyosiy vaziyatga va ma`naviy krizisga yopishtiradilar. xristianlik axloqi odamlar moxiyatan axloqsizlikka moyildir, faqat xudo mutloq axloqlidir deb daovo qiladilar.axloqqa baxo berish xuquqiga ega bo`lgan yakkayu-yagona xakam ( sudiya) aynan xudo, deb targ’ib qiladilar. dinshunoslik nuqtai nazaridan bu daovolar butunlay o`rinsiz. odamning biologik va ijtimoiy moxiyatida axloqsizlikka moyillik yo`q. faqat u go`daklik yoshidan o`tib, balog’atga eta boshlagandan uning axloqi shakllana boshlaydi. bu davrda u o`z bilimiga, aqliga, ma`naviyati, ongiga ega ekanligiga, u qanday mikromuxitda, ya`ni oilada, qo`ni-qo`shni, maxalla, qarindosh -urug’, o`quv va …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik"

dinshunoslik iq 23-35 ismoilov boburjon reja: 1. xristianlikning paydo bo’lishi, aqidalari, asosiy yonalishlari, ta’limotlari va manbalari 2. islom dinining paydo bo’lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 3. roshid xalifalari hukumronligi davridagi islohatlarning mohyati. 4. ummaviylar va abbosiylar hukumronligi davrida dinga munosabat’ 1. xristianlik jahon dinlaridan biri bo`lib, eramizning 1-asri 2-yarmida rumo imperiyasining sharqiy viloyatlarida ko`p xudolik dinlari o`rniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakka xudolik (monoteistik) shakldagi tarzda shakllangan. demak, u dastavval demokratik xususiyatga ega bo`lgan. shuning uchun tez, oson tarqalgan. davrlar o`tishi bilan uning ushbu xususiyati kamayib, hukmron tabaqalarning dini bo`lib qolgan. mazlum tabaqalar o`...

This file contains 40 pages in DOCX format (464.0 KB). To download "dinshunoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik DOCX 40 pages Free download Telegram